Het logo van de Partij voor de Vrijheid – een meeuw – doet denken aan een oud symbool van extreemrechts. Ook de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) gebruikte de meeuw in de jaren dertig en veertig als teken van vrijheid en nationale saamhorigheid.
Dit artikel krijgt u van ons cadeau
Wilt u ook toegang tot HN Actueel? Hiermee leest u dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvangt u exclusieve nieuwsbrieven. U kunt de eerste maand onbeperkt lezen voor € 1,99. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.
Volgens politiek historicus Gjalt Zondergeld is de gelijkenis tussen de meeuwen van de PVV en de NSB treffend. Hij wijst op een poster uit 1941, waar net als bij het PVV-logo de meeuw is geplaatst naast het woord ‘vrijheid’. ‘De meeuw kent een traditie als vrijheidssymbool, zoals de duif een symbool is van vrede. Daarnaast roept de meeuw nationale gevoelens op, omdat hij in dit land aan zee veel voorkomt. Dat zie je bij de NSB, maar ook bij de PVV, waar de meeuw zelfs een rood-wit-blauwe verendek heeft gekregen. Voor een partij die vrijheid en nationalisme hoog in het vaandel heeft, is de meeuw een logisch gekozen symbool. Maar wel één, die door de geschiedenis besmet is. Tenzij de PVV graag wil lijken op de NSB, vind ik het heel dom om voor de meeuw als logo te kiezen.’
De NSB gebruikte de meeuw niet alleen op propagandaposters, maar ook als hét symbool van haar jeugdafdeling, de Jeugdstorm. Die voerde de meeuw op vlaggen, uniforms en drukwerk. Het tijdschrift van de Jeugdstorm heette De Stormmeeuw. Zondergeld denkt dat de NSB-meeuw was overgenomen van nationalistische groeperingen in Vlaanderen. Aan het eind van de negentiende eeuw richtte dichter Albrecht Rodenbach de studentenbeweging der ‘Blauwvoeterie’ op. De ‘blauwvoet’ was de benaming voor een bepaald soort meeuw: de jan-van-gent. De leuze van deze studenten, die streefden naar een onafhankelijk Vlaanderen, was: ‘Vliegt de Blauwvoet! Storm op zee!’ Nog steeds wordt de meeuw als herkenningsteken gebruikt door extreemrechtse groepen in Vlaanderen, zoals het Vlaams Nationaal Jeugdverbond.
Op de vraag, waarom de partij van Geert Wilders heeft gekozen voor een meeuw als logo, blijft zij het antwoord schuldig. Persvoorlichter Monique Hoogduin zegt dat de PVV na intern overleg heeft besloten ‘geen commentaar’ te geven.
