Home Het seksleven van Benedetta

Het seksleven van Benedetta

De nieuwste film van Paul Verhoeven, Benedetta, toont volop seks tussen twee zeventiende-eeuwse nonnen. Waargebeurd, stelt Verhoeven, want zo staat het in het boek Immodest Acts van historicus Judith C. Brown uit 1986, over abdis Benedetta Carlini. Volgens andere historici kwam Benedetta niet alleen in de problemen vanwege haar seksleven.

Filmposter van Benedetta

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 17 augustus 2021

Update 26 september 2025

Browns boek, dat ter gelegenheid van de film in het Nederlands is vertaald als Benedetta (uitgeverij Prometheus) gaat over de Toscaanse mystica Benedetta Carlini (1590-1661), die vanwege visioenen en stigmata de aandacht trok. Dankzij haar religieuze ervaringen werd ze al voor haar dertigste abdis van een klooster, maar dat verliep allesbehalve soepel. Al snel werd ze onderwerp van kerkelijk onderzoek. De officiële aantekeningen daarvan vormden de basis voor Browns boek.

De notities stonden vol beschuldigingen. Een daarvan viel Brown in het bijzonder op: medekloosterlinge Bartoleomea Crivelli vertelde dat Benedetta haar had gedwongen tot seks. Daarmee had Brown een van de weinige aanwijzingen in handen voor seks tussen kloostervrouwen in deze periode.

Volgens Brown schokten de beschuldigingen de mannelijke onderzoekers diep, en leverden ze Benedetta een decennialange gevangenisstraf op. In haar boek ligt dan ook veel nadruk op de seksuele kant van haar verhaal, en in Verhoevens film nog meer.

Al direct na de publicatie van het boek was er kritiek op die focus. Zo wees historicus Rudolph M. Bell erop dat Benedetta kerkelijke autoriteiten op meer manieren hoofdpijn bezorgde dan alleen door haar vermeende seksuele activiteiten. Zo had de katholieke kerk veel moeite met mystici, die volgelingen makkelijk in onorthodoxe richting konden sturen. Daarnaast lijken veel van de nonnen een hekel aan haar te hebben gehad, mogelijk vanwege alle aandacht die haar visioenen haar opleverden.

Dat Benedetta in de problemen kwam, heeft dus niet alleen te maken met haar stomende seksleven – als ze dat inderdaad had –, maar ook, en misschien wel meer, met haar uitzonderlijke religieuze positie.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 9 - 2021

Nieuwste berichten

‘Voor de Antideutsche beweging gaat het voortbestaan van Israël voor alles’
‘Voor de Antideutsche beweging gaat het voortbestaan van Israël voor alles’
Interview

‘Voor de Antideutsche beweging gaat het voortbestaan van Israël voor alles’

In het gespannen Duitse debat over Israël en Palestina nemen de zogenoemde Antideutsche een opvallende positie in. Waar andere antifa-bewegingen het opnemen voor de Palestijnen, geeft deze links-radicale subcultuur onvoorwaardelijke steun aan Israël. De Antideutsche stellen sympathie voor Palestijnen gelijk aan antisemitisme en zien Israëls oorlogen als onvermijdelijk om een nieuwe Holocaust te voorkomen. Onenigheid...

Lees meer
Trump vermoeid tijdens persconferentie
Trump vermoeid tijdens persconferentie
Artikel

Trump is gewaarschuwd: het einde van hoogbejaarde leiders is vaak ontluisterend

Komend weekend wordt president Donald Trump tachtig jaar. Hij vindt zelf dat hij nog fit genoeg is om te regeren, maar veel Amerikanen betwijfelen dat. Hoogbejaarde staatshoofden zijn niet ongebruikelijk. Maar hun einde is vaak beschamend, zoals blijkt uit onderstaande voorbeelden. Vorige maand onderging Donald Trump voor de derde keer in 13 maanden een medische...

Lees meer
Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Beeldessay

Hoe het Westen Japan omarmde

Eeuwenlang hadden Japan en de westerse wereld nauwelijks contact. Toen daarvan weer sprake was leidde dat tot aanvaringen, maar ook tot wederzijdse fascinatie. Op 8 juli 1853 verschenen vier zwaarbewapende Amerikaanse oorlogsschepen in de baai van Edo. Commodore Matthew Perry dwong de Japanse regering zo om na eeuwen van isolatie de grenzen te openen voor...

Lees meer
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Recensie

De homo-emancipatie stopte door ‘links’

Hoe is de homo-emancipatie in Nederland de afgelopen vijftig jaar verlopen? En hoe kan het dat die is gestagneerd? Coos Huijsen en Geerten Waling onderzoeken het in Roze draad. Dit artikel krijg je van ons cadeau Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website...

Lees meer
Loginmenu afsluiten