• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Historisch Nieuwsblad 12/2018

    Zo werd de energietransitie van kolen naar gas een succes

    Van kolen naar gas

    Door: Paul van der Steen

    In hoog tempo schakelde Nederland in de jaren zestig over van steenkool op aardgas. Binnen vijf jaar had 80 procent van de huishoudens een gasaansluiting. De oliebedrijven en de overheid hadden haast om de pas ontdekte gasbel te benutten, want er kwam alweer een alternatief aan: kernenergie.

    Het is kil in huis

    Vaarwel kolenkachel

    De poezen en de kolenkachel snorren. Een man in een luxe leren fauteuil streelt door het haar van de blonde vrouw die voor hem op de grond zit. Totdat de bel gaat en zij naar de hal loopt. ‘Het is maar goed dat de ene helft van ons volk nog op kolen stookt...’ zegt een voice-over. De voordeur gaat open. Een ijzige wind klinkt. Zes dik aangeklede, maar desondanks verkleumde types hebben hun wanhopigste blik opgezet. Daar is de voice-over weer: ‘... dan kan de andere helft zich nog eens lekker komen warmen.’

    De boodschap van het STER-spotje, waarmee de kolenbranche het tij in 1968 nog probeerde te keren, was duidelijk: wie een ouderwetse, behaaglijke warmte in zijn huis wilde, deed er goed aan niet over te stappen op aardgas. Verzwegen werd al het ongemak van de oude brandstof. Die vereiste een kolenhok of kolenbak voor de opslag van de voorraad. Van daaraf moest voortdurend met een volle kolenkit worden gesjouwd richting kachel of fornuis.

    Wie het op tijd warm wilde hebben, moest al vroeg met aanmaakhoutjes en soortgelijk spul in de weer. Het duurde namelijk even voordat de kolen lekker gloeiden. Hartje winter bleven grote delen van woningen ongebruikt, simpelweg omdat het er ijskoud was. Alleen rond de kolenkachel in de huiskamer en het kolenfornuis in de keuken was het aangenaam te krijgen. Met warm water gevulde kruiken moesten de bedden op de slaapkamers nog een beetje behaaglijk maken.

    Dat de lente jaarlijks hét moment was voor de grote schoonmaak was geen wonder. Na een winter stoken zat de roetaanslag overal. Met een beetje pech moest er ook opnieuw worden behangen. Ook kachels die op olie werden gestookt, gaven een flinke walm af. 
     
    Lekker goedkoop

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen