Artikelen geschreven door Rob Hartmans
Overheden creëren onbedoeld markten voor misdadigers
Naarmate staten beter zijn georganiseerd en meer wetten maken, raken er ook steeds meer zaken verboden. En dat is een kolfje naar de hand van de georganiseerde misdaad, zo laat Mark Galeotti zien in Homo criminalis. Misdadigers verdienen juist aan handel in zaken die de overheid heeft verboden. Dat was vroeger zo en dat is...
De macht van de landsadvocaat
Nee, de raadpensionaris of landsadvocaat was geen ‘minister-president van de Republiek’. Arnout van Cruyningen legt uit hoe het wel zat. Wie weet nog wie Aert van der Goes, Paulus Buys, Adriaen Pauw, Gaspar Fagel, Isaäc van Hoornbeek of Pieter Steyn waren? Waarschijnlijk doet de naam Jacob Cats wel een bel rinkelen, maar in het collectieve...
Pieter Vreede: een democraat die niet van tegenspraak hield
Patriot Pieter Vreede was voor een democratisch staatsbestel en pleitte voor afschaffing van de slavernij. Maar toen hij in 1798 na een coup aan het bewind kwam, vertoonde hij despotische trekjes en werkte hij mee aan zuiveringen. Ondanks zijn sleutelrol bestond er geen biografie van hem, maar Dirk Alkemade heeft nu in deze leemte voorzien. ...
Het halve gezin stierf aan cholera
Negentiende-eeuws Nederland werd geteisterd door ziektes en grote delen van de bevolking leefden in erbarmelijke omstandigheden. Owen Lammertink en Mayra Murkens laten zien hoe moeizaam ziektes werden bestreden. Soms lijkt het lezen van geschiedenisboeken op ramptoerisme. Dan zit je in je behaaglijke woning of op een idyllisch vakantieadres en lees je over oorlog, genocide, bloedig...
Gevoel dat de wereld snel verandert ontstond in de negentiende eeuw
Wie nu terugkijkt op zijn leven, heeft het gevoel dat er veel is veranderd. Maar voor 1800 vonden mensen juist dat veel hetzelfde bleef. Zo blijkt uit de studie van Arianne Baggerman naar Nederlandse dagboeken en autobiografieën. In de jaren vijftig van de vorige eeuw haalde onderwijzer en schrijver Cor Bruijn, bekend van Sil de...
Piet de Rooy neemt de lezer in zijn nieuwste boek mee op avontuur
In een meanderend verhaal laat Piet de Rooy zien hoe de mens grip probeert te krijgen op de werkelijkheid. En dat doet hij op een hoogstpersoonlijke manier. Zijn nieuwste boek De tijd, de waarheid en de geschiedenis is geen streng wetenschappelijke studie, maar een zoektocht langs talloze bezienswaardigheden en verrassende vergezichten. Hoe onze wereld in...
Indringende foto’s van het laatste oorlogsjaar
Onlangs namen René Kok en Erik Somers na ruim 45 jaar afscheid van het NIOD, waar ze onderzoek deden naar visuele bronnen over de bezetting en menig fotoboek samenstelden. Hun afscheidsboek is De ondergedoken camera, met iconisch werk van een verzetsgroep van fotografen. Het is onmogelijk om níét aan de kinderen in Gaza en Darfur...
Streng gereformeerde Nederlanders trokken de Amerikaanse wildernis in
In de negentiende eeuw stichtten streng gereformeerde Nederlanders nederzettingen in de VS. Daar legden ze hun manier van leven op aan de inheemse bevolking en de natuur. ‘De ploeg van den landbouwer gaat bestendig voort zonder bloedstorting het Vasteland te overwinnen; steden en Staten komen, als bij toverslag, tevoorschijn uit den boezem der Westelijke wildernissen;...
Deze tien boeken maken kans op de Libris Geschiedenis Prijs 2025
De longlist met tien genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2025 is bekend. Recensent Rob Hartmans, een van de leden van de voorselectiecommissie, zet de tien kanshebbers op een rij. Arianne Baggerman – De storm die wij vooruitgang noemen Eeuwenlang veranderde het dagelijks leven in de westerse wereld voor de opeenvolgende generaties niet ingrijpend. Wie...
Greet Hofmans was geen charlatan volgens haar biograaf
De Hofmans-affaire geldt als de ernstigste naoorlogse constitutionele crisis. Gebedsgenezeres Greet Hofmans zou veel invloed aan het hof hebben gehad en een wig tussen Juliana en Bernhard hebben gedreven. Han van Bree ontkracht dat beeld. Greet Hofmans zou de koningin op ontoelaatbare wijze hebben beïnvloed en ‘wereldvreemde’, pacifistische ideeën hebben ingefluisterd – wat tijdens de...
Geert Mak schrijft een ode aan een Amerika dat niet meer bestaat
Het nieuwe boek van Geert Mak, Wisselwachter, draait om Harry Hopkins, een belangrijke medewerker van president Franklin D. Roosevelt.
De tien van Den Haag: ambtenaren in oorlogstijd
Tien topambtenaren bleven tijdens de oorlog op hun post en werkten samen met de Duitse bezetter. Dat is hun achteraf zeer kwalijk genomen. Stephan Steinmetz nuanceert de kritiek. In 2020 bood premier Rutte tijdens de Nationale Holocaust Herdenking namens de Nederlandse regering excuses aan voor de houding van overheidsinstanties ten tijde van de Jodenvervolging. Als...