Home Steppevolkeren in de schijnwerpers

Steppevolkeren in de schijnwerpers

Steppevolkeren als de Scythen, Hunnen, Xiongnu, Göktürken en Mongolen spelen vaak een bijrol in geschiedverhalen. In Stormruiters stelt Peter Hoppenbrouwers juist hen centraal.

Een Mongoolse soldaat. Afbeelding door Giuseppe Castiglione, 1755.
Een Mongoolse soldaat. Afbeelding door Giuseppe Castiglione, 1755.

Ivo van de Wijdeven

Historicus en politiek analist

Gepubliceerd op: 2 januari 2024

Update 19 januari 2024

Woeste krijgers te paard – dat is hoe de nomadische bewoners van de Euraziatische steppen maar al te vaak te boek staan. Ze kwamen immers van de ‘onbeschaafde’ steppen denderen om dood en verderf te zaaien in de ‘beschaafde’ wereld. Emeritus-hoogleraar Peter Hoppenbrouwers zet in Stormruiters de schijnwerpers op deze volkeren om te begrijpen hoe ze in staat waren machtige rijken te vestigen en het hun buren lastig te maken.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Het resultaat is een indrukwekkende geschiedenis, die in 4000 v.Chr. begint en reikt tot 1700. De steppen die Hoppenbrouwers beschrijft zijn al even uitgestrekt: 9000 km grasland tussen de Donau en de Amoer. Het levert een boordevol boek op dat de lezer soms doet duizelen, maar altijd weet te boeien.

Hoppenbrouwers geeft het beeld van de nomadische rijken meer reliëf. De jagers en herders op de steppen zijn verantwoordelijk voor de domesticatie van het paard en de uitvinding van de strijdwagen, de stijgbeugel, de composietboog en de gepantserde ridder. Via hen verspreiden ideeën zich van oost naar west en vice versa. Zelfs het feit dat we Kerstmis vieren op 25 december hebben we volgens Hoppenbrouwers te danken aan een van de steppevolken, de Parthen.

Hoppenbrouwers is op zijn best als hij dit soort wetenswaardigheden en anekdotes opdist. Stormruiters is bedoeld voor een breed publiek. Aan de hand van uiteenlopende bronnen en de laatste wetenschappelijke inzichten gidst hij de lezer na een nuttig, maar ietwat taai theoretisch kader door een geschiedenis vol oorlog en geweld. Daarbij is het fascinerend om te ontdekken hoeveel energie werd besteed aan de interne strijd binnen rivaliserende clans en confederaties.

Hoppenbrouwers verhaalt over het reilen en zeilen binnen de stepperijken en ontkracht hardnekkige mythes. Het schrijven van Stormruiters was voor hem helaas een race tegen de klok: hij heeft de verschijning ervan niet meer mogen meemaken. Maar met dit boek heeft Hoppenbrouwers een mooi monument voor zichzelf opgericht.

Stormruiters van Peter Hoppebrouwers

Stormruiters. Stepperijken in Eurazië
Peter Hoppenbrouwers
384 p. Prometheus, € 39,99
Bestel bij Libris.

Openingsafbeelding: Een Mongoolse soldaat. Afbeelding door Giuseppe Castiglione, 1755.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 1 - 2024

Nieuwste berichten

De Gaulle tijdens een militaire parade in Straatsburg, 23 november 1961.
De Gaulle tijdens een militaire parade in Straatsburg, 23 november 1961.
Nieuws

De Franse atoomgrens lag bij Rotterdam

President Macron wil de Franse atoommacht eventueel inzetten om andere Europese landen te beschermen. In de jaren zeventig was Parijs bereid nucleair in te grijpen als de Russen voorbij Rotterdam zouden komen, schrijven onderzoekers. Maar het is niet zeker of Nederland daarvan afwist. In de Koude Oorlog hanteerde Frankrijk in zijn defensiebeleid de zogenoemde RDM-linie....

Lees meer
Karl Lueger: de vader van het rechtse populisme
Karl Lueger: de vader van het rechtse populisme
Artikel

Karl Lueger: de vader van het rechtse populisme

Als campagnevoerder, redenaar en antisemiet wees Karl Lueger de weg aan Adolf Hitler, die in Mein Kampf zijn bewondering voor de Weense burgemeester beschreef. Maar er waren ook grote tegenstellingen. Hoewel ze elkaar nooit hebben ontmoet, zal de naam van dr. Karl Lueger altijd verbonden blijven met die van Adolf Hitler. Toen Hitler in september...

Lees meer
Chris Stoffer (SGP), Joost Eerdmans (JA21) en Henk Vermeer (BBB) staan de pers te woord, 30 oktober 2026.
Chris Stoffer (SGP), Joost Eerdmans (JA21) en Henk Vermeer (BBB) staan de pers te woord, 30 oktober 2026.
Interview

De Zuiderzee is nooit gedempt in de ogen van rechtse politici

De partijleiders van JA21, SGP en BBB hebben alle drie een connectie met het Veluwse Harderwijk en komen daar graag voor uit. Historicus Eva Vriend is niet verbaasd: ‘Rechtse partijen zien visserijplaatsen nog altijd als het echte Nederland.’ Joost Eerdmans (JA21), Chris Stoffer (SGP) en Henk Vermeer (BBB) kunnen het kabinet aan een meerderheid helpen...

Lees meer
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Loginmenu afsluiten