Home Steppevolkeren in de schijnwerpers

Steppevolkeren in de schijnwerpers

Steppevolkeren als de Scythen, Hunnen, Xiongnu, Göktürken en Mongolen spelen vaak een bijrol in geschiedverhalen. In Stormruiters stelt Peter Hoppenbrouwers juist hen centraal.

Een Mongoolse soldaat. Afbeelding door Giuseppe Castiglione, 1755.
Een Mongoolse soldaat. Afbeelding door Giuseppe Castiglione, 1755.

Ivo van de Wijdeven

Historicus en politiek analist

Gepubliceerd op: 2 januari 2024

Update 19 januari 2024

Woeste krijgers te paard – dat is hoe de nomadische bewoners van de Euraziatische steppen maar al te vaak te boek staan. Ze kwamen immers van de ‘onbeschaafde’ steppen denderen om dood en verderf te zaaien in de ‘beschaafde’ wereld. Emeritus-hoogleraar Peter Hoppenbrouwers zet in Stormruiters de schijnwerpers op deze volkeren om te begrijpen hoe ze in staat waren machtige rijken te vestigen en het hun buren lastig te maken.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Het resultaat is een indrukwekkende geschiedenis, die in 4000 v.Chr. begint en reikt tot 1700. De steppen die Hoppenbrouwers beschrijft zijn al even uitgestrekt: 9000 km grasland tussen de Donau en de Amoer. Het levert een boordevol boek op dat de lezer soms doet duizelen, maar altijd weet te boeien.

Hoppenbrouwers geeft het beeld van de nomadische rijken meer reliëf. De jagers en herders op de steppen zijn verantwoordelijk voor de domesticatie van het paard en de uitvinding van de strijdwagen, de stijgbeugel, de composietboog en de gepantserde ridder. Via hen verspreiden ideeën zich van oost naar west en vice versa. Zelfs het feit dat we Kerstmis vieren op 25 december hebben we volgens Hoppenbrouwers te danken aan een van de steppevolken, de Parthen.

Hoppenbrouwers is op zijn best als hij dit soort wetenswaardigheden en anekdotes opdist. Stormruiters is bedoeld voor een breed publiek. Aan de hand van uiteenlopende bronnen en de laatste wetenschappelijke inzichten gidst hij de lezer na een nuttig, maar ietwat taai theoretisch kader door een geschiedenis vol oorlog en geweld. Daarbij is het fascinerend om te ontdekken hoeveel energie werd besteed aan de interne strijd binnen rivaliserende clans en confederaties.

Hoppenbrouwers verhaalt over het reilen en zeilen binnen de stepperijken en ontkracht hardnekkige mythes. Het schrijven van Stormruiters was voor hem helaas een race tegen de klok: hij heeft de verschijning ervan niet meer mogen meemaken. Maar met dit boek heeft Hoppenbrouwers een mooi monument voor zichzelf opgericht.

Stormruiters van Peter Hoppebrouwers

Stormruiters. Stepperijken in Eurazië
Peter Hoppenbrouwers
384 p. Prometheus, € 39,99
Bestel bij Libris.

Openingsafbeelding: Een Mongoolse soldaat. Afbeelding door Giuseppe Castiglione, 1755.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 1 - 2024

Nieuwste berichten

HN10 2026
HN10 2026
Artikel

Afrikaners waren een uitverkoren, maar bang volk

Een handjevol Nederlandstalige pioniers of ‘Voortrekkers’ verslaat in 1838 een groot Zoeloe-leger. Hun nazaten geloven sindsdien dat zij door God zijn uitverkoren om Zuid-Afrika te beschaven, maar dat de zwarte inwoners hun voortdurend naar het leven staan. De Zuid-Afrikaanse Bloedrivier dankt zijn naam aan de miraculeuze veldslag die hier op 16 december 1838 plaatsvond tussen...

Lees meer
Deelnemers aan de vredesconferentie van 1899.
Deelnemers aan de vredesconferentie van 1899.
Interview

‘Trumps uitspraken betekenen niet het einde van het internationaal recht’

De Amerikaanse regering kondigt sancties aan tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag om het instituut te ‘verlammen’. Als gastland speelt Nederland een belangrijke rol bij het promoten van internationaal recht. Jurist, schrijver en onderzoeker Benjamin Duerr vertelt hoe dit eind negentiende eeuw begon, toen in Den Haag twee vredesconferenties plaatsvonden. ’Nederland besefte vroeg het...

Lees meer
Sterfte door de pest in Leiden, 1574
Sterfte door de pest in Leiden, 1574
Onderzoek

Londenaren stierven aan een pestmutatie uit het Ottomaanse Rijk

In Siberië is een laboratoriummedewerkster naar alle waarschijnlijkheid overleden aan de pest. Recentelijk bracht een groep wetenschappers de verspreiding van de pest tussen de veertiende en achttiende eeuw in kaart. Handelsstromen, oorlogen en extreem weer maakten Europa tot ideale voedingsbodem voor de ziekte. In wetenschappelijk tijdschrift PNAS beschrijven biologen hoe ze aan de hand van...

Lees meer
Donskoj in de Slag op het Koelikovo-veld
Donskoj in de Slag op het Koelikovo-veld
Interview

Rusland stuurt botten van middeleeuwse prins naar het front

Rusland stuurt de relieken van een middeleeuwse prins naar Oekraïne om ‘schouder aan schouder’ te staan met de soldaten in de loopgraven. Dat de Russisch-orthodoxe kerk voor een morele boost juist de overblijfselen van Dmitri Donskoj stuurt, is volgens historicus Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland geen toeval. ‘In het traditionele Russische verhaal was Donskoj geen agressor,...

Lees meer
Loginmenu afsluiten