Over het verleden van de Molukken bestaan in Nederland veel misvattingen en dat leidt tot een eenzijdig beeld, vindt journalist en schrijver Herman Keppy. In zijn boek Saparua, meisje. Molukse verhalen van vroeger tot nu laat hij zien dat de geschiedenis van de Molukken niet alleen maar een verhaal van slachtoffers is, zoals hier vaak wordt gedacht, maar zeker ook van helden. ‘Molukkers hebben zich eeuwenlang tegen de Nederlanders verzet, en soms met succes.’
Wat betekent de titel Saparua, meisje?
‘Saparua is het eiland in de Molukken waar mijn familie vandaan komt. Er zijn relatief veel nakomelingen van dit eiland in Nederland terechtgekomen, ook een aantal prominente figuren en verzetshelden. “Saparua, meisje” is de vertaling van “Saparua nona”, een Moluks liedje waar ik het boek mee begin. Het meisje is in dit geval mijn kleindochter. Ik hoop dat zij door dit boek kan zien hoe rijk en gevarieerd onze geschiedenis is, maar ook welke misvattingen er bestaan over de Molukse geschiedenis.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Welke misvattingen zijn dat?
‘Bijvoorbeeld dat Molukkers een volk in diaspora zijn, terwijl in werkelijkheid 97 procent van hen in Indonesië woont. Een andere misvatting is dat Molukkers na d epolitoonele acties gedwongen werden Indonesië te verlaten vanwege hun dienst in het KNIL, terwijl er in feite meer Javanen voor het KNIL hebben gevochten. Dat er uiteindelijk slechts 4000 Molukkers naar Nederland zijn gekomen, was niet omdat ze niet welkom waren in Indonesië. Zelfs toen ze in Nederland woonden, hadden ze de mogelijkheid om terug te keren naar Indonesië, maar dan moesten ze de Indonesische identiteit aannemen en dat wilden ze niet.’
Waar komen die misvattingen vandaan?
‘De kennis over de Molukse geschiedenis laat in Nederland te wensen over. De geschiedenis is uitgebreid gedocumenteerd in archieven en beschreven in talloze boeken. Toch lijken Nederlanders er weinig interesse voor te hebben. Er wordt wel veel aandacht besteed aan het slachtofferschap van Molukkers, maar er lijkt geen oog te zijn voor de heldendaden. De veronderstelling is dat Molukkers geen eigen wil hadden. Opvallend, want die hebben zich eeuwenlang tegen de Nederlanders verzet, en soms met succes.’
Hoe hebt u deze Molukse verhalen verzameld?
‘Ik heb veel archiefonderzoek gedaan en veel mensen gesproken. Sommige verhalen had ik al eerder gepubliceerd en heb ik aangepast aan nieuwe inzichten. Omdat niemand de boeken of geschriften meer heeft, heb ik sommige teksten ook letterlijk gekopieerd, zoals de brieven van Donald Peotira, een Molukker die in Buchenwald gevangenzat. Niemand kende dit verhaal, terwijl ik zijn brieven had. Dit wilde ik graag met de wereld delen.’
Saparua, meisje. Molukse verhalen van vroeger tot nu
Herman Keppy
288 p. Uitgeverij West, € 24,50
