• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Historisch Nieuwsblad 4/2008

    ‘Weg met de bordeelen en rendez-vous-huizen!’

    De zedelijkheidswetten van 1911

    Door: Afke van der Toolen

    In het voorjaar van 1911 werd de Wet tot bestrijding der zedeloosheid aangenomen. Een grote triomf voor de christelijke moraal. Toch waren de confessionelen niet de enigen die vonden dat de staat zich meer met het persoonlijke leven van de burger moest bemoeien.

    ‘De Zedelijkheidswetten!’ Avond aan avond klonk de ambtelijk aandoende aankondiging in een Amsterdams café, waar ongetwijfeld de rook tegen het plafond stond en de drank vrolijk vloeide. Het was 1911. Over de toetsen van de cafépiano gebogen, zijn gezicht naar het publiek gekeerd, stond Nederlands eerste cabaretier, Eduard Jacobs. Na het noemen van de titel hief hij het begincouplet aan. Het ging over de Hollandse kwajongen, die als je hem wat verbiedt denkt: ik doe het lekker toch. ‘En zo gaat het hem ook later. Wetten vindt ie een goeie zaak/ Maar nog mooier ze te ontduiken. Dus hij zondigt ook maar raak.’

    Dat voorjaar was de Wet tot bestrijding der zedeloosheid na jaren van delibereren, indienen, terugtrekken, nog eens delibereren en nog eens indienen aangenomen door het parlement. De rest van het liedje van Eduard Jacobs was er bijna een vestzakversie van, voor het gebruiksgemak op rijm gezet, ware het niet dat aan het eind van elk couplet een flinke dosis realisme-van-de-straat werd bijgeleverd. Tippelen, dobbelen, zuipen; je kon het allemaal wel verbieden, men deed het lekker tóch.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen