Home Maria Theresia gebruikte haar dochters als pionnen

Maria Theresia gebruikte haar dochters als pionnen

De zeven dochters van Maria Theresia van Oostenrijk hadden weinig te willen. Hun moeder bepaalde hun leven. Veronica Buckley beschrijft hun geprivilegieerde, maar benauwde bestaan.

Keizer Frans I Stefan en Maria Theresia met hun kinderen. Door Martin van Meytens
Keizer Frans I Stefan en Maria Theresia met hun kinderen. Door Martin van Meytens

Rob Hartmans

Historicus, journalist en vertaler

Gepubliceerd op: 28 april 2026

Update 15 mei 2026

Zo’n 500 jaar vormden de Habsburgers de machtigste dynastie van Europa. Na de dood van Karel V in 1558 groeiden de Spaanse en Oostenrijkse tak uit elkaar, maar het vorstenhuis bleef tot 1918 een belangrijke rol spelen. De Habsburgers voerden een handige huwelijkspolitiek. Zo wisten ze bondgenootschappen te sluiten en invloed aan Europese vorstenhoven te verwerven.

Kinderen waren dus het kapitaal van hun familiebedrijf, en een van de succesvolste bedrijfsleiders was Maria Theresia (1717-1780). Ze volgde in 1740 haar vader Karel VI op als aartshertogin van Oostenrijk en koningin van Hongarije en Bohemen. Ze kreeg zestien kinderen, van wie er vijf vroegtijdig stierven. Twee van haar zoons werden keizer, maar dit boek gaat over de zeven dochters die de kinderjaren overleefden.

Meer historische context bij het nieuws van vandaag?

Meld je aan voor de gratis nieuwsbrief van Historisch Nieuwsblad.
Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Niet allemaal werden ze ingezet op het schaakbord van de internationale politiek. Zo bleef Maria Anna ongehuwd, vermoedelijk vanwege haar zwakke gezondheid en haar bochel, en werd Maria Elisabeth abdis van een klooster. Ze gold als beeldschoon, maar haar kansen op de huwelijksmarkt waren verkeken nadat ze de pokken had gekregen die haar gezicht zwaar tekenden. Haar zus Maria Josepha zou op 16-jarige leeftijd aan die ziekte overlijden. Met de jongste dochter, Marie Antoinette, liep het ook niet goed af: net als haar echtgenoot, Lodewijk XVI, stierf ze onder de guillotine.

In Zeven Habsburgse zusters – een titel die knipoogt naar de bestsellers van Lucinda Riley – beschrijft Veronica Buckley de levens van de dochters van Maria Theresia. Ze schetst de verschillende karakters, de onderlinge jaloezie en competitie, de verschillende manieren waarop ze omgingen met de hoge eisen die vooral hun moeder stelde, en de eigen ambities van de zeven vrouwen. Naast een inkijkje in de geprivilegieerde, maar tegelijkertijd sterk ingeperkte wereld van vrouwen uit de hoge adel in de periode 1760-1815, biedt het boek tevens een levendig panorama van de internationale politiek in dit revolutionaire tijdperk.

Zeven Habsburgse zussen. Een roemrucht vorstenhuis in revolutionair Europa

Veronica Buckley
544 p. Atlas Contact, € 34,99

Zeven Habsburgse zussen door Veronica Buckley

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 5 - 2026

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten