Home Beroemde vrouwen beschuldigd van racisme

Beroemde vrouwen beschuldigd van racisme

Nu de aandacht voor de kwalijke kanten van het kolonialisme toeneemt, komen ook belangrijke vrouwen onder vuur te liggen, zoals Johanna Borski, Virginia Woolf en Aletta Jacobs. Wat lost het op als zij worden ‘gecanceld’?

Beroemde vrouwen beschuldigd van racisme

Mirjam Janssen

Eindredacteur

Gepubliceerd op: 29 maart 2022

Update 19 mei 2023

In het onderzoek naar het slavernijverleden van De Nederlandsche Bank dook onlangs ook de naam van Johanna Borski op. Deze weduwe was in 1814 de grootste kapitaalverschaffer van de bank. Een deel van haar inkomen blijkt afkomstig uit slavernijgerelateerde activiteiten. Daarmee dreigt ze van een feministisch boegbeeld te veranderen in een ‘foute vrouw’. Net als Aletta Jacobs, die er eveneens koloniale opvattingen op na scheen te houden. In Engeland staat Virginia Woolf inmiddels ter discussie; zij had racistische opvattingen en zou haar gezicht een keer zwart hebben gemaakt. Overwogen wordt een beeld van haar te verwijderen.

Historica Els Kloek, auteur van onder meer 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis, ziet de trend met lede ogen aan. ‘Vrouwen staan niet los van de geschiedenis van racisme en kolonialisme. Stel je voor, het zijn geen heiligen. Ze hebben in alle mogelijke rollen deel uitgemaakt van de geschiedenis. Daar was lang weinig aandacht voor. Maar om nu een vergrootglas te richten op het mogelijk koloniale of racistische blazoen van vrouwen – ik denk niet dat we hun daarmee recht doen, laat staan dat we daarmee onze historische kennis en inzichten vergroten.’

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 4 - 2022

Nieuwste berichten

Afrikaners herdenken de Slag bij Bloedrivier, 15 december 2025.
Afrikaners herdenken de Slag bij Bloedrivier, 15 december 2025.
Artikel

Afrikaners waren een uitverkoren, maar bang volk

Een handjevol Nederlandstalige pioniers of ‘Voortrekkers’ verslaat in 1838 een groot Zoeloe-leger. Hun nazaten geloven sindsdien dat zij door God zijn uitverkoren om Zuid-Afrika te beschaven, maar dat de zwarte inwoners hun voortdurend naar het leven staan. De Zuid-Afrikaanse Bloedrivier dankt zijn naam aan de miraculeuze veldslag die hier op 16 december 1838 plaatsvond tussen...

Lees meer
Deelnemers aan de vredesconferentie van 1899.
Deelnemers aan de vredesconferentie van 1899.
Interview

‘Trumps uitspraken betekenen niet het einde van het internationaal recht’

De Amerikaanse regering kondigt sancties aan tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag om het instituut te ‘verlammen’. Als gastland speelt Nederland een belangrijke rol bij het promoten van internationaal recht. Jurist, schrijver en onderzoeker Benjamin Duerr vertelt hoe dit eind negentiende eeuw begon, toen in Den Haag twee vredesconferenties plaatsvonden. ’Nederland besefte vroeg het...

Lees meer
Sterfte door de pest in Leiden, 1574
Sterfte door de pest in Leiden, 1574
Onderzoek

Londenaren stierven aan een pestmutatie uit het Ottomaanse Rijk

In Siberië is een laboratoriummedewerkster naar alle waarschijnlijkheid overleden aan de pest. Recentelijk bracht een groep wetenschappers de verspreiding van de pest tussen de veertiende en achttiende eeuw in kaart. Handelsstromen, oorlogen en extreem weer maakten Europa tot ideale voedingsbodem voor de ziekte. In wetenschappelijk tijdschrift PNAS beschrijven biologen hoe ze aan de hand van...

Lees meer
Donskoj in de Slag op het Koelikovo-veld
Donskoj in de Slag op het Koelikovo-veld
Interview

Rusland stuurt botten van middeleeuwse prins naar het front

Rusland stuurt de relieken van een middeleeuwse prins naar Oekraïne om ‘schouder aan schouder’ te staan met de soldaten in de loopgraven. Dat de Russisch-orthodoxe kerk voor een morele boost juist de overblijfselen van Dmitri Donskoj stuurt, is volgens historicus Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland geen toeval. ‘In het traditionele Russische verhaal was Donskoj geen agressor,...

Lees meer
Loginmenu afsluiten