De Oscar-winnende film I’m still here toont de decennialange strijd van een vrouw om te achterhalen wat er met haar man is gebeurd. Onder de militaire dictatuur in Brazilië, van 1964 tot 1985, zijn ruim vierhonderd mensen vermoord. Familieleden verkeerden vaak in het ongewisse over hun lot.
Dit artikel krijg je van ons cadeau
Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.
‘Deze fase gaat over,’ zegt het ex-congreslid van de Arbeiderspartij Rubens Paiva, als hij begin 1971 hoort dat een bevriend stel naar Londen verhuist, omdat het zich niet veilig voelt onder de militaire dictatuur. De beginveertiger vindt zijn vrienden paranoïde. Weggaan uit Brazilië ziet hij niet zitten, al was het maar omdat hij met zijn vrouw Eunice en vijf opgroeiende kinderen een vrolijk leven leidt in Rio de Janeiro. Een mooi huis, strand voor de deur en bijna altijd prachtig weer.
Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.
Maar alles verandert als ogenschijnlijk keurige mannen Rubens komen ophalen voor een verhoor. Niets ernstigs, bezweren zij, gewoon even een paar dingetje ophelderen. Kalm gaat Rubens mee, grappend dat hij vanavond voor de soufflé weer thuis zal zijn. Het gezin zal nooit meer iets van hem horen.
De verdwijning van Rubens Paiva is de opmaat voor het eigenlijke onderwerp van I’m still here: de strijd van Eunice om de waarheid over het lot van haar man boven tafel te krijgen. De film, die op waarheid is gebaseerd, maakt inzichtelijk hoe het perverse regime die waarheid verbergt achter rookgordijnen en leugens. Maar Eunice geeft niet op, al kost het decennia van haar leven.
Pas in 1996 bevestigen de autoriteiten dat Rubens in 1971 door marteling is omgekomen. Waar zijn lichaam is gebleven, blijft onbekend. De zaak krijgt veel media-aandacht. Op een beladen persconferentie benadrukt Eunice dat elke spoorloze verdwijning een familie ‘veroordeelt tot eeuwige psychische marteling’. Hoe het met Eunice en haar kinderen verdergaat, is te zien in de epiloog, die zich afspeelt in 2014.
In Brazilië is de militaire dictatuur nog steeds een controversieel onderwerp, zo blijkt uit de oproep van extreem-rechtse nationalisten om I’m still here te boycotten. Het goede nieuws: de oproep heeft geen effect. I’m still here is in Brazilië met meer dan drie miljoen bezoekers de best bezochte film van eigen bodem sinds jaren.
