• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Historisch Nieuwsblad 2/2000

    Tito hield Joegoslavië bij elkaar

    Tito-kenner Marius Broekmeyer: ‘Ik heb nooit iets gemerkt van haat en nijd'

    Door: Sander Peters

    Na Tito's dood in 1980 gaat het snel bergafwaarts met Joegoslavië. De steeds slechtere verhoudingen tussen de verschillende bevolkingsgroepen culmineren uiteindelijk in een burgeroorlog. Hoe is het Tito gelukt 35 jaar lang het land bijeen te houden? Een gesprek met Oost-Europa-deskundige en Tito-specialist Marius Broekmeyer. ‘Tito zei gewoon: "Niet zeuren, bek houden."'

    Maar liefst 35 jaar lang was maarschalk Tito hét gezicht van Joegoslavië. Met bravoure bewoog hij zich op het toneel van de wereldpolitiek: hij joeg de almachtige Sovjet-Unie tegen zich in het harnas, zijn titoïsme vormde voor het Westen de ideale buffer tegen het stalinisme en hij was jarenlang een van de leiders van de zogenaamde niet-gebonden landen, waartoe ook Soekarno's Indonesië behoorde. Kort gezegd zette Tito Joegoslavië op de wereldkaart. Belangrijker nog is dat Tito al die jaren de stabiliteit in Joegoslavië heeft weten te handhaven. Gezien de ellende die zich na zijn dood in 1980 heeft afgespeeld – met als dieptepunt de bloedige burgeroorlog – is het bewaren van die nationale eenheid een prestatie van formaat. Hoe kreeg Tito dat voor elkaar? Hoe slaagde hij erin die zeer heftige nationalistische gevoelens al die jaren in toom te houden?

    Volgens slavist en Joegoslavië-kenner Marius Broekmeyer, die 34 jaar op het Oost- Europa Instituut van de Universiteit van Amsterdam werkte en tientallen keren een bezoek aan Tito's Joegoslavië bracht, is het een samenspel van factoren: ‘Enerzijds was het een kwestie van regeren met harde hand, doodgewone repressie. Maar anderzijds heeft hij het ook heel subtiel aangepakt door alle republieken een bepaalde mate van autonomie te verlenen. Het belangrijkste was dat Tito er met een uitgekiende strategie voor zorgde dat geen enkel volk zich een minderheid voelde. Dat zie je mooi terug in zijn opvatting over de geschiedenis van Joegoslavië in de oorlog. Hij zei: "Alle volkeren hebben in gelijke mate Joegoslavië en daarmee ook zichzelf bevrijd. Niemand is beter of meer waard dan een ander. Dus ga nou geen oude narigheid oprakelen. Niet zeuren, bek houden!" Punt uit.'

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen