• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 1/2010

    1935: Mussert of Moskou?

    Door: Bas Kromhout

    In 1935 kozen de Nederlanders nieuwe volksvertegenwoordigers voor de provincies en gemeenten. Daarbij stemden velen op extreme partijen, die het politieke bestel omver wilden blazen. Was de democratie in gevaar? Hoe reageerde de gevestigde orde?

    ‘Landgenooten! Ook in ons land streven verschillende groepen naar het invoeren van een dictatorialen regeeringsvorm. Zoowel communisten als fascisten en nationaal-socialisten willen den slechten economischen toestand misbruiken om hier aan de macht te geraken [en] den democratische regeeringsvorm te vernietigen.’ Aldus de Nederlandsche Beweging voor Eenheid door Democratie (EED) in haar eerste brochure uit 1935. De beweging was opgericht door verontruste burgers die een dam wilden opwerpen tegen het oprukkende politiek extremisme.

    De Nederlandse politiek in de jaren dertig werd beheerst door twee crises: de economische crisis en de vermeende crisis van ‘het gezag’. De gezagscrisis leek het duidelijkst aan het licht te treden op 4 februari 1933, toen op de rede van Olehleh in Noord-Sumatra muiterij uitbrak onder de matrozen van het pantserschip De Zeven Provinciën, die gekort werden op hun salarissen. De regering stuurde een vliegtuig, dat met één bom 23 opvarenden doodde en de anderen tot overgave dwong.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen