Home Dossiers Zuid-Afrika Activisten vermeld op monument Zuid-Afrika 

Activisten vermeld op monument Zuid-Afrika 

  • Gepubliceerd op: 29 jan 2025
  • Update 31 jan 2025
  • Auteur:
    Ewout Klei
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima brachten in oktober 2023 een bezoek aan de Wall of Names in Pretoria.
Apartheid Zuid-Afrika
Dossier Zuid-Afrika Bekijk dossier

De namen van zes Nederlanders zijn op 14 november toegevoegd aan de Wall of Names in het Freedom Park bij Pretoria. De zes gaven steun aan de strijd tegen apartheid in Zuid-Afrika. 

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Op de Wall of Names staan namen van mensen die voor vrijheid hebben gevochten in de vele historische conflicten in Zuid-Afrika, vooral strijders tegen de apartheid. Sinds kort staan de namen van zes Nederlandse anti-apartheidsactivisten ook op het monument: Johannes Verkuyl, Karel Roskam, Klaas de Jonge, Lucia Raadschelders, Sietse Bosgra en Stella Hilsum. 

Meer historisch nieuws in uw inbox? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in uw inbox.

Historicus Kier Schuringa, onderzoeker bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG), heeft een actieve rol gespeeld in de opname en correcte weergave van deze zes namen. ‘Toen ik in 2012 het monument bezocht zag ik dat er namen van buitenlandse strijders tegen apartheid op stonden, maar geen Nederlanders. Toen heb ik Karel Roskam voorgedragen. Er kwam niets van terecht. Vorig jaar ontdekte een bevriende fotograaf dat er drie Nederlandse namen op het monument stonden: naast Roskam ook die van Bosgra en Raadschelders. Maar hun namen waren verkeerd gespeld. De Nederlandse ambassade in Zuid-Afrika is toen met het bestuur van het Freedom Park in gesprek gegaan. Nu staan er zes Nederlandse namen op het monument. Allemaal correct gespeld.’  

Maar waarom deze zes? Schuringa: ‘Verkuyl was een protestantse predikant, die al in de jaren vijftig kritisch over apartheid schreef. Roskam schreef een kritisch proefschrift over de apartheid en besteedde als buitenlandcommentator voor de VARA veel aandacht aan Zuid-Afrika. Ook was hij medeoprichter van het Comité Zuid-Afrika, samen met Hilsum. Bosgra richtte het Angola Comité op, het latere Komitee Zuidelijk Afrika. De Jonge en Raadschelders ten slotte waren in Zuid-Afrika zelf betrokken bij het ANC-verzet tegen de apartheid. De Jonge smokkelde wapens, Raadschelders huurde een huis waar ANC-strijders konden onderduiken en hielp gevluchte ANC-strijders naar Zuid-Afrika terug te keren.’ 

Het is de bedoeling dat in toekomst nog meer Nederlandse anti-apartheidsactivisten op het namenmonument komen te staan. 

Openingsbeeld: Koning Willem-Alexander en koningin Máxima brachten in oktober 2023 een bezoek aan de Wall of Names in Pretoria. Bron: ANP.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 2 - 2025

Dossier Zuid-Afrika

Louis Anthing: pleitbezorger van de geplaagde Bosjesmannen
Louis Anthing: pleitbezorger van de geplaagde Bosjesmannen
Artikel

Louis Anthing: pleitbezorger van de geplaagde Bosjesmannen

Twee eeuwen lang mishandelden en doodden witte boeren de San, de Zuid-Afrikaanse Bosjesmannen. Toen ambtenaar Louis Anthing in 1863 voor hen opkwam, werd hij in koloniale kringen weggehoond als een pathetische romanticus en inboorlingenvriendje.  Zuid-Afrika heeft twaalf officiële talen: behalve Engels, Afrikaans en gebarentaal gaat het om negen talen van de belangrijkste volken. Opmerkelijk genoeg ontbreekt de taal...

Lees meer
Rotterdamse weesmeisjes moesten met kolonisten in Afrika trouwen
Rotterdamse weesmeisjes moesten met kolonisten in Afrika trouwen
Artikel

Rotterdamse weesmeisjes moesten met kolonisten in Afrika trouwen

In 1688 kwamen acht Rotterdamse weesmeisjes aan in zuidelijk Afrika. Ze waren bedoeld als bruiden voor de kolonisten, die naar vrouwen snakten. De meisjes wachtte een zwaar leven, al wisten sommigen het in de nieuwe samenleving ver te schoppen. ‘We hebben vrouwen nodig!’ schreef Jan van Riebeeck aan de Heren Zeventien, het centrale bestuur van...

Lees meer
Portret van Johannes van der Kemp met eronder een afbeelding van Van der Kemp die predikt voor de lokale bevolking
Portret van Johannes van der Kemp met eronder een afbeelding van Van der Kemp die predikt voor de lokale bevolking
Artikel

Johannes van der Kemp was de zelfbenoemde redder van de inheemse Zuid-Afrikanen

Predikant Johannes van der Kemp stichtte in 1803 een nederzetting om de Zuid-Afrikaanse Khoi te bekeren en te helpen. Was hij daarmee een weldoener of een kolonisator? Daarover verschillen de meningen nog steeds.  Feiten zijn feiten, maar geschiedenis kun je boetseren indachtig de tijdsgeest. Wie vroeger als held werd gezien kan plotseling als boeman worden...

Lees meer
Terwijl het standbeeld van Paul Kruger wankelt, onthullen Afrikaner nationalisten een kopie
Terwijl het standbeeld van Paul Kruger wankelt, onthullen Afrikaner nationalisten een kopie
Nieuws

Terwijl het standbeeld van Paul Kruger wankelt, onthullen Afrikaner nationalisten een kopie

Een metershoog standbeeld van Paul Kruger wordt op vrijdag 10 oktober onthuld in Orania, het zelfverklaarde thuislandje van witte Afrikaners in Zuid-Afrika. Het gaat om een exacte kopie van een beeld dat in het stadscentrum van Pretoria staat, maar dat volgens sommige politici en activisten moet verdwijnen. Dit artikel krijg je van ons cadeau Wil...

Lees meer
Loginmenu afsluiten