Wat was de reden van de bezetting?
‘Op een middag in mei 1976 zette de officier van justitie, na een aangifte van medische onzorgvuldigheid door een Duits echtpaar, de kliniek onder druk om haar deuren te sluiten. De inrichting moest vóór de avond dicht zijn, anders zou de politie langskomen. De dokter en de medisch coördinator van Bloemenhove wilden dit koste wat het kost voorkomen en zijn daarom gaan bellen met vrouwen van een aantal goedgeorganiseerde feministische bewegingen. Het vuurtje ging snel rond en binnen een paar uur was de kliniek bezet. De mannen en vrouwen zijn twee weken gebleven en uiteindelijk kon Bloemenhove daardoor open blijven. Nog nooit had de vrouwenbeweging op deze manier protest gevoerd.’
Hoe was de stemming in de bezette kliniek?
‘Alle betrokkenen die ik sprak benadrukten de grote saamhorigheid onder de actievoerders. Ze protesteerden niet alleen, maar kookten, aten en discussieerden ook samen. Er ontstonden vriendschappen en verliefdheden. Maria-José Grotenhuis, lid van de Rooie Vrouwen in de PvdA vertelde me: “Ik had niet het gevoel dat we de wind mee hadden, want we waren zelf de wind.” Dat vond ik heel mooi.’
Waarom hadden de actie succes?
‘Er heerste een ander politiek klimaat dan nu. Het kabinet-Den Uyl was het progressiefste kabinet uit de Nederlandse parlementaire geschiedenis. Emancipatie stond hoog op de politieke agenda en men was ervan overtuigd dat er verandering in de abortuswetgeving moest komen. Vrouwen mochten bij de premier op visite komen en hun zaak bepleiten. Er was kortom welwillendheid. De mensen die ik sprak hadden zelf ook het gevoel dat wat ze deden effect had. Nu is het politieke klimaat harder en behoudender geworden.’
Wat betekent dat voor de huidige abortusstrijd?
‘Die is nog altijd niet gestreden. Nederland blijkt een vrij conservatief land te zijn. In de regering zitten ook bij herhaling conservatieve partijen. De vrouwen van toen hadden drie doelen: abortus in het ziekenfonds, abortus uit het Wetboek van Strafrecht en volledige zelfbeschikking voor vrouwen. Daarvan is alleen het eerste gelukt. Nieuwe initiatieven zijn er wel, maar in de Tweede Kamer is er geen meerderheid voor te vinden. Ongewenst zwangeren worden zelfs verdacht gemaakt met rare redeneringen. Lange tijd waren die naar de achtergrond verdreven, maar de laatste jaren zijn ze weer terug in het debat.’
De bezetting. De strijd om abortuskliniek Bloemenhove en baas in eigen buik
Sanne Thierens
368 p. Nijgh & Van Ditmar, € 26,99
