Home Fictie over een foute grootvader

Fictie over een foute grootvader

Rolf Wennekes legde het leven van zijn collaborerende opa vast. Tegelijkertijd vertelt hij andere verhalen die het geheel nogal vaag maken.

Onder de Zwarte Zon

Ewout Klei

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 19 maart 2024

Update 26 maart 2024

Het is moeilijk om het genre van dit boek vast te stellen. Is Onder de zwarte zon een biografie? Een autobiografie? Een roman? Een politiek-filosofisch traktaat? Of iets anders? Zelf noemt letterkundige en filosoof Rolf Wennekes zijn boek een ‘mozaïekvertelling’. Hij beschrijft het leven van zijn foute opa, de Nijmeegse boekhandelaar André van Hooijdonk (1879-1961), op literaire wijze. Inclusief fictieve dialogen met personen die zijn grootvader mogelijk nooit heeft ontmoet. Het is een tragisch leven. Van Hooijdonk liet zich verleiden door de nazi-ideologie, steunde de Duitse bezetter en werd na de bevrijding een korte, maar zware periode geïnterneerd. Ook zijn zoon Dré, een wereldvreemde meeloper, overkwam dit.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Daarnaast gaat het boek ook over het nazi-occultisme. Dit werd gesymboliseerd door een zwarte zon met SS-runen. In de kelderruimte van de Wewelsburg staat zo’n zon op de vloer afgebeeld. De SS verbouwde dit Duitse kasteel grondig om er het spirituele centrum van het nazigeloof van te maken. Heinrich Himmler zou in de kelder als een koning Arthur occulte rituelen hebben georganiseerd te midden van SS-generaals.

Erg interessant allemaal, maar de link met André van Hooijdonk wordt niet heel duidelijk, behalve dat hij een groot liefhebber was van Duitse cultuur en naziboeken verkocht. Ook is het onduidelijk waarom Wennekes een hoofdstuk schrijft over de miljoenen pillen pervitine (crystal meth) die Duitse Wehrmacht-soldaten slikten.

Verder zijn er boeiende autobiografische uitstapjes. Wennekes groeide op met een foute opa en een foute oom met nazispeelgoed en had het daarna als Nederlandse jongen op een Duits gymnasium niet altijd even makkelijk. Misschien had hij dit als uitgangspunt kunnen gebruiken voor een autobiografische roman, maar Wennekes koos ervoor het verhaal op zijn manier te vertellen.

En ten slotte zijn er politiek-filosofische reflecties, waarin de auteur het hedendaagse populisme van Geert Wilders en Donald Trump met de nazi-ideologie vergelijkt. Ook heel interessant, maar Dirk Verhofstadt deed dit scherper en overtuigender in zijn Dagboek 1933. Het gevaar van extreemrechts.

Een mozaïek bestaat uit vele gekleurde steentjes, die op zo’n manier worden gelegd dat je een afbeelding ziet. Maar omdat Wennekes in zijn boek drukker bezig is met de steentjes dan met de afbeelding zelf, blijft het uiteindelijke resultaat – helaas – nogal vaag.

Onder de zwarte zon. De verleiding van de nazi-mystiek
Rolf Wennekes
352 p. Noordboek, € 24,90

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 4 - 2024

Dossier Tweede Wereldoorlog

Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
Willem Wilbrink
Willem Wilbrink
Nieuws

Het onbewezen Dachau-verleden van Willem Wilbrink

Willem Wilbrink is een stokoude man die regelmatig in de media en bij oorlogsherdenkingen wordt uitgenodigd als oud-kampgevangene en verzetsheld. Volgens eigen zeggen heeft hij in het concentratiekamp Dachau veertig mensen het leven gered. Hans Vogelzang wilde meer weten over dit bijzondere verhaal en ging op zoek naar ondersteunend bewijs in kampmemoires en archieven. Maar...

Lees meer
Goring wordt bevraagd tijdens de Neurenberg processen
Goring wordt bevraagd tijdens de Neurenberg processen
Artikel

Het Proces van Neurenberg: hoe oorlog een misdaad werd

Europese landen willen een nieuw tribunaal oprichten dat Russische leiders moet vervolgen vanwege de agressieoorlog tegen Oekraïne. Tachtig jaar geleden werden in Neurenberg voor het eerst politieke en militaire leiders veroordeeld voor het voeren van een agressieoorlog. Sindsdien kijkt de internationale gemeenschap anders aan tegen militair geweld: het was geen recht meer, maar een misdaad....

Lees meer
Anti-oorlogsactivisten probeerden  de Dodenherdenking ook in 1969 te ontregelen
Anti-oorlogsactivisten probeerden  de Dodenherdenking ook in 1969 te ontregelen
Artikel

Anti-oorlogsactivisten probeerden de Dodenherdenking ook in 1969 te ontregelen

De bekladding van het Nationaal Monument op de Dam door vermoedelijk pro-Palestijnse activisten in de vroege ochtend van 4 mei is geen primeur. In 1969 besmeurden activisten niet alleen het Verzetsmonument in Utrecht met rode verf, maar lieten zij ook twee rookbommen afgaan tijdens de Dodenherdenking. Destijds was het Amerikaanse oorlogsgeweld in Vietnam de aanleiding...

Lees meer
Loginmenu afsluiten