Home Beroemde vrouwen beschuldigd van racisme

Beroemde vrouwen beschuldigd van racisme

Nu de aandacht voor de kwalijke kanten van het kolonialisme toeneemt, komen ook belangrijke vrouwen onder vuur te liggen, zoals Johanna Borski, Virginia Woolf en Aletta Jacobs. Wat lost het op als zij worden ‘gecanceld’?

Beroemde vrouwen beschuldigd van racisme

Mirjam Janssen

Eindredacteur

Gepubliceerd op: 29 maart 2022

Update 19 mei 2023

In het onderzoek naar het slavernijverleden van De Nederlandsche Bank dook onlangs ook de naam van Johanna Borski op. Deze weduwe was in 1814 de grootste kapitaalverschaffer van de bank. Een deel van haar inkomen blijkt afkomstig uit slavernijgerelateerde activiteiten. Daarmee dreigt ze van een feministisch boegbeeld te veranderen in een ‘foute vrouw’. Net als Aletta Jacobs, die er eveneens koloniale opvattingen op na scheen te houden. In Engeland staat Virginia Woolf inmiddels ter discussie; zij had racistische opvattingen en zou haar gezicht een keer zwart hebben gemaakt. Overwogen wordt een beeld van haar te verwijderen.

Historica Els Kloek, auteur van onder meer 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis, ziet de trend met lede ogen aan. ‘Vrouwen staan niet los van de geschiedenis van racisme en kolonialisme. Stel je voor, het zijn geen heiligen. Ze hebben in alle mogelijke rollen deel uitgemaakt van de geschiedenis. Daar was lang weinig aandacht voor. Maar om nu een vergrootglas te richten op het mogelijk koloniale of racistische blazoen van vrouwen – ik denk niet dat we hun daarmee recht doen, laat staan dat we daarmee onze historische kennis en inzichten vergroten.’

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 4 - 2022

Nieuwste berichten

Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Artikel

Hoe konden de pokken uit een Engels lab ontsnappen?

Een lek in een laboratorium veroorzaakte in 1983 een MKZ-uitbraak, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Vijf jaar eerder ontsnapte er een veel dodelijker virus uit een lab. De WHO stond op het punt om de pokken uitgeroeid te verklaren, toen de ziekte plotseling opdook in de Engelse stad Birmingham. Het kostte de wereld 300...

Lees meer
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Artikel

Rechtse populisten jutten het Tsjechische publiek op tegen Sudeten-Duitsers

Sudeten-Duitsers hielden op 24 en 25 mei hun jaarlijkse festival in Tsjechië. De rechts-populistische premier Andrej Babiš noemde hun aanwezigheid een ‘provocatie’. Maar een jonge generatie Tsjechen is klaar voor verzoening met de Duitstaligen die na de Tweede Wereldoorlog met bruut geweld werden verdreven. Meeting Brno, een Tsjechisch burgerinitiatief in de tweede stad van het...

Lees meer
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Interview

Thuisonderwijs was ooit een statussymbool

De regels rond thuisonderwijs worden strenger: ‘levensbeschouwelijke bezwaren’ zijn geen geldige reden meer om kinderen van school te houden. Het verbod op thuisonderwijs stamt uit 1969, maar volgens hoogleraar Johannes Westberg was het op dat moment een marginaal verschijnsel. ‘De negentiende-eeuwse gouvernante was al zo goed als uitgestorven.’ Hoe zag thuisonderwijs eruit in de negentiende...

Lees meer
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Artikel

Graffitikunst met kabouters was effectief protestmiddel in communistisch Polen

Als de democratie onder druk staat, is humor een tegenwicht. Dat begreep de Poolse protestbeweging Oranje Alternatief in de jaren tachtig maar al te goed. Met graffitikunst en ludieke straatacties bracht ze de communistische eenpartijstaat in verlegenheid. Protesteren tegen de communistische dictatuur in Polen was levensgevaarlijk. In 1981 kondigde generaal Wojciech Jaruzelski de staat van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten