• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 6/2017

    Zesdaagse Oorlog (1967)

    Een verpletterende Israëlische overwinning

    Door: Maurice Blessing

    In 1967 had de Israëlische regering een oorlog nodig om de landsgrenzen te verleggen. Toen de Arabische buurlanden zich provocerend gedroegen was een casus belli snel gevonden. Zo brak de Zesdaagse Oorlog uit – een strijd die Israël niet kon verliezen.

    Op maandagochtend 5 juni 1967 nam de 15-jarige Menachem Klein de bus naar school. De oorlog leek hem op dat moment nog niet meer dan een beangstigende mogelijkheid. Vanuit zijn ooghoeken registreerde hij de grauwe zandzakken die zorgvuldig lagen opgestapeld voor de deuren en ramen van de huizen in West-Jeruzalem. Hij wist dat de voorraadkasten van al die woningen tot de nok toe waren gevuld met noodrantsoenen. Maar dat was al twee weken het geval: vrijwel vanaf het moment dat de autoriteiten de algehele mobilisatie van de nationale strijdkrachten hadden aangekondigd. De spanning op straat leek de dagen ervoor zelfs iets te zijn weggeëbd; ook acute oorlogsdreiging went.
     
    De buschauffeur hield halt op de top van de heuvel waar zijn school was gelegen, en Menachem zag in het oosten - daar waar Jordanië lag - de hemel kort en helder oplichten. En nogmaals. En nogmaals. Elke lichtflits werd gevolgd door eenzelfde zware, gedempte dreun. Hij liep met de anderen haastig het schoolgebouw binnen, waar de lessen op het punt stonden aan te vangen. De oorlog die bekend zou komen te staan als ‘de Zesdaagse Oorlog’ - maar die in werkelijkheid in amper drie dagen zou worden beslist - was uitgebroken.
     
    Eerder die ochtend, om kwart voor acht lokale tijd, hadden bijna 200 Israëlische gevechtsvliegtuigen het luchtruim gekozen en koers gezet naar het zuidelijke buurland Egypte. Het vormde de prelude tot een voor de regio ongekend massale luchtaanval: slechts twaalf gevechtsvliegtuigen zouden die ochtend in Israël achterblijven voor patrouilletaken. Zo’n massale luchtmachtactie kon eenvoudigweg niet onopgemerkt blijven - en toch was dat het geval geweest. Het Jordaanse radarstation in Adjloen had vrijwel onmiddellijk zowel het Egyptische ministerie van Defensie als de Egyptische legerleiding voor een ophanden zijnde verrassingsaanval gewaarschuwd. Maar het bericht was onderweg blijven hangen: een Egyptische korporaal had, naar later zou blijken, zijn ontvanger op het verkeerde kanaal afgesteld.
     

    Veldmaarschalk Abdel Hakim Amer maakt rechtsomkeert

    Tot overmaat van ramp had de Egyptische legerleiding opdracht gegeven het luchtafweersysteem boven de Sinaï tijdelijk te inactiveren. De generaals vreesden dat het vliegtuig van de stafchef van het leger, veldmaarschalk Abdel Hakim Amer, die zijn troepen in de Sinaï die ochtend kwam inspecteren, anders door zijn eigen ontevreden officieren uit de lucht zou kunnen worden geschoten. Amer zou zijn bestemming nooit bereiken: kort voor aankomst moest hij halsoverkop rechtsomkeert maken. In het kielzog van de vluchtende legerleider werden alle luchtmachtbases in de Sinaï en langs het Suez-kanaal door Israëlische luchtmachtpiloten onder vuur genomen.
     
    Rond het lunchuur was bijna de gehele Egyptische luchtmacht, zo’n 500 bommenwerpers en gevechtsvliegtuigen, tot rokende hoopjes schroot gereduceerd. Het wanhopige verzoek van president Gamal Abdel Nasser aan zijn Algerijnse collega om een deel van diens luchtmacht uit te lenen, moest al snel weer worden ingetrokken. De schade die de Israëliërs aan de Egyptische vliegvelden hadden toegebracht, was zo enorm dat de geleende toestellen met geen mogelijkheid zouden kunnen worden ingezet.

    Kort na het middaguur boog één van de Israëlische luchteskaders af in noordoostelijke richting. De uiterst bescheiden Jordaanse luchtmacht – 21 Britse Hawker Hunters, twee helikopters en zes transportvliegtuigen – werd in twee krachtige aanvalsgolven vernietigd.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen