Home Oscar voor aangrijpende film over dictatuur in Brazilië

Oscar voor aangrijpende film over dictatuur in Brazilië

De Oscar-winnende film I’m still here toont de decennialange strijd van een vrouw om te achterhalen wat er met haar man is gebeurd.  Onder de militaire dictatuur in Brazilië, van 1964 tot 1985, zijn ruim vierhonderd mensen vermoord. Familieleden verkeerden vaak in het ongewisse over hun lot.

Het gezin van Rubens en Eunice Paiva vóór zijn verdwijning.
Het gezin van Rubens en Eunice Paiva vóór zijn verdwijning.

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 3 maart 2025

Update 7 maart 2025

‘Deze fase gaat over,’ zegt het ex-congreslid van de Arbeiderspartij Rubens Paiva, als hij begin 1971 hoort dat een bevriend stel naar Londen verhuist, omdat het zich niet veilig voelt onder de militaire dictatuur. De beginveertiger vindt zijn vrienden paranoïde. Weggaan uit Brazilië ziet hij niet zitten, al was het maar omdat hij met zijn vrouw Eunice en vijf opgroeiende kinderen een vrolijk leven leidt in Rio de Janeiro. Een mooi huis, strand voor de deur en bijna altijd prachtig weer.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Maar alles verandert als ogenschijnlijk keurige mannen Rubens komen ophalen voor een verhoor. Niets ernstigs, bezweren zij, gewoon even een paar dingetje ophelderen. Kalm gaat Rubens mee, grappend dat hij vanavond voor de soufflé weer thuis zal zijn. Het gezin zal nooit meer iets van hem horen.  

De verdwijning van Rubens Paiva is de opmaat voor het eigenlijke onderwerp van I’m still here: de strijd van Eunice om de waarheid over het lot van haar man boven tafel te krijgen. De film, die op waarheid is gebaseerd, maakt inzichtelijk hoe het perverse regime die waarheid verbergt achter rookgordijnen en leugens. Maar Eunice geeft niet op, al kost het decennia van haar leven. 

Pas in 1996 bevestigen de autoriteiten dat Rubens in 1971 door marteling is omgekomen. Waar zijn lichaam is gebleven, blijft onbekend. De zaak krijgt veel media-aandacht. Op een beladen persconferentie benadrukt Eunice dat elke spoorloze verdwijning een familie ‘veroordeelt tot eeuwige psychische marteling’. Hoe het met Eunice en haar kinderen verdergaat, is te zien in de epiloog, die zich afspeelt in 2014.  

In Brazilië is de militaire dictatuur nog steeds een controversieel onderwerp, zo blijkt uit de oproep van extreem-rechtse nationalisten om I’m still here te boycotten. Het goede nieuws: de oproep heeft geen effect. I’m still here is in Brazilië met meer dan drie miljoen bezoekers de best bezochte film van eigen bodem sinds jaren. 

Filmposter van I'm still here

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 3 - 2025

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten