Home ‘De tijd trekt zich nergens iets van aan’

‘De tijd trekt zich nergens iets van aan’

In zijn nieuwe boek De Tijdreiziger reist Philip Dröge de wereld over om te onderzoeken hoe complex en cultureel bepaald ons begrip van tijd is. Onderweg ziet hij hoe volken de tijd eeuwenlang verschillend hebben beleefd. ‘Maar als er één ding over is van het kolonialisme, dan is het hoe de hele wereld tot vandaag de dag de tijd meet.

De Tijdreiziger door Philip Dröge

Hilde van der Pluijm

Gepubliceerd op: 8 juli 2026

Update 9 juli 2026

Hoe probeerden volken grip te krijgen op het mysterie van de tijd?

‘Wij zien tijd als een soort natuurkracht terwijl die in werkelijkheid een uitvinding is: een poging van de mensheid om de minuten die voorbijvliegen enigszins te temmen. Dit doen verschillende volken al eeuwen door middel van kalenders of feestdagen. Veel culturen nemen een natuurlijk verschijnsel en gebruiken dit als een metronoom van het leven, ieder op zijn eigen manier. Zo wordt in Mumbai pas eind maart oud en nieuw gevierd, wanneer de zon van het zuidelijk naar het noordelijk halfrond draait en voor ons de lente begint.’

U schrijft dat Europeanen de tijd hebben gekoloniseerd. Hoe bedoelt u dat?

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

‘Of je nu een afspraak maakt met iemand in Japan of in Argentinië, je gebruikt altijd de tijdsindeling bedacht door de Europeanen. Zelfs eigenwijze landen als Afghanistan en Noord-Korea rekenen met de Europese kalender. Een ander stukje koloniaal erfgoed is de onophoudelijke relatie tussen tijd en vooruitgang: het idee van de tijd als brenger van goede zaken is uit Europa afkomstig. Ik sprak een man in Mexico-Stad die dit fenomeen uitgebreid bestudeerde. Hij constateerde dat als de mensheid de tijd wil dekoloniseren, we af moeten van het idee dat morgen beter is dan vandaag.’

Philip Dröge
Philip Dröge.

Welke tijdsperceptie heeft de meeste indruk op u gemaakt? 

‘In Mexico bezocht ik de zeventiende-eeuwse stele met daarop een inscriptie die verwijst naar de komst van een Maya-god, die vernietiging en wederopbouw symboliseert. Een zweverige Amerikaan interpreteerde dit als een waarschuwing voor het einde der tijden. De “god van vernietiging” zou volgens hem de aarde bezoeken op 21 december 2012, en dit leidde wereldwijd tot paniek. Het was absurd om tegenover die steen te staan; een soort afgesleten wit vlak. Het viel nogal tegen. Het toont aan hoe gevoelig de mensheid is voor ideeën over het einde der tijden.’

Kunnen we leren van al die verschillende ideeën over tijd?

‘In India moest ik zes uur op een trein wachten. Als een soort elastiek rekte de tijd zich voor mij uit. Daar leken mijn Indische medepassagiers totaal geen last van te hebben. In het Westen zijn we het wachten totaal verleerd: het is een verloren kunst. Tijd is een uitvinding die niet te meten valt, je kan hem alleen bijhouden. Precies daarom lijkt tijd soms eeuwig te duren en vliegt hij andere keren voorbij zonder dat je het doorhebt. Het is water: juist wanneer je het vast denkt te hebben, druipt het van je hand af.’

De tijdreiziger. Een wereldreis naar de verhalen van onze tijd

Philip Dröge
320 p. Spectrum, € 27,99

De Tijdreiziger door Philip Dröge

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad - 7/8

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten