Home Dossiers Renaissance Netwerkkunstenaar Jan van Scorel

Netwerkkunstenaar Jan van Scorel

Jan van Scorel was schilder tijdens de Renaissance en een slimme netwerker, die tot in de hoogste kringen wist door te dringen en zo zijn loopbaan vooruithielp.

Portret Jan van Scorel

Redactie

Gepubliceerd op: 19 maart 2019

Update 22 februari 2023

Cover van
Dossier Renaissance Bekijk dossier

Hij ging op bezoek bij Albrecht Dürer, deed zaken met vertrouwelingen van keizer Maximiliaan I en werkte voor paus Adrianus VI. Jan van Scorel (1495-1562) was een meester in relaties smeden. Hij groeide op in gegoede Schoorlse kringen en maakte tijdens zijn schooltijd in Alkmaar kennis met interessante intellectuelen, die hem tijdens zijn carrière van pas zouden komen.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer lezen over de Renaissance? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Ook als (leerling-)schilder trof hij de juiste mensen. Hofkunstenaar Jan Gossaert bijvoorbeeld, die werkte voor Filips van Bourgondië, de bisschop van Utrecht. En tijdens een jarenlange reis door de Duitse landen, Italië en het Heilige Land wist hij weer de juiste connecties te maken. In Rome werkte hij twee jaar in de pauselijke Belvedere-villa, waar zijn appartement grensde aan de vertrekken van Adrianus VI.

Terug in de Nederlanden werkte Van Scorel in Utrecht en Haarlem, waar hij verder profiteerde van zijn goede netwerken. Dankzij zijn connecties – en zijn talent – groeide hij uit tot een zeer succesvolle schilder, die tegenwoordig vooral wordt herinnerd omdat hij Renaissance-ideeën introduceerde in de Nederlanden.

Gaila Jehoel schreef Het culturele netwerk van Jan van Scorel: schilder, kanunnik, ondernemer en kosmopoliet (proefschrift aan de Universiteit van Amsterdam).

Dossier Renaissance

Vijftiende-eeuwse bruiloft in Florence, door Giovanni di ser Giovanni Guidi.
Vijftiende-eeuwse bruiloft in Florence, door Giovanni di ser Giovanni Guidi.
Interview

In Florence waren niet de huizen, maar de huwelijken onbetaalbaar

Wie een woning wil, moet vaak overbieden: twee derde van de huizen in Nederland wordt boven de vraagprijs verkocht. In de Renaissance hadden Florentijnen ook last van overbiedingsgekte: doordat rijke families de prijs opdreven, ontstond er ‘bruidsschatsinflatie’, vertelt historicus Marlisa den Hartog. ‘Bruidsschatten werden een financiële markt op zich.’ Hoe zag de vijftiende-eeuwse Italiaanse huwelijksmarkt...

Lees meer
De Sabijnse maagdenroof, zeventiende-eeuws schilderij van Nicolas Poussin
De Sabijnse maagdenroof, zeventiende-eeuws schilderij van Nicolas Poussin
Interview

Epstein is niet uniek: machtige mannen komen al eeuwenlang weg met seksueel wangedrag

Amerika is in rep en roer door de deels vrijgegeven, maar grotendeels zwartgelakte Epstein-files. Seksueel misbruik door machtige mannen is een terugkerend historisch fenomeen, zegt historicus Marlisa den Hartog: ‘In de Renaissance gebeurde het ook, maar de maatschappelijke verontwaardiging is nu veel groter.’  Seksueel misbruik kwam in de Renaissance voor in alle lagen van de bevolking, maar mannen...

Lees meer
Gefantaseerd portret van Savonarola. Geschilderd door Moretto da Brescia, circa 1524.
Gefantaseerd portret van Savonarola. Geschilderd door Moretto da Brescia, circa 1524.
Artikel

Savonarola walgde van de wereld

De Florentijnse boeteprediker Girolamo Savonarola kondigde het einde der tijden aan als gelovigen niet tot inkeer kwamen.

Lees meer
‘De Renaissance was een eldorado voor macho’s’
‘De Renaissance was een eldorado voor macho’s’
Interview

‘De Renaissance was een eldorado voor macho’s’

Vrouwen moesten kuis zijn, mannen mochten hun gang gaan. Historicus Marlisa den Hartog schreef een boek over seksualiteit in de Italiaanse Renaissance. Ze legt verbanden tussen de dubbele moraal van toen en nu. ‘De mannen uit die tijd zouden zich prima thuis voelen in de hedendaagse bro culture.’  Italië lag er in de Renaissance bij...

Lees meer
Loginmenu afsluiten