Home Beroemde vrouwen beschuldigd van racisme

Beroemde vrouwen beschuldigd van racisme

Nu de aandacht voor de kwalijke kanten van het kolonialisme toeneemt, komen ook belangrijke vrouwen onder vuur te liggen, zoals Johanna Borski, Virginia Woolf en Aletta Jacobs. Wat lost het op als zij worden ‘gecanceld’?

Beroemde vrouwen beschuldigd van racisme

Mirjam Janssen

Eindredacteur

Gepubliceerd op: 29 maart 2022

Update 19 mei 2023

In het onderzoek naar het slavernijverleden van De Nederlandsche Bank dook onlangs ook de naam van Johanna Borski op. Deze weduwe was in 1814 de grootste kapitaalverschaffer van de bank. Een deel van haar inkomen blijkt afkomstig uit slavernijgerelateerde activiteiten. Daarmee dreigt ze van een feministisch boegbeeld te veranderen in een ‘foute vrouw’. Net als Aletta Jacobs, die er eveneens koloniale opvattingen op na scheen te houden. In Engeland staat Virginia Woolf inmiddels ter discussie; zij had racistische opvattingen en zou haar gezicht een keer zwart hebben gemaakt. Overwogen wordt een beeld van haar te verwijderen.

Historica Els Kloek, auteur van onder meer 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis, ziet de trend met lede ogen aan. ‘Vrouwen staan niet los van de geschiedenis van racisme en kolonialisme. Stel je voor, het zijn geen heiligen. Ze hebben in alle mogelijke rollen deel uitgemaakt van de geschiedenis. Daar was lang weinig aandacht voor. Maar om nu een vergrootglas te richten op het mogelijk koloniale of racistische blazoen van vrouwen – ik denk niet dat we hun daarmee recht doen, laat staan dat we daarmee onze historische kennis en inzichten vergroten.’

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 4 - 2022

Nieuwste berichten

Beatrice de Graaf
Beatrice de Graaf
Column

‘De overlevenden van de oorlog snakten naar iets motiverends’

Waarom schoten er direct na 1945 zoveel voetbalstadions uit de grond in Duitsland? Hadden de mensen daar nietiets beters te doen? Soms wordt boeiende geschiedenis geschreven door uit te gaan van wat mensen samenbindt in tijden van crisis. En nee, dat zijn niet altijd zware woorden of abstracte vergezichten. Dat kan ook het vooruitzicht van...

Lees meer
‘De taboes moeten plat’
‘De taboes moeten plat’
Interview

‘De taboes moeten plat’

Religieus geweld bestáát, betoogt religiewetenschapper Kaj Brens in zijn eerste boek Heilige huisjes. Draai er dus niet omheen. ‘Als je de oorzaken niet onder ogen wilt zien, kom je nooit aan de oplossing toe.’  Zijn boek Heilige huisjes is geboren uit frustratie. Kaj Brens ergerde zich in 2015 na de aanslag op de redactie van...

Lees meer
Emilie Charlotte Knappert. Foto door J. Goedeljee, Leiden, circa 1900.
Emilie Charlotte Knappert. Foto door J. Goedeljee, Leiden, circa 1900.
Artikel

‘Het beste wat u geven kunt, is uw hart’

Als kind wilde Emilie Knappert bloemen planten in de zwartgeblakerde arbeiderswijken van Schiedam. Dan zou het leven van de arbeiders mooier worden, dacht ze, en misschien ook rechtvaardiger. Al vroeg voelde ze dat armoede niet werd opgelost door geld te geven. Het was belangrijker dat mensen leerden hun leven mooier te maken en ergens trots...

Lees meer
Het landschap nabij de abdij van Rolduc. Schilderij door Alexander Schaepkens, 1852.
Het landschap nabij de abdij van Rolduc. Schilderij door Alexander Schaepkens, 1852.
Artikel

Limburg is liever Duits 

Limburg was van 1839 tot 1867 zowel Nederlands als Duits. De plattelandsbevolking had er weinig op met Den Haag en wilde liever volledige aansluiting bij de buren. Even leek het alsof de Duitsers de liefde van de Limburgers zouden beantwoorden.  ‘Ik voor mij zoude het liefst het oude huisgezin zien bevestigen.’ Het liberale Tweede Kamerlid...

Lees meer
Loginmenu afsluiten