Home Waarom Israël nu wél de Armeense genocide erkent

Waarom Israël nu wél de Armeense genocide erkent

De Israëlische regering heeft besloten de Armeense genocide van 1915 als historisch feit te erkennen. Volgens historicus Tayfun Balçik is het een geopolitiek signaal aan Turkije, dat een steeds kritischer houding aanneemt naar Israël – onder andere vanwege het genocidale geweld van het Israëlische leger tegen de Palestijnen in Gaza.

Een Armeense vrouw knielt bij een kind dat stierf voordat ze het relatief veilige Aleppo konden bereiken.
Een Armeense vrouw knielt bij een kind dat stierf voordat ze het relatief veilige Aleppo konden bereiken.

Ewout Klei

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 2 juli 2026

Update 1 oktober 2026

Nu de Turkse islamistische president Recep Tayyip Erdoǧan zich steeds feller tegen Israël keert, gebruikt Jeruzalem de Armeense genocide als stok om de Turken mee te slaan. Dat is ook de kern van de kritiek van historicus en journalist Tayfun Balçik, verbonden aan The Hague Peace Projects, die onderzoek deed naar de Armeense genocide: volgens hem heeft het Israëlische besluit alles te maken met geopolitiek.

Israël versus Palestina: opmaat naar de Gaza-oorlog

Israël versus Palestina: opmaat naar de Gaza-oorlog

Het Palestijns-Israëlische conflict zorgt voor oplopende emoties in de hele wereld. Deze special behandelt de historische achtergronden: van het ontstaan en het snelle succes van de staat Israël, de mislukte tweestatenoplossing, de opkomst van Hamas en de crisis op de Westelijke Jordaanoever tot de onvoorwaardelijke steun van Amerika voor Israël.

Bestel nu
Israël versus Palestina: opmaat naar de Gaza-oorlog

Decennialang weigerde Israël de massamoord op zo’n anderhalf miljoen Armeniërs door het Ottomaanse Rijk een genocide te noemen, mede om de betrekkingen met Turkije niet te schaden. De regering in Jeruzalem lobbyde zelfs actief tegen erkenning van de Armeense genocide. Zij deed dit niet alleen vanwege strategische overwegingen, maar ook vanuit de overtuiging dat de Holocaust uniek is en dat geen andere historische misdaad dezelfde morele categorie mag raken. Het leed van Armeniërs mocht niet worden erkend, omdat het zou concurreren met het Joodse trauma. Balçik verzet zich fel tegen zulke hiërarchieën van leed, die hij ‘victim olympics’ noemt.

Keten van geweld

Israël benut de uniciteit van de Holocaust tegenwoordig als argument tegen het gebruik van de term genocide voor zijn eigen optreden in Gaza. Maar Balçik benadrukt dat slachtoffers kunnen veranderen in daders. ‘Dit komt helaas maar al te vaak voor,’ zegt hij. ‘In de Tweede Wereldoorlog waren de Joden slachtoffer van de Holocaust, nu plegen Israëliërs een genocide in Gaza en Libanon. Ook de Armeense genocide staat in een keten van geweld. De Ottomaanse machthebbers reageerden op eerdere etnische zuiveringen tegen Turkse moslims in de Balkan in 1913. Ze zagen de christelijke Armeniërs als een vijfde colonne, die het voortbestaan van het rijk bedreigden. De Armeniërs werden later ook zelf daders, tijdens de eerste oorlog om Nagorno‑Karabach in de jaren negentig, toen de Turkse Azerbeidzjanen het slachtoffer werden van grootschalige etnische zuiveringen. Trauma garandeert geen morele superioriteit en maakt van slachtoffers niet automatisch mensenrechtenactivisten. Zij brengt juist vaak nieuwe wreedheden voort.’

Dat verklaart volgens Balçik mede waarom Armenië koel heeft gereageerd op de Israëlische erkenning van de genocide van 1915. Minister-president Nikol Pashinian benadrukte tijdens een persconferentie dat de Armeense genocide niet tot een politiek instrument mag worden gemaakt. Voor veel Armeniërs voelt erkenning door een staat die zelf beschuldigd wordt van genocide als een morele contradictie. Serj Tankian, de Armeens-Amerikaanse ex-leadzanger van de wereldberoemde rockband System of a Down, heeft zich nog negatiever uitgelaten. ‘Het feit dat een genocide plegende staat, tegen de Palestijnen en Libanezen, de genocide op mijn voorouders erkent, is het slechtste wat Armeniërs kan overkomen,’ schrijft hij op Instagram. ‘Dat onze geschiedenis en onze pijn worden gebruikt voor politiek gewin, is waardeloze politiek.’

Nieuwste berichten

Karl Lueger: de vader van het rechtse populisme
Karl Lueger: de vader van het rechtse populisme
Artikel

Karl Lueger: de vader van het rechtse populisme

Als campagnevoerder, redenaar en antisemiet wees Karl Lueger de weg aan Adolf Hitler, die in Mein Kampf zijn bewondering voor de Weense burgemeester beschreef. Maar er waren ook grote tegenstellingen. Hoewel ze elkaar nooit hebben ontmoet, zal de naam van dr. Karl Lueger altijd verbonden blijven met die van Adolf Hitler. Toen Hitler in september...

Lees meer
Chris Stoffer (SGP), Joost Eerdmans (JA21) en Henk Vermeer (BBB) staan de pers te woord, 30 oktober 2026.
Chris Stoffer (SGP), Joost Eerdmans (JA21) en Henk Vermeer (BBB) staan de pers te woord, 30 oktober 2026.
Interview

De Zuiderzee is nooit gedempt in de ogen van rechtse politici

De partijleiders van JA21, SGP en BBB hebben alle drie een connectie met het Veluwse Harderwijk en komen daar graag voor uit. Historicus Eva Vriend is niet verbaasd: ‘Rechtse partijen zien visserijplaatsen nog altijd als het echte Nederland.’ Joost Eerdmans (JA21), Chris Stoffer (SGP) en Henk Vermeer (BBB) kunnen het kabinet aan een meerderheid helpen...

Lees meer
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Loginmenu afsluiten