Home Steppevolkeren in de schijnwerpers

Steppevolkeren in de schijnwerpers

Steppevolkeren als de Scythen, Hunnen, Xiongnu, Göktürken en Mongolen spelen vaak een bijrol in geschiedverhalen. In Stormruiters stelt Peter Hoppenbrouwers juist hen centraal.

Een Mongoolse soldaat. Afbeelding door Giuseppe Castiglione, 1755.
Een Mongoolse soldaat. Afbeelding door Giuseppe Castiglione, 1755.

Ivo van de Wijdeven

Historicus en politiek analist

Gepubliceerd op: 2 januari 2024

Update 19 januari 2024

Woeste krijgers te paard – dat is hoe de nomadische bewoners van de Euraziatische steppen maar al te vaak te boek staan. Ze kwamen immers van de ‘onbeschaafde’ steppen denderen om dood en verderf te zaaien in de ‘beschaafde’ wereld. Emeritus-hoogleraar Peter Hoppenbrouwers zet in Stormruiters de schijnwerpers op deze volkeren om te begrijpen hoe ze in staat waren machtige rijken te vestigen en het hun buren lastig te maken.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Het resultaat is een indrukwekkende geschiedenis, die in 4000 v.Chr. begint en reikt tot 1700. De steppen die Hoppenbrouwers beschrijft zijn al even uitgestrekt: 9000 km grasland tussen de Donau en de Amoer. Het levert een boordevol boek op dat de lezer soms doet duizelen, maar altijd weet te boeien.

Hoppenbrouwers geeft het beeld van de nomadische rijken meer reliëf. De jagers en herders op de steppen zijn verantwoordelijk voor de domesticatie van het paard en de uitvinding van de strijdwagen, de stijgbeugel, de composietboog en de gepantserde ridder. Via hen verspreiden ideeën zich van oost naar west en vice versa. Zelfs het feit dat we Kerstmis vieren op 25 december hebben we volgens Hoppenbrouwers te danken aan een van de steppevolken, de Parthen.

Hoppenbrouwers is op zijn best als hij dit soort wetenswaardigheden en anekdotes opdist. Stormruiters is bedoeld voor een breed publiek. Aan de hand van uiteenlopende bronnen en de laatste wetenschappelijke inzichten gidst hij de lezer na een nuttig, maar ietwat taai theoretisch kader door een geschiedenis vol oorlog en geweld. Daarbij is het fascinerend om te ontdekken hoeveel energie werd besteed aan de interne strijd binnen rivaliserende clans en confederaties.

Hoppenbrouwers verhaalt over het reilen en zeilen binnen de stepperijken en ontkracht hardnekkige mythes. Het schrijven van Stormruiters was voor hem helaas een race tegen de klok: hij heeft de verschijning ervan niet meer mogen meemaken. Maar met dit boek heeft Hoppenbrouwers een mooi monument voor zichzelf opgericht.

Stormruiters van Peter Hoppebrouwers

Stormruiters. Stepperijken in Eurazië
Peter Hoppenbrouwers
384 p. Prometheus, € 39,99
Bestel bij Libris.

Openingsafbeelding: Een Mongoolse soldaat. Afbeelding door Giuseppe Castiglione, 1755.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 1 - 2024

Nieuwste berichten

Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden
Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden
Artikel

Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden

Paus Leo XIV bezoekt dit weekend Frankrijk, een land waarmee het Vaticaan van oudsher een ‘speciale relatie’ heeft. De Franse keizer Napoleon III beschermde van 1848-1870 de toenmalige paus tegen Italiaanse nationalisten die de Kerkelijke Staat wilden inlijven. Die nationalisten waren ondertussen zijn vrienden. Een openluchtmis op de Champs-Élysées, een ‘jongerenwake’ in het Stade de...

Lees meer
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
Interview

De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens

Tijdens een militaire oefening schakelden Oekraïense drones deze zomer met gemak Amerikaanse pantserdivisies uit. Ook aan het Oekraïense front geven de onbemande vliegtuigjes gewone soldaten een fighting chance tegen Russische tanks. Conservator Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum ziet parallellen met de opkomst van vuurwapens. ‘Edellieden met dure harnassen, de tanks van de...

Lees meer
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Enkel de waarheid zou als winnaar uit de strijd mogen komen. Met die ambitie begon het Joegoslaviëtribunaal (ICTV) in 1993 aan zijn taak. Maar het is er niet in geslaagd de historische waarheid over de Joegoslaviëoorlogen eenduidig te schetsen. Dat concludeert historicus en journalist Petar Finci in zijn proefschrift, dat hij op 23 september verdedigde...

Lees meer
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog entten witte artsen zwarte mensen in met het pokkenvirus, om nieuwe entstof te kweken voor de soldaten aan het front. Vaak gebruikten zij vrouwen en kinderen in slavernij. Die hadden zelf geen enkele keuze en moesten de risicovolle behandeling gedwongen ondergaan. De oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten