Het Nationaal Historisch Museum werd in 2005 geopperd door Jan Marijnissen (SP) en Maxime Verhagen (CDA). Ondanks een budget van 50 miljoen euro lukte het niet om de plannen te realiseren, dus kwam er in 2012 een einde aan het project. Totdat de Kamer in september 2021 een nieuwe motie van Lilian Marijnissen (SP) en Pieter Heerma (CDA) over het museum aannam. En nu duiken de plannen opnieuw op in het regeerakkoord. ‘We willen meer aandacht geven aan onze gezamenlijke geschiedenis’, schrijven de coalitiepartijen. ‘Daarom draagt het Rijk bij aan een Nationaal Historisch Museum en een Slavernijmuseum.’
Dit artikel krijg je van ons cadeau
Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.
Martine Gosselink, directeur van het Mauritshuis, ziet geen heil in een nieuw museum over het Nederlands verleden. ‘We hebben al een mooi museaal landschap met musea die allemaal naar elkaar verwijzen op het gebied van de canon van de Nederlandse geschiedenis. Het is niet nodig om nóg een keer een overzicht van die Nederlandse geschiedenis te maken.’
Bovendien is er volgens Gosselink al een nationaal museum: de canontentoonstelling in het Openluchtmuseum in Arnhem. Daar kunnen bezoekers sinds 2017 de vensters van de Nederlandse canon beleven aan de hand van films, animaties en historische voorwerpen. ‘De canonopstelling in Arnhem laat de Nederlandse geschiedenis al heel mooi zien. Laten we dat uitbreiden indien nodig.’
De directeur van het Openluchtmuseum, Teus Eenkhoorn, sluit zich daarbij aan. ‘Ik moet er een beetje om lachen’, vertelt hij over de plannen van het aanstaande kabinet. ‘Jaren geleden is er al een poging gedaan die jammerlijk mislukte. Daarna is de tentoonstelling over de canon van Nederland bij ons museum neergezet, een mooie onderwijstool waar geschiedenis- en burgerschapslessen aan worden opgehangen.’
Eenkhoorn ziet de afgestofte plannen dan ook vooral als een politiek instrument. ‘Mensen die een Nationaal Historisch Museum willen, zijn op zoek naar identiteit en trots. Maar als je aan 150 Kamerleden vraagt wat ze in dat museum willen zien, krijg je 150 verschillende antwoorden.’ De canontentoonstelling in Arnhem vertelt het verhaal over de Nederlandse geschiedenis al, stelt hij. Bovendien wordt die expositie aangepast waar nodig. ‘Toen deze tentoonstelling in 2017 opende, hadden we een fantastisch verhaal over een gasbel in Groningen. Dat hebben we in de loop van de jaren bijgesteld, om ook de schaduwkant te laten zien.’
In plaats van een nieuw museum zou Eenkhoorn liever zien dat er plannen komen om de huidige canontentoonstelling door het land te laten trekken. ‘Van deze opstelling kun je een kopie maken die een jaar in de stationshal in Den Haag kan staan, daarna in een bibliotheek in Utrecht, enzovoort. Zo maken we het toegankelijk en brengen we de geschiedenis naar de mensen toe.’
