Historisch Nieuwsblad 3 - 2026
De ondergang van Sparta was onvermijdelijk
In Sparta liet een kleine bovenlaag zich bedienen door een grote groep ondergeschikten. Volgens Andrew Bayliss was dat systeem op den duur onhoudbaar. Sparta spreekt tot de verbeelding. Op Netflix behoort 300, de film over de heldhaftige strijd van de Spartaanse koning Leonidas en zijn manschappen tegen de Perzen in de slag bij Thermopylae, tot de populairste historische drama’s van...
De geschiedenis van huisdieren: van honden en katten tot krokodillen
Al duizenden jaren leven mensen samen met huisdieren. Soms is het contact vooral functioneel, maar dikwijls ontstaat er een diepe band. Veel dieren zijn vertrouwde huisgenoten die een vaste plek innemen in het dagelijks leven. De oude Egyptenaren hielden behalve honden en katten, ook bavianen, gazellen en soms zelfs jonge leeuwen. Hun honden vervulden praktische taken, zoals jacht en bewaking. Terwijl katten onmisbaar waren...
Amerika liet briljante wetenschapper gaan, en gaf China zo zijn atoombom
Jarenlang profiteerden de VS van de kennis van de briljante raketwetenschapper Qian Xuesen. Maar uit angst voor het communisme stuurden ze hem in 1955 terug naar China. ‘Dat was het stomste dat ons land ooit heeft gedaan.’ China maakte dankzij Qian een enorme technische sprong voorwaarts. Chinese staatsmedia pakten groot uit toen bekend werd dat Qian Xuesen op 31 oktober 2009 op 98-jarige leeftijd was overleden. Persbureau Xinhua noemde hem...
‘Michiel de Ruyters laatste dagen moeten verschrikkelijk zijn geweest’
Admiraal Michiel de Ruyter overleed 350 jaar geleden aan verwondingen die hij opliep tijdens de Zeeslag bij de Etna. Daar leidde hij een Nederlands-Spaanse vloot in de strijd tegen de Fransen. In 1676, het laatste levensjaar van Michiel Adriaenszoon de Ruyter reconstrueert conservator van het Marinemuseum Graddy Boven de aanloop naar die slag en De Ruyters laatste maanden. Waarom vond de Zeeslag bij de Etna plaats? ‘Sicilië was in 1676 Spaans...
Achter Trumps ‘Groenland-grab’ zitten ijskoude belangen, schrijft Beatrice de Graaf
Geschiedenis moet soms ijskoud worden geserveerd, om verhitte gemoederen tot bedaren te brengen (maar het moet wel met een warm hart worden geschreven). Neem de heisa en de koortsachtige inspanningen om de diplomatieke brandhaard Groenland te blussen. In de media ging het over Donald Trumps egomanie, zijn wens om de eerste president sinds de negentiende...
Bij oorlog en geweld staan archeologen vaak machteloos
Oekraïne beschuldigt een Russische archeoloog van illegale opgravingen op de Krim. Sinds 1954 bestaat er UNESCO-wetgeving voor archeologische werkzaamheden in conflictgebieden en de bescherming van cultureel erfgoed. Maar in oorlogstijd helpen die regels nauwelijks, vertellen archeologen. Kiev vraagt om de uitlevering van de Rus Alexander Butyagin, die in december 2025 werd gearresteerd in Polen. De...
Op Trumps zestiende-eeuwse wereldkaart lijkt Groenland veel groter dan het is
Bij zijn wens Groenland in te lijven baseert Trump zich op de wijdverbreide zestiende-eeuwse kaartprojectie van Gerard Mercator. Maar die stelt Groenland groter voor dan het is. Dat komt door Mercators manier van rekenen, vertellen UvA-historici Bram Vannieuwenhuyze en Margriet Hoogvliet. Donald Trump beweert dat hij van kaarten houdt en dat hij Groenland bij de Verenigde Staten wil...
Uw maandelijkse portie geschiedenis
Maandelijks de beste historische artikelen. Bestel nu Historisch Nieuwsblad met korting!