• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 9/2011

    De brandende ambitie van Catharina de Grote

    34 jaar verlicht despoot

    Door: Erik Schumacher

    Toen Catharina als buitenlandse, onervaren vrouw de Russische troon besteeg had het land grote problemen en was haar gezag wankel. Maar de tsarina had grote plannen. Door een combinatie van machtspolitiek en voorzichtigheid, verlichte hervormingen en onderdrukking slaagde ze erin 34 jaar op de troon te blijven en Rusland ingrijpend te veranderen.

    Catharina was woedend. ‘Het doel van dit boek blijkt uit elke bladzijde,’ schreef ze in haar notities over de in mei 1790 verschenen roman Reis van Sint-Petersburg naar Moskou van Aleksandr Radisjtsjev. De auteur, die de ellende op het Russische platteland beschreef, was volgens Catharina bevangen door de ‘Franse gekte’ en probeerde ‘op alle mogelijke manieren het respect voor gezag en gezagsdragers te ondermijnen’. De keizerin liet hem naar Siberië verbannen.

    Het lijkt het optreden van een spijkerharde machtspolitica met een afkeer van onafhankelijke denkers. Maar dezelfde Catharina kreeg van conservatieve Russen het verwijt dat ze zich volledig vergaloppeerde in haar liefde voor moderne filosofie. Als begunstiger van de Verlichting had zij die Franse gekte persoonlijk Rusland binnengehaald. Burgers mochten voor het eerst over drukkerijen beschikken. Radisjtsjev was zelfs op haar kosten naar Leipzig gestuurd om bij westerse leermeesters te studeren.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen