De charmeur en de stotteraar

Wanneer hij haar op een zonnige dag meeneemt in zijn auto voor een tochtje door de mooie omgeving van de Hudson-rivier, helpt Daisy Roosevelt in de auto aan een manueel orgasme en wordt zo zijn minnares. ‘Ik wist dat we nu niet langer alleen neef en nicht waren, maar ook zeer goede vrienden,’ zegt Daisy in een voice-over.

Welkom in de soap Overspel in huize Roosevelt, die Hyde Park on Hudson een scandaleus tintje moet geven. Dat lukt slecht, omdat de film geen nieuwe onthullingen over Roosevelts amoureuze leven bevat. Toch is Hyde Park on Hudson de moeite waard. Dat komt doordat hij naast het liefdesleven van de president ook gaat over het bezoek van de Engelse koning George VI en zijn vrouw Elizabeth aan de Verenigde Staten in juni 1939.

Dat was bijzonder, omdat voor het eerst was dat een Engels staatshoofd de ex-kolonie bezocht. Het tekende de gewijzigde verhoudingen tussen beide landen. De Engelse koning kwam Roosevelt om steun vragen voor de naderende oorlog met Duitsland. Het goodwillbezoek moest de Amerikaanse geesten rijp maken voor een nieuwe buitenlandse politiek. Geen isolationisme meer, maar actieve betrokkenheid. Het was een succes en verstevigde de relatie tussen beide landen.

De makers van Hyde Park on Hudson hebben zich duidelijk laten inspireren door het fenomenale succes (400 miljoen dollar omzet en vier Oscars) van The King’s Speech. Ook hun film richt zich op de alledaagse menselijke perikelen van staatshoofden tegen het decor van grote politieke gebeurtenissen. Leiders zijn ook maar mensen met zwakheden, roept de film.

George VI zit onder de plak van zijn vrouw Elizabeth, die staat voor het Engeland van de stiff upper lip, en Roosevelt is een charmeur en womanizer, die als de Bill Clinton van zijn tijd overal mee wegkomt. Als Daisy erachter komt dat de president naast haar nog een minnares heeft, barst ze uit in soaptaal (‘Ben ik een hoer?’), waarna ze gekwetst teruggaat naar haar moeder.

Dat Roosevelt een liefdesverhouding had met Daisy is overigens niet zeker. De bijna veertig brieven die hij tussen 1933 en 1945 aan haar schreef en die na Daisy’s dood in 1991 boven water kwamen, ademen in ieder geval vriendschap en vertrouwelijkheid. Roosevelt deelde zijn gedachten over Churchill en Stalin en de plannen voor D-day met Daisy.

Het staat wel vast dat Roosevelt minnaressen had. Zijn huwelijk met Eleanor, ook een verre nicht, veranderde in 1917, twaalf jaar na hun trouwen, in een lege huls toen Eleanor ontdekte dat hij een verhouding had met haar secretaresse. Vanaf die tijd leidden de twee een gescheiden intiem leven en had Roosevelt verhoudingen met andere vrouwen.

Dat zijn escapades buiten de publiciteit bleven, is nu onvoorstelbaar. De makers van de film lijken heimwee naar deze tijd te hebben, want aan het einde lezen we dat de film speelt ‘in een tijd, niet zo lang geleden, toen de wereld zichzelf geheimen toestond’. Sinds wanneer vallen de overspelgeheimen van presidenten samen met ‘de wereld’?

Zorgt Roosevelts overspel voor soapperikelen, de scènes met George VI – Bertie voor intimi – en Elizabeth hebben een hoog kluchtgehalte. De tegenstelling tussen de elitaire Britse en egalitaire Amerikaanse cultuur leidt tot woede bij Elizabeth als ze hoort dat Roosevelt haar en de koning tijdens een afsluitende picknick hotdogs wil voorzetten. Het onderwerp keert als een running gag terug in de film.

Interessanter is het gesprek van Roosevelt met George VI, waarin de 57-jarige president zich vaderlijk opstelt tegenover zijn 44-jarige onzekere gesprekspartner, die twijfelt of hij een goede koning is. Als hij verlegen over zijn ‘verdomde gestotter’ begint, reageert Roosevelt door naar zijn ‘verdomde polio’ te verwijzen. Het breekt het ijs en legt de kiem van een stevige vriendschap.

De film suggereert dat die een grote rol speelde in de Amerikaanse beslissing om Engeland in de oorlog tegen Duitsland te steunen. Hyde Park on Hudson hamert er nogal zwaar in dat persoonlijke relaties tussen leiders ertoe doen. Zonder hotdogpicknick was de geschiedenis anders gelopen. In Daisy’s woorden: ‘Terugblikkend zie ik hoe belangrijk die dag was voor hem, de wereld en voor mij.’ Voor minder doet de historische soap Hyde Park on Hudson het niet.

Hyde Park on Hudson
Roger Michell
Vanaf 10 januari in de bioscoop