Home Leopold II. Het hele verhaal – Johan op de Beeck

Leopold II. Het hele verhaal – Johan op de Beeck

Leopold II. Het hele verhaal – Johan op de Beeck

Jeroen Vullings

Schrijver en criticus

Gepubliceerd op: 22 oktober 2020

Update 13 oktober 2022

Was Leopold II (1853–1909), de tweede koning van België, een slecht mens? Op grond van de onder zijn verantwoordelijkheid gepleegde misdaden tegen de menselijkheid, de talloze moorden, verminkingen en ander molest in zijn koloniale privéproject Congo-Vrijstaat, kun je hem een massamoordenaar noemen. Maar is dat het hele verhaal?

Zijn nieuwe biograaf Johan Op de Beeck kiest in Leopold II niet voor zo’n eenzijdig stempel. De ondertitel luidt ‘Het hele verhaal’ - en dat maakt hij waar. Hij presenteert de monarch zo sterk als een kind van zijn tijd dat die tijd een tweede hoofdpersoon lijkt. De tekenen des tijds, kolonialisme en imperialisme, typeren de regeringsperiode van Leopold II (1865–1909). Leopold II zette van meet af aan alles op alles om een groot rijk te realiseren, en dat is hem gelukt. Hij wist haarscherp wat hij wilde en hij was handig, op het manipulatieve af.

Interessant is dat zijn onderdanen niet zaten te springen om een kolonie; zij wilden liefst (vrij)handeldrijven, zakendoen in plaats van oorlog voeren. Zoveel verschil is er dus niet tussen Belgen en Nederlanders. Die wens van zijn volk moest Leopold II incalculeren. Wonder boven wonder wist hij zijn land buiten de Frans-Duitse Oorlog te houden, in weerwil van Bismarcks plannen om desnoods België onder de voet te lopen.

Verder was Leopold II gek op geld. Hij was zuinig, maar wist heel goed hoe hij geld moest verdienen – meer en meer richtte hij zich daarom op vastgoed. Altijd was hij op zoek naar goede beleggingstips, en hij had een groot netwerk in de financiële sector. Op de Beeck schrijft: ‘In ieder geval beschikte hij zo over wat we tegenwoordig “voorkennis” zouden noemen.’ Geldzucht motiveerde hem sterk. Vandaar zijn sympathie voor Spa en Oostende (vanwege de casino’s ware ‘geldmachines’) en de economische exploitatie van ‘zijn’ kolonie: Congo-Vrijstaat. Inmiddels kennen we de misdaden die daar zijn gepleegd, maar we mogen niet vergeten dat zijn onderdanen in België fors geprofiteerd hebben van deze groteske hobby van hun eigengereide vorst.

Jeroen Vullings is biograaf en criticus.

Leopold II. Het hele verhaal. Johan Op de Beeck, 813 p. Horizon, € 39,99

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10-2020

Nieuwste berichten

De Gaulle tijdens een militaire parade in Straatsburg, 23 november 1961.
De Gaulle tijdens een militaire parade in Straatsburg, 23 november 1961.
Nieuws

De Franse atoomgrens lag bij Rotterdam

President Macron wil de Franse atoommacht eventueel inzetten om andere Europese landen te beschermen. In de jaren zeventig was Parijs bereid nucleair in te grijpen als de Russen voorbij Rotterdam zouden komen, schrijven onderzoekers. Maar het is niet zeker of Nederland daarvan afwist. In de Koude Oorlog hanteerde Frankrijk in zijn defensiebeleid de zogenoemde RDM-linie....

Lees meer
Karl Lueger: de vader van het rechtse populisme
Karl Lueger: de vader van het rechtse populisme
Artikel

Karl Lueger: de vader van het rechtse populisme

Als campagnevoerder, redenaar en antisemiet wees Karl Lueger de weg aan Adolf Hitler, die in Mein Kampf zijn bewondering voor de Weense burgemeester beschreef. Maar er waren ook grote tegenstellingen. Hoewel ze elkaar nooit hebben ontmoet, zal de naam van dr. Karl Lueger altijd verbonden blijven met die van Adolf Hitler. Toen Hitler in september...

Lees meer
Chris Stoffer (SGP), Joost Eerdmans (JA21) en Henk Vermeer (BBB) staan de pers te woord, 30 oktober 2026.
Chris Stoffer (SGP), Joost Eerdmans (JA21) en Henk Vermeer (BBB) staan de pers te woord, 30 oktober 2026.
Interview

De Zuiderzee is nooit gedempt in de ogen van rechtse politici

De partijleiders van JA21, SGP en BBB hebben alle drie een connectie met het Veluwse Harderwijk en komen daar graag voor uit. Historicus Eva Vriend is niet verbaasd: ‘Rechtse partijen zien visserijplaatsen nog altijd als het echte Nederland.’ Joost Eerdmans (JA21), Chris Stoffer (SGP) en Henk Vermeer (BBB) kunnen het kabinet aan een meerderheid helpen...

Lees meer
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Loginmenu afsluiten