Home Dossiers Achttiende eeuw ‘Industriële Revolutie begon mogelijk 100 jaar eerder’

‘Industriële Revolutie begon mogelijk 100 jaar eerder’

Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge hebben een opmerkelijke ontdekking gedaan: de Industriële Revolutie in Engeland begon niet in de achttiende, maar in de zeventiende eeuw. Al voor de opkomst van stoommachines en fabrieken gingen steeds meer boeren in de industrie aan de slag. 

Weefgetouw in Engeland tijdens de Industriële revolutie

Lotte Nieboer

Historicus

Gepubliceerd op: 17 april 2024

Update 18 april 2024

Cover van
Dossier Achttiende eeuw Bekijk dossier

De onderzoekers keken naar de Britse arbeidsdeelname van de afgelopen 600 jaar. Zo konden ze vaststellen welk percentage van de beroepsbevolking werkzaam was in de landbouw, industrie, en dienstensector. In 1500 werkte maar liefst 70 procent van de beroepsbevolking in de landbouw, maar in 1650 was dit al gedaald naar 55. In dezelfde periode steeg het percentage arbeiders in de industrie van 20 naar 35 procent. Rond 1700 werkten in beide sectoren ongeveer 40 procent van de bevolking. Volgens de onderzoekers betekent dit dat de grootste verschuiving van landbouw naar industrie al vóór 1700 plaatsvond, en niet erna. 

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer historisch nieuws lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

De historici baseren hun bevindingen op meer dan 160 miljoen bronnen: ze verzamelden volkstellingen, documenten van lijkschouwers en archieven van parochies. De resultaten van het project, dat bijna twintig jaar duurde, zijn gebundeld op de website economiespast.org, waar bezoekers door middel van een interactieve kaart door 150 jaar Engelse arbeidsgeschiedenis kunnen scrollen. 

Grafiek economiespast.org
In deze grafiek tonen de onderzoekers het percentage van de beroepsbevolking dat in de landbouw, industrie, dienstensector en mijnbouw werkte.

‘De uitkomsten zijn een mooie bevestiging van wat we al wisten,’ aldus Jan Lucassen, auteur van De Wereld aan het Werk en fellow van het IISG. ‘Deze groep onderzoekers staat erom bekend dat zij solide werk levert.’ Wel maakt hij de kanttekening dat de historici uitgaan van de ‘primaire bezigheid’ van arbeiders, waardoor de overgang van landbouw naar industrie nogal abrupt wordt weergegeven. In werkelijkheid hadden veel arbeiders vroeger meerdere bronnen van inkomsten, en combineerden veel huishoudens het werk op het land met nijverheid. 

De Industriële Revolutie was geen abrupte ommekeer, maar een langdurig proces. Bovendien kwam deze vroege overgang van landbouw naar industrie niet alleen in Engeland voor, vertelt Lucassen. ‘Het gaat om een algemeen verschijnsel: vanaf de late Middeleeuwen zagen huishoudens van kleine boeren uit naar extra verdienmogelijkheden. Die “Nijvere Revolutie” vond plaats in West-Europa, maar ook in delen van Azië, zoals China en Japan.’

Nieuwste berichten

Dichter Sjota Roestaveli presenteert zijn werk aan koningin Tamar. Door Mihály Zichy, circa 1880-1885.
Dichter Sjota Roestaveli presenteert zijn werk aan koningin Tamar. Door Mihály Zichy, circa 1880-1885.
Artikel

De Gouden Eeuw van Georgië

Georgië ligt op een breukvlak van invloedssferen. Maar in de twaalfde eeuw maakte het land een bloeiperiode door. Koning David en koningin Tamar wisten de sterke rijken aan de grenzen te weerstaan en Georgië zelfs uit te breiden. Georgië is al eeuwenlang een speelbal van omringende mogendheden. Het gebied ten zuiden van de Kaukasus is...

Lees meer
De Muur bij de Brandenburger Tor
De Muur bij de Brandenburger Tor
Artikel

‘Berlijn was het onzichtbare strijdtoneel van de Koude Oorlog’

Na de vernietigende Tweede Wereldoorlog werd Duitsland het decor van de hevige ideologische strijd tussen Oost en West. In september treedt historicus en Duitslandkenner Willem Melching op als gids tijdens een historische reis langs de overblijfselen van die Koude Oorlog. ‘In Berlijn voel je nog steeds de stompzinnigheid van het IJzeren Gordijn.’ Willem Melching: ‘In...

Lees meer
Scheepstimmerwerf voor het Oost-Indisch Zeemagazijn op Oostenburg in Amsterdam, 1725.
Scheepstimmerwerf voor het Oost-Indisch Zeemagazijn op Oostenburg in Amsterdam, 1725.
De vondst

Charlotte Jarvis: ‘Ook vrouwen waren betrokken bij scheepsbouw’

Charlotte Jarvis, onderzoeker bij Het Scheepvaartmuseum, vertelt over de vondst die het meeste indruk op haar heeft gemaakt. ‘Als meisje zag ik snorkelend beneden me een scheepswrak liggen. Toen wist ik waarin ik me wilde specialiseren.’ Kunt u iets vertellen over uw bijzonderste vondst? ‘Dat is de grote hoeveelheid vrouwennamen die ik tegenkwam tijdens mijn...

Lees meer
Christophe Darmangeat
Christophe Darmangeat
Interview

Christophe Darmangeat: ‘Oorlog diende om wraak te nemen’

Sinds wanneer voert de mensheid oorlog? En waarom eigenlijk? De Franse sociaal antropoloog Christophe Darmangeat zet dat op een rij in zijn boek Casus belli. ‘Jager-verzamelaars voerden al vernietigingsoorlogen.’ Wie denkt dat oorlog een simpel fenomeen is – twee groepen of landen die elkaar met wapens te lijf gaan om de ander uit te schakelen...

Lees meer
Loginmenu afsluiten