Home Dossiers Invloedrijke vrouwen De pijnlijke keuze van Maria Montessori  

De pijnlijke keuze van Maria Montessori  

  • Gepubliceerd op: 28 mei 2024
  • Update 11 jun 2024
  • Auteur:
    Jos van der Burg
Jasmine Trinca (in de witte jurk) speelt Maria Montessori.
Cover van
Dossier Invloedrijke vrouwen Bekijk dossier

Rond 1900 was het glazen plafond voor vrouwen van dubbel gehard glas. Toch sloeg Maria Montessori het aan diggelen. De speelfilm Maria Montessori toont de kracht van deze revolutionaire onderwijsvernieuwer, maar ook de prijs die ze voor haar vooruitstrevendheid betaalde. 

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

‘Kan ik de dokter spreken?’ vraagt een vrouw aan Maria Montessori als ze met haar kind een opvoedingsinstituut voor kinderen met een beperking binnenloopt. De scène speelt zich af in Rome in 1900. ‘Ik ben de dokter,’ zegt Montessori afgemeten in Maria Montessori. Deze dialoog illustreert goed het maatschappelijk leven in die tijd, waarin vrouwen in gestudeerde beroepen nog een zeldzaamheid waren.

Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in uw inbox.

Montessori (1870-1952) was een van de eerste Italiaanse vrouwelijke artsen, maar haar ambities reikten verder. Nog voor haar dertigste leidde ze met haar collega Giuseppe Montesano een instituut voor kinderen met een beperking. Deze in inrichtingen weggestopte kinderen werden ‘idioten’ genoemd, aan wie geen tijd moest worden verspild. Maar Montessori zag dat ook zij zich kunnen ontwikkelen. Haar aanpak leidde tot de montessorimethode.  

Maria Montessori toont de vormende jaren van de pedagoog en onderwijsvernieuwer, waarbij de nadruk ligt op haar knellende positie als ambitieuze vrouw in een patriarchale maatschappij. Montessori zet zich in voor kinderen, maar ook voor vrouwenemancipatie. Vrouwen moeten zich bevrijden uit de onwetendheid, is haar motto. In het huwelijk ziet ze niets, want dat is een vorm van slavernij. Ze betaalt een hoge prijs voor haar gedrevenheid in de door mannen gedomineerde pedagogische wereld. Met als pijnlijkste haar beslissing om haar uit een geheime liefdesrelatie met Montesano geboren kind niet zelf op te voeden, maar in een gezin onder te brengen. Jarenlang verzweeg ze het bestaan van deze zoon om haar carrière niet in gevaar te brengen. Toen ze hem vanaf zijn vijftiende zelf ging opvoeden, stelde zij hem in haar omgeving voor als haar neefje. Wie dat hypocriet wil noemen, begrijpt niets van de wankele positie van vrouwen als Montessori in een venijnig oordelend patriarchaal systeem.

Filmposter Maria Montessori

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 6 - 2024

Dossier invloedrijke vrouwen

Edith Eger als jonge ballerina.
Edith Eger als jonge ballerina.
Artikel

De traumatherapeut die haar eigen Auschwitzverleden verzweeg

De Hongaars-Amerikaanse psycholoog Edith Eva Eger is op 98-jarige leeftijd overleden. Ze overleefde de Holocaust en werd na de oorlog wereldberoemd als therapeut die anderen van hun trauma’s afhielp. Toch lukte het haar zelf lange tijd niet om de stilte over haar eigen ervaringen te doorbreken. Wanneer concentratiekamp Gunskirchen in mei 1945 eindelijk bevrijd wordt,...

Lees meer
Madame de Staël. Portret door Marie Eléonore Godefroid
Madame de Staël. Portret door Marie Eléonore Godefroid
Recensie

Napoleon haatte de ideeën van Madame de Staël

Ze zag de Franse Revolutie ontaarden, kwam hevig in aanvaring met Napoleon en moest naar het buitenland vluchten – waar ze kritisch doorschreef. Madame de Staël was een persoonlijkheid van de buitencategorie. Margot Dijkgraaf schildert een intrigerend portret van een vrouw die grote intellectuele invloed heeft gehad.   Anne-Louise-Germaine Necker, barones van Staël Holstein (1766-1817) was in haar tijd een van de beroemdste...

Lees meer
Ware Wonderdieren
Ware Wonderdieren
Interview

Vrouwen in de gemeenteraad zetten nieuwe onderwerpen op de kaart

De verhalen van de eerste vrouwelijke Kamerleden zijn bekend, maar wie waren de eerste vrouwen in de lokale politiek? In Ware wonderdieren geeft historicus dr. Margit van der Steen antwoord op die vraag. In een tijd dat getrouwde vrouwen officieel handelingsonbekwaam waren, waagden honderden van hen toch de sprong naar de gemeenteraad. Van der Steen...

Lees meer
Filmposter The Testament of Ann Lee
Filmposter The Testament of Ann Lee
Recensie

The Testament of Ann Lee: utopiste met een afkeer van seks

Een vrouw als sekteleider komt niet vaak voor. Maar het lukte de Britse Ann Lee om een groep volgelingen te laten geloven dat in haar de wederkomst van Jezus schuilging. The Testament of Ann Lee toont haar als een utopische idealist.  Een religieuze beweging die seks verbiedt? Niet handig, al is het maar omdat nieuwe zieltjes nodig zijn, maar voor Ann Lee (1736-1784) is seks de wortel van het kwaad. In haar geboorteplaats Manchester...

Lees meer
Loginmenu afsluiten