Home Stille getuigen: het bebloede kapje van Dorothea Visser

Stille getuigen: het bebloede kapje van Dorothea Visser

Marcel Broersma

Historicus

Gepubliceerd op: 22 september 2003

Update 7 april 2020

De geschiedenis laat haar sporen na. Monumenten, voorwerpen en graven herinneren aan bijna vergeten personen. Hun verhaal wordt hier verteld. Deze keer het kapje van Dorothea Visser (1819-1876) in het Katholiek Documentatie Centrum te Nijmegen.

Dorothea Visser schrok in de vroege uren van vrijdag 1 december 1843 wakker van een hevige hoofdpijn. Het leek alsof er spelden in haar kussen zaten. Ze voelde dat er vocht langs haar hoofd liep. Ze veegde het af, maar het kwam telkens terug.'s Ochtends ontdekte ze geschrokken dat haar witte muts rood was gekleurd. Rondom haar hoofd zat een krans van bloed. In de weken hierna vormden zich ook wonden in de vorm van een kruis op haar handen, voeten en borst. 

De 24-jarige dochter van een dagloner uit Gendringen in de Achterhoek was op haar elfde uit werken gegaan. Tijdens haar eerste dienstbetrekking kreeg ze een trap van een koe. Het letsel werd verwaarloosd en ging ontsteken. De chirurgijn zag daarom maar één uitweg: de wond werd herhaalde malen uitgebrand met een ijzeren staaf. Het meisje schreeuwde het uit.

De marteling bleek tevergeefs. Haar been en urinewegen raakten verlamd en ze kreeg zenuwtoevallen. Wanhopig bad ze tot God om hulp. Toen verschenen de stigmata: de wondtekens van Christus. Ze zouden tot haar dood, drieëndertig jaar later, elke Goede Vrijdag, Kruisvinding en Kruisverheffing terugkeren. Van haar kwaal was Dorothea verlost. Maar door de wonden was ze 'geen uur zonder lijden, zonder pijnen, zo dat hare jaren, hare dagen voorbijgingen in voortdurende smarten'.

Het nieuws over de stigmata ging als een lopend vuurtje door de Achterhoek. Katholieken zagen het als een wonder, protestanten spraken van bedrog. De dokter, de kapelaan en de pastoor namen in 1844 op Goede Vrijdag de proef op de som. Ze verbonden Dorothea's handen en verzegelden het verband. Twee nonnen bleven twee dagen en nachten bij haar. Op donderdag begon het bloeden op haar borst en linkerhand. Kruisen verschenen. Even voor twaalf uur bloedde het 'met talrijke droppelen'. Toen ze de volgende dag het verband verwijderden, zagen ze 'een bloedachtig kruisteken'.

In de jaren hierna bezochten steeds meer mensen Dorothea in haar armoedige huisje. Ze vroegen haar om voorspraak bij de Heer en gingen samen met haar in gebed. Volgens pastoor Antonius Kerkhof, die Dorothea haar hele leven bijstond, geschiedden er diverse wonderbaarlijke genezingen. Zo genas een arts van tuberculose.

Gestigmatiseerden kwamen tot dit moment in de katholieke Kerk zelden voor. Alleen Fransiscus van Assisi ontving de kruistekens. Aartsbisschop Joannes Zwijssen zat in een precaire positie. Hij vreesde dat de zaak in Gendringen de opbouw van de Kerk in Nederland zou kunnen schaden. Kritische protestanten zouden die kunnen aangrijpen om het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie te dwarsbomen.

Bovendien waarschuwde Dorothea in 1858 herhaaldelijk voor een (nooit uitgevoerde) aanslag op de paus. In een visioen zag zij dat Napoleon III die beraamde. Het Vaticaan vreesde een rel als deze voorspellingen bekend zouden worden. Daarom verbood Zwijssen de stroom van bezoeken aan Dorothea en plaatste hij pastoor Kerkhof, die over de aanslag alarm had geslagen, over naar Kloosterburen in Groningen. Haar zielenherder nam Dorothea mee als zijn huishouder. Zij stierf in 1876.

Pas in 1965 kreeg de zaak weer aandacht toen journalist Bert Kerkhoffs de aantekeningen van de pastoor in handen kreeg. Hij publiceerde enkele artikelen en in de jaren negentig een boek. Toen maakten twee regionale cineasten ook een speelfilm over Dorothea en werd een proces van zaligverklaring in gang gezet. Tot op de dag van vandaag bezoeken talrijke katholieken het graf van de gestigmatiseerde in Olburgen om er te bidden voor troost en genezing.

Nieuwste berichten

Het Russische parlement heeft nooit veel te vertellen gehad
Het Russische parlement heeft nooit veel te vertellen gehad
Artikel

Het Russische parlement heeft nooit veel te vertellen gehad

De Russen gaan van 18 tot en met 20 september naar de stembus om de 450 leden van het parlement – de Staatsdoema – te kiezen. Dat deze verkiezingen geen ‘feest van de democratie’ zijn, past in de politieke geschiedenis van Rusland. Een echte parlementaire cultuur kon daar nooit opbloeien 4 oktober 1993. Tanks die...

Lees meer
Verkiezingsfraude kwam regelmatig voor in de Verenigde Staten
Verkiezingsfraude kwam regelmatig voor in de Verenigde Staten
Artikel

Verkiezingsfraude kwam regelmatig voor in de Verenigde Staten

Zogenaamd om stemfraude bij de komende congresverkiezingen in Amerika te voorkomen, pleit Donald Trump voor landelijke regels die voor alle staten moeten gelden. Hij is er wat laat mee, want de echte wanpraktijken bij Amerikaanse verkiezingen dateren vooral van de negentiende eeuw en de eerste helft van de twintigste eeuw. Dit artikel krijg je van...

Lees meer
Keeper Farzaneh Tavasoli van het Iraanse zaalvoetbalteam in 2025.
Keeper Farzaneh Tavasoli van het Iraanse zaalvoetbalteam in 2025.
Artikel

Iraanse sporters dagen de macht uit

In Iran vormen sport, protest en politiek al eeuwenlang een nauw verweven, maar ook conflictueuze drie-eenheid. Nu zijn het vaak vrouwelijke voetballers die van zich laten horen. Ooit waren het worstelaars, vertelt politicoloog Caroline Azad. Gholamreza Takhti is een legende in Iran. In de jaren vijftig van de vorige eeuw werd deze worstelaar – ‘met...

Lees meer
Een kamp van Artsen zonder Grenzen in Tsjaad.
Een kamp van Artsen zonder Grenzen in Tsjaad.
Artikel

Artsen zonder Grenzen: onafhankelijk, maar nooit apolitiek

Een groep artsen die vond dat het Rode Kruis niet genoeg deed tegen mensenrechtenschendingen in Biafra, stichtte in 1971 de medische hulporganisatie Artsen zonder Grenzen. De initiatiefnemers wilden volledig apolitiek opereren, maar dat bleek in de praktijk vrijwel onmogelijk. Médecins Sans Frontières (MSF), de moederorganisatie van Artsen zonder Grenzen, is een medische internationale hulporganisatie. Momenteel biedt MSF hulp in Nepal na een dodelijke overstroming en is de organisatie werkzaam in Oekraïne en Gaza, waar ze...

Lees meer
Loginmenu afsluiten