Home Dossiers Middeleeuwen Specerijen in de Middeleeuwen

Specerijen in de Middeleeuwen

Lepeltje kaneel in de appeltaart, snufje nootmuskaat over groenten, een draai zwarte peper over de pasta en een kopje suiker in een luchtige cake. We hebben tegenwoordig alle specerijen van over de hele wereld tot onze beschikking, maar gebruiken ze met mate. Dat was in de Middeleeuwen wel anders. Ondanks de beperkte beschikbaarheid en hoge kosten werden er relatief veel meer specerijen gebruikt dan nu. Waarom waren specerijen zo populair en hoe kwamen we er eigenlijk aan?

Specerijen in de Middeleeuwen

Manon Henzen

Culinair historicus

Gepubliceerd op: 7 juli 2016

Update 29 augustus 2024

Banner Middeleeuwen
Dossier Middeleeuwen Bekijk dossier

Nee, specerijen werden niet gebruikt om de smaak van bedorven vlees te maskeren. En wel om de doodeenvoudige reden dat iemand die zich in de Middeleeuwen specerijen kon veroorloven, zeer zeker de beschikbaarheid over vers vlees had. Deze fabel laten we dan ook snel achter ons. Specerijen hebben wel een licht conserverende werking, maar dat was niet de belangrijkste reden dat ze zo veelvuldig werden gebruikt.

Meer lezen over de Middeleeuwen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Specerijen werden in de Middeleeuwen op vier manieren gebruikt: voor parfum en cosmetica, als geurstof bij religieuze rituelen, als medicijn of preventief middel tegen ziekten en kwaaltjes en natuurlijk als ingrediënt in de keuken. Specerijen waren duur, erg duur. Het waren luxeproducten van ver. Zó ver dat men tot halverwege de veertiende eeuw slechts een vaag idee had over waar specerijen vandaan kwamen. Velen dachten dat ze uit het aards paradijs kwamen, dat ergens in de buurt van India zou liggen.

Gebruik van specerijen

Specerijen waren dan ook alleen weggelegd voor een kleine rijke elite. Alleen zij konden zich deze luxeproducten permitteren. Specerijen stonden voor stijl, welgemanierdheid en prestige. Ze waren een statussymbool waarmee je je van andere sociale klassen kon onderscheiden. Het overdreven gebruik ervan doet vermoeden dat dit de belangrijkste reden was voor het gebruik van specerijen. Belangrijker nog dan smaak.

Peperoogst. Uit: Le livre des merveilles de Marco Polo, vijftiende eeuw.
Peperoogst. Uit: Le livre des merveilles de Marco Polo, vijftiende eeuw.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Dossier Middeleeuwen

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Dit zeventiende-eeuwse portret van Redbad is recent gerestaureerd.
Dit zeventiende-eeuwse portret van Redbad is recent gerestaureerd.
Artikel

Redbads leger werd door Frankische vorsten gevreesd

Redbad was een Friese leider die trouw bleef aan zijn voorchristelijke geloof – en dat is ook meteen het enige wat met zekerheid over hem te melden is, want de verhalen over Redbad lopen uiteen. Wie was de mysterieuze heerser en waarom is zijn naam eeuwen later nog altijd nauw verbonden met de Friese identiteit?...

Lees meer
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
Interview

De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens

Tijdens een militaire oefening schakelden Oekraïense drones deze zomer met gemak Amerikaanse pantserdivisies uit. Ook aan het Oekraïense front geven de onbemande vliegtuigjes gewone soldaten een fighting chance tegen Russische tanks. Conservator Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum ziet parallellen met de opkomst van vuurwapens. ‘Edellieden met dure harnassen, de tanks van de...

Lees meer
‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’
‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’
Interview

‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’

De berechting van de ‘architect van de 9/11-aanslagen’ loopt vertraging op, nu de rechtbank heeft bepaald dat zijn door marteling afgedwongen bekentenis geen geldig bewijs is. Het proces tegen Khalid Sheikh Mohammed is verdaagd tot 5 juni 2028. Middeleeuwse rechters in Europa twijfelden beduidend minder aan verklaringen die ‘onder tortuur’ waren afgelegd. Maar ze stelden...

Lees meer
Loginmenu afsluiten