Home Dossiers Achttiende eeuw ‘Industriële Revolutie begon mogelijk 100 jaar eerder’

‘Industriële Revolutie begon mogelijk 100 jaar eerder’

Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge hebben een opmerkelijke ontdekking gedaan: de Industriële Revolutie in Engeland begon niet in de achttiende, maar in de zeventiende eeuw. Al voor de opkomst van stoommachines en fabrieken gingen steeds meer boeren in de industrie aan de slag. 

Weefgetouw in Engeland tijdens de Industriële revolutie

Lotte Nieboer

Historicus

Gepubliceerd op: 17 april 2024

Update 18 april 2024

Cover van
Dossier Achttiende eeuw Bekijk dossier

De onderzoekers keken naar de Britse arbeidsdeelname van de afgelopen 600 jaar. Zo konden ze vaststellen welk percentage van de beroepsbevolking werkzaam was in de landbouw, industrie, en dienstensector. In 1500 werkte maar liefst 70 procent van de beroepsbevolking in de landbouw, maar in 1650 was dit al gedaald naar 55. In dezelfde periode steeg het percentage arbeiders in de industrie van 20 naar 35 procent. Rond 1700 werkten in beide sectoren ongeveer 40 procent van de bevolking. Volgens de onderzoekers betekent dit dat de grootste verschuiving van landbouw naar industrie al vóór 1700 plaatsvond, en niet erna. 

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer historisch nieuws lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

De historici baseren hun bevindingen op meer dan 160 miljoen bronnen: ze verzamelden volkstellingen, documenten van lijkschouwers en archieven van parochies. De resultaten van het project, dat bijna twintig jaar duurde, zijn gebundeld op de website economiespast.org, waar bezoekers door middel van een interactieve kaart door 150 jaar Engelse arbeidsgeschiedenis kunnen scrollen. 

Grafiek economiespast.org
In deze grafiek tonen de onderzoekers het percentage van de beroepsbevolking dat in de landbouw, industrie, dienstensector en mijnbouw werkte.

‘De uitkomsten zijn een mooie bevestiging van wat we al wisten,’ aldus Jan Lucassen, auteur van De Wereld aan het Werk en fellow van het IISG. ‘Deze groep onderzoekers staat erom bekend dat zij solide werk levert.’ Wel maakt hij de kanttekening dat de historici uitgaan van de ‘primaire bezigheid’ van arbeiders, waardoor de overgang van landbouw naar industrie nogal abrupt wordt weergegeven. In werkelijkheid hadden veel arbeiders vroeger meerdere bronnen van inkomsten, en combineerden veel huishoudens het werk op het land met nijverheid. 

De Industriële Revolutie was geen abrupte ommekeer, maar een langdurig proces. Bovendien kwam deze vroege overgang van landbouw naar industrie niet alleen in Engeland voor, vertelt Lucassen. ‘Het gaat om een algemeen verschijnsel: vanaf de late Middeleeuwen zagen huishoudens van kleine boeren uit naar extra verdienmogelijkheden. Die “Nijvere Revolutie” vond plaats in West-Europa, maar ook in delen van Azië, zoals China en Japan.’

Nieuwste berichten

Filmopnames van A Bridge Too Far op de Ginkelse Heide.
Filmopnames van A Bridge Too Far op de Ginkelse Heide.
Artikel

Hoe de makers van ‘A Bridge Too Far’ kozen voor een brug verderop

Vijftig jaar geleden werd A Bridge Too Far opgenomen, het filmepos over operatie Market Garden in september 1944. Het filmcircus ging vrijwel geheel voorbij aan de stad waar de slag zich had afgespeeld: Arnhem. De film zal vrijwel geheel in de omgeving van Arnhem worden opgenomen, zo maakt producent Joseph Levine op 22 maart 1975...

Lees meer
Doktersbezoek door Jan Steen
Doktersbezoek door Jan Steen
Recensie

Van hormoonpleister naar eendenbek

Hoogleraar gezondheid en geesteswetenschappen Rina Knoeff gebruikt de geschiedenis om te waarschuwen tegen ‘medicalisering’ van de overgang. Maar haar argumentatie rammelt. Knoeff schrijft in Wisseljaren dat ze niets afdoet aan de ernst van de klachten die veel vrouwen in de overgang ervaren. Ze erkent ook dat er een verband bestaat met een dalende oestrogeenspiegel en...

Lees meer
Schilderij van de Bartholomeusnacht door Francois Dubois
Schilderij van de Bartholomeusnacht door Francois Dubois
Nieuws

Katholieken en protestanten werkten effectief samen in vroegmodern Frankrijk

Tijdens de Hugenotenoorlogen (1562-1598) bestreden de katholieken en protestanten elkaar te vuur en te zwaard. Toch waren er ook pogingen tot samenwerking tussen beide geloofsgroepen. Sherilyn Bouyer laat in haar recent verschenen proefschrift zien hoe een speciale rechtbank katholieken en protestanten bij elkaar bracht. Zowel katholieken als protestanten zagen in 1595, aan het einde van...

Lees meer
Still uit de film Coward
Still uit de film Coward
Recensie

Soldaten voelden zich vrij in vrouwenkleren

Oorlogsfilms zitten vaak vol gruwelijke gevechten en soldatenheroïek, maar Coward gaat over een minder bekende oorlogspraktijk. Het historische drama speelt zich af aan het Belgische front tijdens de Eerste Wereldoorlog, waar soldaten zich verkleden als vrouwen en optreden in revues voor hun medesoldaten. Gender- en seksuele normen waren er vrijer dan in de reguliere maatschappij....

Lees meer
Loginmenu afsluiten