Home Steppevolkeren in de schijnwerpers

Steppevolkeren in de schijnwerpers

Steppevolkeren als de Scythen, Hunnen, Xiongnu, Göktürken en Mongolen spelen vaak een bijrol in geschiedverhalen. In Stormruiters stelt Peter Hoppenbrouwers juist hen centraal.

Een Mongoolse soldaat. Afbeelding door Giuseppe Castiglione, 1755.
Een Mongoolse soldaat. Afbeelding door Giuseppe Castiglione, 1755.

Ivo van de Wijdeven

Historicus en politiek analist

Gepubliceerd op: 2 januari 2024

Update 19 januari 2024

Woeste krijgers te paard – dat is hoe de nomadische bewoners van de Euraziatische steppen maar al te vaak te boek staan. Ze kwamen immers van de ‘onbeschaafde’ steppen denderen om dood en verderf te zaaien in de ‘beschaafde’ wereld. Emeritus-hoogleraar Peter Hoppenbrouwers zet in Stormruiters de schijnwerpers op deze volkeren om te begrijpen hoe ze in staat waren machtige rijken te vestigen en het hun buren lastig te maken.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in uw inbox.

Het resultaat is een indrukwekkende geschiedenis, die in 4000 v.Chr. begint en reikt tot 1700. De steppen die Hoppenbrouwers beschrijft zijn al even uitgestrekt: 9000 km grasland tussen de Donau en de Amoer. Het levert een boordevol boek op dat de lezer soms doet duizelen, maar altijd weet te boeien.

Hoppenbrouwers geeft het beeld van de nomadische rijken meer reliëf. De jagers en herders op de steppen zijn verantwoordelijk voor de domesticatie van het paard en de uitvinding van de strijdwagen, de stijgbeugel, de composietboog en de gepantserde ridder. Via hen verspreiden ideeën zich van oost naar west en vice versa. Zelfs het feit dat we Kerstmis vieren op 25 december hebben we volgens Hoppenbrouwers te danken aan een van de steppevolken, de Parthen.

Hoppenbrouwers is op zijn best als hij dit soort wetenswaardigheden en anekdotes opdist. Stormruiters is bedoeld voor een breed publiek. Aan de hand van uiteenlopende bronnen en de laatste wetenschappelijke inzichten gidst hij de lezer na een nuttig, maar ietwat taai theoretisch kader door een geschiedenis vol oorlog en geweld. Daarbij is het fascinerend om te ontdekken hoeveel energie werd besteed aan de interne strijd binnen rivaliserende clans en confederaties.

Hoppenbrouwers verhaalt over het reilen en zeilen binnen de stepperijken en ontkracht hardnekkige mythes. Het schrijven van Stormruiters was voor hem helaas een race tegen de klok: hij heeft de verschijning ervan niet meer mogen meemaken. Maar met dit boek heeft Hoppenbrouwers een mooi monument voor zichzelf opgericht.

Stormruiters van Peter Hoppebrouwers

Stormruiters. Stepperijken in Eurazië
Peter Hoppenbrouwers
384 p. Prometheus, € 39,99
Bestel bij Libris.

Openingsafbeelding: Een Mongoolse soldaat. Afbeelding door Giuseppe Castiglione, 1755.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 1 - 2024

Nieuwste berichten

Hierogliefen van de Oude Egyptenaren
Hierogliefen van de Oude Egyptenaren
Interview

De Oude Egyptenaren schreven duizenden sprookjes, biografieën en liefdesbrieven

De Egyptenaren hebben niet alleen piramides en sfinxen achtergelaten, maar ook prachtige teksten. Egyptoloog Hans Schneider was zes jaar bezig om honderden oudegyptische mythen, romans, dagboeken en liefdesgedichten voor het eerst in het Nederlands te vertalen. ‘Je ziet de Egyptische invloed op de Griekse en Romeinse cultuur.’ Wat interesseerde u aan de oudegyptische literatuur? ‘In...

Lees meer
Deng Xiaopeng bezoekt een rodeo in Texas
Deng Xiaopeng bezoekt een rodeo in Texas
Artikel

Amerika liet zich inpalmen door China’s leider Deng Xiaoping

Donald Trump brengt deze week een bezoek aan China. De onderlinge verhoudingen zijn gespannen. In 1979 was de komst van Deng Xiaoping naar de Verenigde Staten een groot succes omdat de Chinese leider zich van zijn menselijke kant liet zien. In 1972 bezocht de Amerikaanse president Richard Nixon China, waardoor een einde kwam aan decennialange...

Lees meer
Duitse inwoners moeten Praag verlaten, mei 1945.
Duitse inwoners moeten Praag verlaten, mei 1945.
Artikel

Het Westen legitimeerde etnische zuiveringen

Na de Tweede Wereldoorlog werden ruim zestien miljoen Duitsers, Polen, Oekraïners, Belarussen en Balten verdreven uit hun geboortestreek. Ze moesten zich vestigen in nieuwe, homogene natiestaten. Waarom liet het Westen dat gebeuren? Op 15 december 1944 nam Winston Churchill schoorvoetend plaats achter het spreekgestoelte van het House of Commons. Het Rode Leger rukte op dat...

Lees meer
Na de bevrijding. Wederopbouw, schaarste, zuivering
Na de bevrijding. Wederopbouw, schaarste, zuivering
Recensie

Wat schreven kranten over de periode na de bevrijding?

Drie jonge historici behandelen de periode na de bevrijding. Met als belangrijke bron: kranten. Maar wat voegen ze daarmee toe?  Nieuwe generaties historici komen met verhalen die voortkomen uit andere vragen, nieuwe bronnen of afwijkende interpretaties. Zo gaat de geschiedwetenschap vooruit en blijft ze bij de tijd. En zo positioneert een groep jonge Nijmeegse historici hun boek over...

Lees meer
Loginmenu afsluiten