Home Politieke grenzen zorgden voor andere bouwstijl

Politieke grenzen zorgden voor andere bouwstijl

  • Gepubliceerd op: 16 jun 2025
  • Update 16 jun 2025
  • Auteur:
    Geertje Dekkers
Zicht op Maastricht, 1581.

Huizen in Maassteden als Maastricht, Sittard, Roermond en Venlo vertoonden tussen 1200 en 1600 opvallende verschillen. Die vielen in belangrijke mate samen met de politieke grenzen, zo betoogt Birgit Dukers in haar proefschrift Bouwen langs de Maas, waarop ze onlangs promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam.

De huidige provincie Limburg was in de late Middeleeuwen verdeeld over het prinsbisdom Luik, het hertogdom Brabant, en de graafschappen en latere hertogdommen Gulik en Gelre. In die vier gebieden werd verschillend gebouwd.  

Zo verrezen in het prinsbisdom Luik nog lang houten huizen, terwijl bouwers in Gelre relatief vroeg kozen voor het meer brandveilige steen. Ook verschilden de daken. In Gelre stonden de nokken meestal dwars op de straat, terwijl die in Maastricht parallel aan de weg liepen. Misschien had dat te maken met in een verschil in bouwregels in de vier regio’s, denkt Dukers. Een geografische verklaring kon ze in ieder geval niet vinden.    

Zicht op Maastricht, 1581.
Zicht op Maastricht, 1581.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 6 - 2025

Dossier Middeleeuwen

Pieter Zeeman (links) met Albert Einstein (midden) en Paul Ehrenfest in het Amsterdams natuurkundig laboratorium
Pieter Zeeman (links) met Albert Einstein (midden) en Paul Ehrenfest in het Amsterdams natuurkundig laboratorium
Historische sensatie

‘Bij de E zat een brief van Einstein – het was alsof de tijd stilstond’

Anne Kox stuitte op het archief van Nobelprijswinnaar Pieter Zeeman. ‘Ik was zo opgewonden, ik kon amper uit mijn woorden komen.’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven? ‘Jazeker. Zo’n sensatie ligt ten grondslag aan de biografie van de natuurkundige Pieter Zeeman, die ik schreef samen met mijn echtgenote Henriëtte Schatz. Het...

Lees meer
Koning Filips V van Spanje benoemt de Engelsman James FitzJames, hertog van Berwick, tot ridder in de Orde van het Gulden Vlies. Schilderij door Jean-Auguste-Dominique Ingres, 1818.
Koning Filips V van Spanje benoemt de Engelsman James FitzJames, hertog van Berwick, tot ridder in de Orde van het Gulden Vlies. Schilderij door Jean-Auguste-Dominique Ingres, 1818.
Beeldessay

Wie tegenwoordig een lintje krijgt, staat in een eeuwenlange traditie

Vanaf de Middeleeuwen deelden vorsten onderscheidingen uit. Eerst alleen aan de adel, later ook aan het gewone volk.  De oudste ridderordes ontstonden tijdens de kruistochten, vaak tot ongenoegen van de vorsten. De Tempeliers, de Hospitaalridders en de Duitse Orde combineerden een religieuze levenswijze met militaire taken: ze beschermden pelgrims en verdedigden hen in het Heilige Land. Ze waren niet ondergeschikt aan wereldlijke heersers, maar gehoorzaamden alleen aan de...

Lees meer
Minister Wim Schokking bezoekt Den Helder
Minister Wim Schokking bezoekt Den Helder
Artikel

Minister van Oorlog wilde investeren in het leger, maar liet zich piepelen

CHU-minister van Oorlog Wim Schokking wilde in 1950 meer investeren in de krijgsmacht, zoals de legerleiding had voorgesteld. Maar zijn sociaal-democratische collega’s vonden dat zonde van het geld. Zo raakte Schokking vermalen tussen tegengestelde opvattingen en belangen. Dit artikel krijgt u van ons cadeau Wilt u ook toegang tot HN Actueel? Hiermee leest u dagelijks...

Lees meer
Filmposter La Grande Arche
Filmposter La Grande Arche
Artikel

Film over het megalomane bouwproject van Mitterrand

In Nederland onvoorstelbaar, maar niet in Frankrijk: politici die eeuwig willen voortleven in door hen geëntameerde spectaculaire gebouwen. Toch keken de Fransen ervan op toen president François Mitterrand begin jaren tachtig maar liefst Grands Projets aankondigde. Een ervan was een nieuw monument in het zakendistrict La Défense, dat in 1989 de viering van tweehonderd jaar Franse Revolutie glans moest geven.   Een internationale ontwerpwedstrijd leverde ruim vierhonderd voorstellen op. Waaronder dat van een onbekende...

Lees meer
Loginmenu afsluiten