Home Dossiers Middeleeuwen Botten komen tot leven

Botten komen tot leven

Maria’ kreeg tuberculose en lag tot haar dood in het ziekenhuis, ‘Anne’ had veel ongelukken en liep met een wandelstok, ‘Wart’ overleefde de Zwarte Dood en werd oud. Op aftertheplague.org staan hun levensverhalen en die van dertien andere middeleeuwers. Op basis van skeletten kan hun levensloop in grote lijnen worden gereconstrueerd, een methode die in het Engels osteobiography heet. Zo krijgen ‘gewone’ mensen die in de historische bronnen ontbreken toch een podium.

Pestdokter in de zeventiende eeuw.
Pestdokter in de zeventiende eeuw.

Steven de Boer

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 23 januari 2024

Banner Middeleeuwen
Dossier Middeleeuwen Bekijk dossier

De korte biografieën zijn onderdeel van het onderzoeksproject After the Plague van de Universiteit van Cambridge. Met behulp van verschillende bio-archeologische methodes bestuderen onderzoekers ongeveer duizend skeletten uit de periode 1000 tot 1500. Uit botten en tanden kunnen ze veel afleiden over afkomst, eetpatronen en ziektes. De archeologen gebruiken deze bevindingen om de biologische en sociale impact van de veertiende-eeuwse pestepidemie beter te begrijpen. Maar ook om te zien hoe gezond middeleeuwers in het algemeen waren en hoe ze omgingen met ziekte en kwalen.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Openingsafbeelding: Pestdokter in de zeventiende eeuw

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 2 - 2024

Dossier Middeleeuwen

Byzantijnse zijde uit de zesde of zevende eeuw.
Byzantijnse zijde uit de zesde of zevende eeuw.
Artikel

Constantinopel bewaakte het geheim van zijde

In het tiende-eeuwse Byzantijnse Rijk had zijde de waarde van goud. Constantinopel bewaakte de productie ervan als een hellehond. Dat weerhield Lombardijns diplomaat Liutprand niet van een poging het textiele goud te smokkelen. Het ambitieuze hart van Liutprand van Cremona bonsde van opwinding, toen hij door de gouden poort van Constantinopel liep. Het was een...

Lees meer
Excommunicatie van Robert II de Vrome in 998. Schilderij door Jean Paul Laurens, 1875.
Excommunicatie van Robert II de Vrome in 998. Schilderij door Jean Paul Laurens, 1875.
Artikel

Excommunicatie in de Middeleeuwen: veroordeeld tot de duisternis

Om gelovigen in het gareel te houden dreigde de middeleeuwse kerk bij overtredingen met excommunicatie. Zondaars werden daarmee uit de gemeenschap gestoten en zouden na hun dood regelrecht naar de hel gaan. Maar hoe bang waren mensen daar nu echt voor? In 1445 had Margreet, echtgenote van Jacob van der Velde, een woordenwisseling met de...

Lees meer
Door de droogte ontstaan er barsten in de Nederlandse akkers
Door de droogte ontstaan er barsten in de Nederlandse akkers
Interview

‘We moeten weer leren leven met de bodem, net als in de Middeleeuwen’

Door extreme droogte en bosbranden gaan in heel West-Europa de alarmbellen af. Historica Maïka De Keyzer wijt ons gebrekkig preventiebeleid aan de moderne overtuiging dat we meester zijn over de natuur. ‘Wij denken dat we overal een technologische oplossing voor kunnen vinden. In de Middeleeuwen hadden ze die hoogmoed niet.’ Maïka De Keyzer doceert ecologische...

Lees meer
Een vrouw vliegt op een groen penismonster, circa 1345. Uit Decretum Gratiani, een twaalfde-eeuws kerkelijk wetboek.
Een vrouw vliegt op een groen penismonster, circa 1345. Uit Decretum Gratiani, een twaalfde-eeuws kerkelijk wetboek.
Beeldessay

Middeleeuwse memes over monsters, fallussen en ontblote billen

Wie een middeleeuws handschrift openslaat, hoeft zich niet te verbazen over dat soort bizarre voorstellingen in de kantlijn. Wat vertellen zogeheten marginalia over de belevingswereld van de middeleeuwer? De term ‘marginalia’ verwijst naar alles wat we terugvinden in de kantlijn van een tekst. In middeleeuwse manuscripten staan dikwijls persoonlijke toevoegingen van de kopiist of de...

Lees meer
Loginmenu afsluiten