• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 9/2003

    ‘Verzuiling is geen recept dat je overal en altijd kunt toepassen’

    Door: Bas Kromhout

    De verzuiling leeft in ons geheugen als de Dark Ages van Nederland. Een mogelijke nieuwe moslimzuil is velen daarom een gruwel. Maar is dat terecht? Volgens sommigen was de verzuiling, die onze samenleving ruim honderd jaar in haar greep hield, juist een model voor de succesvolle integratie van minderheden.

    De komst van met name islamitische migranten heeft de discussie in gang gezet of Nederland op weg is naar een nieuwe situatie van verzuiling. Het historische begrip 'verzuiling' wordt daarbij meestal gebruikt in negatieve zin. Het wordt geassocieerd met bekrompenheid, tweedracht, onvrijheid - een soort vrijwillige apartheid. Veel oudere Nederlanders herinneren zich nog goed de schaduwzijden ervan: een pastoor die arbeiders het fietsen verbiedt, uit angst dat zij contact leggen met de 'goddeloze' socialisten in het dorp verderop; gereformeerde kinderen die niet met 'roomsen' mogen spelen; socialistische voormannen die het stereotype van de joodse kapitalist gebruiken om haat te zaaien. Tegen zo'n historische achtergrond moet het idee van een nieuwe moslimzuil wel een schrikbeeld vormen.

    Maar wat hield verzuiling in Nederland nu werkelijk in? 'Globaal gezien betekent verzuiling: je eigen mensen organiseren, en de leiders laten optreden als vertegenwoordigers naar de rest van de samenleving,' zegt Lex Heerma van Voss, onderzoeker aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG). 'De leiders dragen het eigen standpunt uit, maar zullen altijd water bij de wijn moeten doen. Dat gaat achter gesloten deuren, want voor de achterban moet de schijn worden opgehouden dat er van de eigen principes niet wordt afgeweken. Zo ontstaat de stroperige politiek, die we zo typisch Nederlands vinden.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen