Home Dossiers Europese Unie ‘Schengen stond vaker onder druk’

‘Schengen stond vaker onder druk’

  • Gepubliceerd op: 25 nov 2024
  • Update 11 dec 2024
  • Auteur:
    Ewoud Storm van ’s Gravesande
Grenscontrole Schengen
Verkiezingsborden in Den Haag. Nationaal Archief. Fotocollectie Anefo. Foto: Koen Suyk
Dossier Europese Unie Bekijk dossier

Verschillende Schengenlanden, waaronder Nederland, voeren tijdelijk weer grenscontroles in om het aantal asielimmigranten te beperken, of willen dit gaan doen. Bart Stol, historicus en projectleider Europees Erfgoed bij Studio Europa Maastricht, vertelt dat het vrije persoonsverkeer binnen het Schengengebied vaker onder druk stond. 

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u ook toegang tot HN Actueel? Hiermee leest u dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvangt u exclusieve nieuwsbrieven. U kunt de eerste maand onbeperkt lezen voor € 1,99. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

De geschiedenis van het Schengenakkoord begon in 1985. De Benelux, Duitsland en Frankrijk spraken in het Luxemburgse grensplaatsje Schengen af om de controles aan de onderlinge grenzen te versoepelen. ‘Met een speciale groene stikker op de voorruit konden auto’s passeren – met verminderde snelheid, want de stikkers moesten wel gezien worden,’ zegt Stol. ‘En de douane hield steekproeven.’ De Schengenlanden wilden de grenscontroles uiteindelijk helemaal afschaffen. Dat gebeurde in 1995. Maar er kwamen vrijwel meteen uitzonderingen. ‘De Fransen weigerden in de eerste twee jaar de grenscontroles af te schaffen, omdat zij het Nederlandse drugsbeleid te laks vonden.’ 

Aanvankelijk deden slechts zeven landen mee, maar het aantal steeg snel. In 1997 werd het Schengenakkoord opgenomen in de wetgeving van de Europese Unie. Maar op gezette tijden hielden sommige landen toch weer grenscontroles. ‘De Duitsers zetten ze in tijdens de vluchtelingencrisis van 2015, bijvoorbeeld.’ 

Zulke tijdelijke maatregelen hebben echter binnen het Schengengebied nog nooit geleid tot herinvoering van permanente controles, zegt Stol. ‘En het lijkt mij vooralsnog onwaarschijnlijk dat het deze keer wel gebeurt.’ 

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 12 - 2024

Dossier Europese Unie

Von der Leyen en Lula spreken de pers toe over het Mercosur-akkoord
Von der Leyen en Lula spreken de pers toe over het Mercosur-akkoord
Opinie

Het Mercosur-akkoord: een nieuw hoofdstuk na vijf eeuwen Europese dominantie in Zuid-Amerika

Het duurde 25 jaar, maar nu ligt hij er. De Europese Unie en Mercosur hebben een vrijhandelsverdrag gesloten dat de economische relaties tussen Europa en Zuid-Amerika ingrijpend moet veranderen. Een historisch moment, schrijft promovendus Lars Janssen, want Europa betreedt de regio voor het eerst op voet van gelijkwaardigheid. Mercosur is het belangrijkste handelsblok van Zuid-Amerika,...

Lees meer
Opening van nieuw NAVO-basis in 1951
Opening van nieuw NAVO-basis in 1951
Artikel

Nooit kwam de EU dichter bij de vorming van een Europees leger dan in 1954. Waar ging het mis?

In 1951 lanceerde de Franse premier René Pleven een plan voor zo’n Europees leger. Het leek de manier om West-Duitsland te mobiliseren in de Koude Oorlog. Maar drie jaar later zouden de Fransen de Europese Defensiegemeenschap alweer de nek omdraaien. Maandagavond 30 augustus 1954. De Assemblée nationale – de Franse Tweede Kamer – biedt spektakel....

Lees meer
Verkiezingsborden in Den Haag. Nationaal Archief. Fotocollectie Anefo. Foto: Koen Suyk
Verkiezingsborden in Den Haag. Nationaal Archief. Fotocollectie Anefo. Foto: Koen Suyk
Artikel

Links was eurosceptischer dan rechts bij de eerste verkiezingen

Nederland heeft als een van de eerste EU-lidstaten gestemd voor het Europees Parlement. Bij de eerste EU-verkiezingen stond links een stuk voorzichtiger tegenover Europese samenwerking dan rechts.

Lees meer
Jean Monnet maakt op 1 mei 1953 het eerste Europese afgietsel in de hoogoven van de fabriek van Belval,
Jean Monnet maakt op 1 mei 1953 het eerste Europese afgietsel in de hoogoven van de fabriek van Belval,
Artikel

Het pragmatische begin van de EU 

Bij de oprichting van de EGKS – de voorloper van de EU – klonken mooie woorden over vrede en eenheid. In werkelijkheid draaide het om macht en economische belangen. Samenwerking tussen Frankrijk en Bondsrepubliek Duitsland? Op het gebied van kolen en staal? Terwijl een ‘hoge autoriteit’ erop let dat ze zich aan de afspraken houden?...

Lees meer
Loginmenu afsluiten