Home Papiertekort plaagde ook eerste uitgevers

Papiertekort plaagde ook eerste uitgevers

Papiertekort plaagde ook eerste uitgevers

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 20 september 2021

Update 18 april 2023

Uitgevers hebben momenteel last van papiertekort. Dat roept herinneringen op aan hun vroegste collega’s, die rond het einde van de Middeleeuwen steevast te weinig papier hadden.

Een tekort aan papier bedreigt de boekensector, waarschuwden verschillende media in augustus. Door de corona-epidemie worden er zoveel spullen bezorgd dat het kartongebruik enorm is gestegen en er minder papierpulp beschikbaar is voor boeken.

Dat doet denken aan de vroege dagen van uitgeverijen, toen papiertekort vaak een beperkende factor was. Papier was vanuit China via de Arabische wereld naar Europa gekomen. Het was goedkoper dan perkament, maar had een belangrijk nadeel: het bedierf snel. Italiaanse papiermakers verhielpen dat probleem door gelatine toe te voegen aan de textielvezels die toen de basis vormden van papier. Die gelatine hield de boel bij elkaar en maakte het papier langer houdbaar. Daarmee werd het materiaal geschikt voor grootschalig gebruik in drukkerijen, die ook vanaf de late Middeleeuwen opkwamen.

Dankzij deze verbetering konden boeken in flinke oplagen worden gedrukt. Toch liepen uitgevers tegen grenzen aan, want de hoeveelheid grondstof voor papier was beperkt. De benodigde textielvezels werden gewonnen uit lompen, maar tijdgenoten waren zo zuinig op hun kleding en stoffen dat het aanbod beperkt bleef. Papierprijzen lagen daardoor stukken hoger dan tegenwoordig en de eerste uitgevers moesten steeds weer op zoek naar bruikbaar papier.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10 - 2021

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten