Home Metropolis – Ben Wilson

Metropolis – Ben Wilson

Waarom zit de stadsmens driehoog in een eenkamerappartement te verpieteren? Waarom stelt hij zich bloot aan besmettelijke ziektes en belegeringen, verkeerslawaai, smog, stank en steekpartijen? Ben Wilson gaat in Metropolis op zoek naar het antwoord.

Metropolis – Ben Wilson

Eric Palmen

Historicus

Gepubliceerd op: 17 december 2020

Update 3 april 2025

Deze vuistdikke geschiedenis van de stad is een lofzang op de homo urbanus, een ode aan junkfood, gangsta-rap, anonieme seks en een goed gesprek in het koffiehuis of de taveerne, want al die fenomenen zijn stads. Wilson begint zijn odyssee in Uruk, in 4000 v.Chr., en eindigt in het huidige Lagos. Bij een dergelijke ambitieuze opzet is het haast onvermijdelijk dat je steken laat vallen, en dat is ook gebeurd. De donkere Middeleeuwen zijn bij Wilson wel erg donker. Volgens hem kenmerkt de twaalfde eeuw zich door het slijpen van strijdwapens en een grote mate van ‘onverdraagzaamheid jegens andersdenkenden’. Hij vergeet dat het ook de eeuw was van de universiteiten en de opleving van de humaniora. In zijn overzicht laat hij stadstaten als Florence en Venetië nagenoeg links liggen – erger nog: de Renaissance schittert door afwezigheid. Niettemin zet Wilson met Metropolis de lezer aan het denken. Zijn boodschap is hoopvol. Niets is zo veerkrachtig als de mens in zijn stedelijke habitat. Terwijl Adolf Hitler in 1944 Warschau met de grond gelijk wilde maken, grapte de Poolse ondergrondse pers in de riolen dat het onzin is om helemaal naar Egypte te gaan om ruïnes te zien. Een maand na de atoombom op Hiroshima was de stroomvoorziening al hersteld in de stad en gingen de overlevende kinderen weer naar school. Wilson gelooft heilig in de vitaliteit van de ‘informele stad’: zelforganisatie, zelfredzaamheid, zelfbehoud. Het gaat pas fout als er van bovenaf gepland wordt. De suburbanisatie in de hoogtijdagen van de Koude Oorlog, toen de overheid met hypotheeksubsidies de geneugten van de voorstad propageerde, zorgde voor dichtgeslibde verkeersaders, verpaupering van de binnensteden en toegenomen rassensegregatie in de Verenigde Staten. Er zit een wijze les voor de toekomst in deze geschiedenis. De oplossing van de klimaatcrisis is, aldus Wilson: urbanisatie. Door een mondiale versmelting van wonen en werken en optimale organisatie van de publieke ruimte kunnen burgers energie, openbaar vervoer, kapitaal en kennis zo efficiënt mogelijk met elkaar delen. Forensenverkeer
wordt overbodig. Zolang je maar ruimte blijft geven aan het particuliere initiatief, is de leefbaarheid
gewaarborgd.

– Eric Palmen is historicus.

Metropolis. De grootste
uitvinding van de mens
Ben Wilson
520 p. Spectrum, € 49,99

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 1-2021

Nieuwste berichten

Beatrice de Graaf
Beatrice de Graaf
Column

‘De overlevenden van de oorlog snakten naar iets motiverends’

Waarom schoten er direct na 1945 zoveel voetbalstadions uit de grond in Duitsland? Hadden de mensen daar nietiets beters te doen? Soms wordt boeiende geschiedenis geschreven door uit te gaan van wat mensen samenbindt in tijden van crisis. En nee, dat zijn niet altijd zware woorden of abstracte vergezichten. Dat kan ook het vooruitzicht van...

Lees meer
‘De taboes moeten plat’
‘De taboes moeten plat’
Interview

‘De taboes moeten plat’

Religieus geweld bestáát, betoogt religiewetenschapper Kaj Brens in zijn eerste boek Heilige huisjes. Draai er dus niet omheen. ‘Als je de oorzaken niet onder ogen wilt zien, kom je nooit aan de oplossing toe.’  Zijn boek Heilige huisjes is geboren uit frustratie. Kaj Brens ergerde zich in 2015 na de aanslag op de redactie van...

Lees meer
Emilie Charlotte Knappert. Foto door J. Goedeljee, Leiden, circa 1900.
Emilie Charlotte Knappert. Foto door J. Goedeljee, Leiden, circa 1900.
Artikel

‘Het beste wat u geven kunt, is uw hart’

Als kind wilde Emilie Knappert bloemen planten in de zwartgeblakerde arbeiderswijken van Schiedam. Dan zou het leven van de arbeiders mooier worden, dacht ze, en misschien ook rechtvaardiger. Al vroeg voelde ze dat armoede niet werd opgelost door geld te geven. Het was belangrijker dat mensen leerden hun leven mooier te maken en ergens trots...

Lees meer
Het landschap nabij de abdij van Rolduc. Schilderij door Alexander Schaepkens, 1852.
Het landschap nabij de abdij van Rolduc. Schilderij door Alexander Schaepkens, 1852.
Artikel

Limburg is liever Duits 

Limburg was van 1839 tot 1867 zowel Nederlands als Duits. De plattelandsbevolking had er weinig op met Den Haag en wilde liever volledige aansluiting bij de buren. Even leek het alsof de Duitsers de liefde van de Limburgers zouden beantwoorden.  ‘Ik voor mij zoude het liefst het oude huisgezin zien bevestigen.’ Het liberale Tweede Kamerlid...

Lees meer
Loginmenu afsluiten