Als jongen was historicus Ad van der Zee – net als veel van zijn generatiegenoten – gefascineerd door de tv-serie Floris. Zijn interesse voor de Middeleeuwen werd zo gewekt. Na zijn pensionering raakte hij geïnteresseerd in een andere Floris, die als veldheer door Europa trok. In Floris van Egmond (1469-1539) schetst hij het leven van deze edelman en legeraanvoerder.
Waarom heeft u een boek over Floris geschreven?
Dit artikel is exclusief voor abonnees
‘In het Mauritshuis zag ik een bijzonder portret van Floris, dat meteen mijn nieuwsgierigheid wekte. Hij stamde uit een adellijke familie en was legeraanvoerder voor de hertogen van Bourgondië en later voor de Habsburgse keizer Maximiliaan en keizer Karel V. Toen ik me in zijn leven verdiepte, zag ik hoeveel er veranderde in de zeventig jaar dat hij leefde. De Habsburgse Nederlanden breidden zich uit doordat steeds meer gewesten werden ingelijfd en er vond een enorme schaalvergroting plaats, zowel politiek als militair. Dat maakt Floris illustratief voor de grotere ontwikkelingen in de geschiedenis.’
Was hij een goed veldheer?
‘Doordat hij in de geschiedschrijving nooit een slechte pers heeft gekregen, is het beeld ontstaan dat hij een goed veldheer was. Maar eigenlijk was hij nogal middelmatig. Zijn positie dankte hij vooral aan zijn adellijke afkomst; je kon simpelweg niet om hem heen. Als veldheer was hij een rauwdouwer die rechtlijnig te werk ging, zonder goed over zijn aanpak na te denken. Wel was hij altijd loyaal aan zijn heer. Later in zijn leven werd hij kapitein-generaal, een soort minister van Defensie, en die rol paste hem beter.’
Was is de relatie tussen Floris en koning Willem-Alexander?
‘Floris had een aantal titels, waaronder graaf van Buren en Leerdam, en heer van IJsselstein. Toen zijn kleindochter Anna van Buren trouwde met Willem van Oranje, kwamen deze titels bij Willem en diens nazaten terecht. Willem-Alexander is koning der Nederlanden en daarachter staan altijd nog allerlei titels, waaronder graaf van Buren en Leerdam. Hij deed in 1986 mee aan de Elfstedentocht onder de naam W.A. van Buren. Dat is zijn officiële naam, die hij heeft geërfd van Floris van Egmond.’
Welk onverwacht talent had Floris?
‘Hij was kamerheer van hertog Filips de Schone en reisde in 1501 met hem mee naar Spanje. Tijdens die reis tennisten de edelen veel. In het oude jeu de paume werd de bal nog met de hand gespeeld, maar kort daarvoor was het tennisracket uitgevonden. Uit het itinerarium van de reis blijkt dat Floris een goede speler van dit nieuwe “raketspel” was. Er werd om grote geldbedragen gespeeld en hij wist een keer een partij te winnen van de hertog van Savoye. Maar het prijzengeld kreeg hij nooit uitbetaald, daar is hij nog jarenlang over blijven zeuren.’
Floris van Egmond (1469-1539)
Ad van der Zee
248 p. Walburg Pers, € 29,99
