Home Dossiers Tweede Wereldoorlog Holocaust? Wat is dat, meneer?

Holocaust? Wat is dat, meneer?

Uit een Amerikaans onderzoek blijkt dat het in Nederland slecht gesteld is met de kennis over de Holocaust. Een deel van de Nederlandse jongeren denkt zelfs dat de Holocaust een mythe is. In 2018 bleek uit onderzoek al dat een derde van de leerlingen in het voortgezet onderwijs niet weet wat de Holocaust is.

Holocaust

Bas Kromhout

Hoofdredacteur

Gepubliceerd op: 14 augustus 2018

Update 20 maart 2023

Hitler in de Tweede Wereldoorlog
Dossier Tweede Wereldoorlog Bekijk dossier

Tijdens een onderzoek in 2018 naar de Hogeschool Arnhem en Nijmegen naar het niveau van de kennis van de Tweede Wereldoorlog onder Nederlandse jongeren ondervragen de onderzoekers 1519 leerlingen. De geënquêteerde jongeren associëren de Tweede Wereldoorlog in de eerste plaats met de Jodenvervolging. Maar op de vraag ‘Wat betekent het begrip “Holocaust”?’ geeft ruim 32 procent een fout antwoord. Ook kunnen veel jongeren niet uit de voeten met termen als ‘antisemitisme’ (onbekend bij 52 procent), ‘genocide’ (67 procent), ‘verzet’ (77 procent) en ‘nationaal-socialisme’ (78 procent).

Meer lezen over de Tweede Wereldoorlog? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Toch stellen de resultaten onderzoeker Marc van Berkel niet teleur. ‘Jongeren weten over de Tweede Wereldoorlog veel meer dan over andere historische onderwerpen. Dit is het gevolg van actief beleid. De overheid investeert er veel geld in de herinnering levend te houden. En met succes.’ Zonder deze overheidsbemoeienis zou de kennis van de Tweede Wereldoorlog snel verdwijnen, denkt Van Berkel. ‘Na drie of vier generaties ontwikkelen mensen een ander referentiekader. Er zijn bijna geen opa’s en oma’s meer die over de oorlog kunnen vertellen. Het wordt geschiedenis. Als je er zo naar kijkt, mag je tevreden zijn dat jongeren nog zoveel weten.’

De betrokkenheid van jongeren bij de Tweede Wereldoorlog is groter dan hun kennis, blijkt uit het onderzoek. Zeven van de tien vinden dat er lessen uit kunnen worden getrokken; 86 procent is op 4 mei twee minuten stil. ‘De vraag is: wélke lessen trekken de jongeren dan en waaróm zijn ze stil? Dat gaan we hierna onderzoeken, als we de scholen in gaan en leerlingen en docenten interviewen,’ zegt Van Berkel. ‘In het geschiedenisonderwijs proberen docenten jonge mensen voor te bereiden op deelname aan een democratische samenleving. Door te leren hoe je kritisch kunt omgaan met bronnen of media en door zich in te leven in standpunten van een ander oefenen jongeren zich in burgerschapsvorming. Dat levert soms een andere kijk op het verleden op dan tijdens herdenkingen – dat is een meer gemeenschappelijk geladen, sacrale ervaring.’

Verder concludeert Van Berkel dat de herinnering aan de oorlog bij jongeren nationaal en West-Europees gekleurd is. ‘Bijvoorbeeld de rol van de Sovjet-Unie in de strijd tegen het nazisme en de Jodenvervolging in Oost-Europa zijn nagenoeg onbekend. Er zou nieuw educatief materiaal moeten komen met meer aandacht voor de internationale dimensies.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Dossier Tweede Wereldoorlog

Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
Willem Wilbrink
Willem Wilbrink
Nieuws

Het onbewezen Dachau-verleden van Willem Wilbrink

Willem Wilbrink is een stokoude man die regelmatig in de media en bij oorlogsherdenkingen wordt uitgenodigd als oud-kampgevangene en verzetsheld. Volgens eigen zeggen heeft hij in het concentratiekamp Dachau veertig mensen het leven gered. Hans Vogelzang wilde meer weten over dit bijzondere verhaal en ging op zoek naar ondersteunend bewijs in kampmemoires en archieven. Maar...

Lees meer
Goring wordt bevraagd tijdens de Neurenberg processen
Goring wordt bevraagd tijdens de Neurenberg processen
Artikel

Het Proces van Neurenberg: hoe oorlog een misdaad werd

Europese landen willen een nieuw tribunaal oprichten dat Russische leiders moet vervolgen vanwege de agressieoorlog tegen Oekraïne. Tachtig jaar geleden werden in Neurenberg voor het eerst politieke en militaire leiders veroordeeld voor het voeren van een agressieoorlog. Sindsdien kijkt de internationale gemeenschap anders aan tegen militair geweld: het was geen recht meer, maar een misdaad....

Lees meer
Anti-oorlogsactivisten probeerden  de Dodenherdenking ook in 1969 te ontregelen
Anti-oorlogsactivisten probeerden  de Dodenherdenking ook in 1969 te ontregelen
Artikel

Anti-oorlogsactivisten probeerden de Dodenherdenking ook in 1969 te ontregelen

De bekladding van het Nationaal Monument op de Dam door vermoedelijk pro-Palestijnse activisten in de vroege ochtend van 4 mei is geen primeur. In 1969 besmeurden activisten niet alleen het Verzetsmonument in Utrecht met rode verf, maar lieten zij ook twee rookbommen afgaan tijdens de Dodenherdenking. Destijds was het Amerikaanse oorlogsgeweld in Vietnam de aanleiding...

Lees meer
Loginmenu afsluiten