Home Het Souvenir

Het Souvenir

Floor Bal

Schrijfster en onderzoekster

Gepubliceerd op: 21 maart 2005

Update 7 april 2020

Voorwerpen houden de herinnering aan belangrijke gebeurtenissen levend. Prominente Nederlanders vertellen over hun aandenken aan een bewogen periode in hun professionele leven. Majoor Bosshardt kreeg de Yad Vashem-onderscheiding voor het redden van meer dan zeventig joodse kinderen in de Tweede Wereldoorlog.

In de boekenkast staat hij, naast een persoonlijke kerstkaart van de koningin. Het is een simpele medaille in een klein doosje. De begeleidende oorkonde noemt Alida Bosshardt 'righteous among the nations'. 

'Eigenlijk is het heel wonderlijk verlopen,' vertelt de gepensioneerde luitenant-kolonel van het Leger des Heils. Een nieuwe bewoonster bij haar in het pand bleek haar nog te kennen van vroeger. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat zij met haar zussen ondergedoken in het kindertehuis waar Bosshardt werkte. 'Toen ze hoorden dat ik negentig werd, hebben ze de onderscheiding voor me aangevraagd.' 

In 1934 ging majoor Bosshardt werken in kindertehuis Zonnehoek van het Leger des Heils in Amsterdam. 'Het zat aan de Rapenburgstraat, op de plek van de huidige brandweerkazerne en de IJ-tunnel. Daar woonden we met ongeveer honderd kinderen en veertig vrouwen.' 

In de loop van de oorlog stonden er regelmatig mensen voor de deur die hun kinderen kwamen brengen. 'Die hadden dan gehoord dat bij het Leger des Heils voor joodse kinderen werd gezorgd. Ze moesten onderduiken en met een baby erbij was dat heel moeilijk. Vaak wisten ze niet waar ze terecht zouden komen. Wij vonden dat we kinderen in nood moesten helpen. Eerlijk gezegd dachten we ook dat het niet zo'n vaart zou lopen met de Duitsers.' 

Als er meerdere kinderen uit één gezin kwamen, bleven ze in het kindertehuis tussen de andere kinderen, omdat de zusters hen niet van elkaar wilden scheiden. Baby's werden door majoor Bosshardt naar veilige adressen door heel Nederland gebracht. 

'De directrice vroeg aan mij of ik de kinderen wilde onderbrengen. Ik legde het kindje dan met een kruikje in een reismandje, waar ik luchtgaatjes in had gemaakt. Dat mandje ging vervolgens achter op mijn fiets. In het begin fietste ik naar Overijssel; daar deed ik vaak een uur of vijf over. Later, toen die route was afgesloten, ging ik richting Putten en Ermelo. Omdat het zo ver was, vertrok ik meestal 's ochtends heel vroeg. Als ik het kind had afgeleverd, ging ik meteen weer terug. Eén keer heb ik de broek die ik onder mijn rok aanhad onderweg geruild met een boerin voor eten. Op de terugweg had ik zulke koude benen; dat heb ik nooit meer gedaan!' 

Ondanks de gevaren was Bosshardt nooit bang. 'Ik ben heel naïef geweest in de oorlog. Ik doe toch goede dingen, dacht ik. Nooit besefte ik wat er kon gebeuren als ik aangehouden werd. Pas later ben ik dat beter gaan begrijpen. Eén keer bood een Duitse chauffeur me een lift aan. Het was een vrachtwagen, dus ben ik maar achterin bij mijn fiets gaan zitten. De hele weg naar Amsterdam bad ik God in de hemel dat het kindje niet zou huilen. Maar de chauffeur heeft niets in de gaten gehad.' 

Het waren niet de babytransporten die de majoor in de cel deden belanden. 'Het Leger des Heils was vanaf het begin van de oorlog verboden. Omdat we wel geld nodig hadden om voor de kinderen te zorgen, ging ik toch regelmatig collecteren. In Bussum werd ik daarvoor opgepakt. Elke dag werd ik verhoord door de commandant, die mij vroeg of ik voor het Leger des Heils op pad was. Steevast antwoordde ik dat ik voor het kindertehuis collecteerde, maar dat ik lid was van het internationale Leger de Heils en dat ik na de oorlog mijn uniform weer aan zou trekken. 

Drie weken heb ik daar gezeten. Op een ochtend deed de commandant de deur van de verhoorkamer open en ging hij zelf weg. Na een paar minuten ben ik rustig naar buiten gelopen. Die man heeft vast gedacht: ik kan niets met die juffer.'

Nieuwste berichten

Count Binface wordt geïnterviewd voor de verkiezingen in Clacton-On-Sea, 29 juli 2026.
Count Binface wordt geïnterviewd voor de verkiezingen in Clacton-On-Sea, 29 juli 2026.
Artikel

De eerste parodiepartij ontstond in een Tsjechische kroeg

Bij de tussenverkiezing in het Britse Clacton-on-Sea werd de rechts-populistische Reform UK-leider Nigel Farage uitgedaagd door Count Binface. Deze buitenaardse graaf met een vuilnisbak over zijn hoofd, een project van komiek Jon Harvey, drijft de spot met de Britse politiek. In 1911 deed de Tsjechische schrijver Jaroslav Hašek, die later beroemd werd met zijn verhalen...

Lees meer
Tijdens een protest in Toulouse roept BDS op tot een boycot van Israël, september 2025
Tijdens een protest in Toulouse roept BDS op tot een boycot van Israël, september 2025
Interview

Boycots hebben minder kans van slagen, zegt historicus

Pro-Palestijnse activisten hopen met boycots de internationale steun voor Israël onder druk te zetten. De Amerikaanse historicus Emily Twarog onderzoekt de geschiedenis van boycots. ‘Doordat we bijna alles online bestellen, is de fysieke ruimte die activisten nodig hebben verdwenen.’ Coca-Cola, Carrefour en Zara hebben op het eerste gezicht weinig overeenkomsten. Maar alle drie staan ze...

Lees meer
Tienduizenden Marokkanen proberen bij Ceuta de grens over te steken.
Tienduizenden Marokkanen proberen bij Ceuta de grens over te steken.
Interview

Spanje wilde Ceuta niet afstaan als het Gibraltar niet kreeg

Tienduizenden Marokkaanse jongeren staken massaal de grens over bij de Spaanse exclave Ceuta. Paolo De Mas, voormalig directeur van het Nederlands Instituut Marokko, legt uit hoe Ceuta eeuwen geleden in Spaanse handen kwam en bleef. ‘Voor Marokko is Ceuta een handzaam middel om pijnlijke politieke druk uit te oefenen op Spanje.’ Na nepnieuws en oproepen...

Lees meer
Soldaten bestormen het strand van Normandië in Pressure.
Soldaten bestormen het strand van Normandië in Pressure.
Artikel

Meteorologen ruziën over D-Day in film ‘Pressure’

Weersvoorspelling een saai onderwerp? Niet als het verloop van een oorlog ervan afhangt. Het op feiten gebaseerde Pressure toont de hoogoplopende ruzie tussen geallieerde meteorologen over de verwachting voor D-Day. Bedolven onder tegenstrijdige adviezen moet opperbevelhebber Dwight Eisenhower beslissen over de invasiedatum. Als D-Day een maand eerder was gepland, waren meteorologen het volstrekt met elkaar...

Lees meer
Loginmenu afsluiten