• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Historisch Nieuwsblad 8/2004

    Het lot van naar Duitsland gevluchte NSB’ers

    ‘Houd op met ontevredenheid en gezeur’

    Door: Frits Waldenier

    Op 6 september 1944 vluchtten zo'n 35.000 Duitsgezinden in paniek naar Duitsland. Ze werden er opgevangen in kampen en bij particulieren. Sommige Duitsers keken op hen neer. 'Terwijl de vijand in Holland staat slenteren lieden rond die er niet aan denken om zich te melden voor de weerdienst.'


     

    Zestig jaar geleden, op 5 september 1944 - sinds die tijd bekend als Dolle Dinsdag - ging het gerucht dat de geallieerden op het punt stonden om ons land te bevrijden van de Duitse bezetters. Bang voor wraaklustige landgenoten vluchtten leden van de Nationaal Socialistische Beweging (NSB) en andere collaborateurs massaal naar Oost-Nederland en het Noord-Duitse platteland bij Bremen. Ze belandden daar in boerendorpen of verbleven - zeven maanden lang - in vluchtelingenkampen op de Lüneburger Heide. 

    Ook mijn 51-jarige grootmoeder vluchtte naar Duitsland. Mijn grootvader was sinds februari 1944 Unterscharleider bij de Landwacht, een paramilitaire ordedienst van de NSB. Op 17 december 1944 schreef mijn grootmoeder hem een brief. Daarin vroeg zij of hij haar kon komen opzoeken. Maar dat wilde hij niet, 'wegens te drukke dienstwerkzaamheden'. Daarbij vond hij het te gevaarlijk om naar Duitsland te reizen. En om met een medisch smoesje te gaan, dat was zijn soldateneer - hij had gediend in de Eerste Wereldoorlog - te na. 

    Op 7 januari 1945 schreef hij haar terug: 'Je zult je dus helaas moeten behelpen en flink zijn. Met huilen komt men er niet. Dagelijks zie ik schreiende vrouwen en kinderen, die je, wanneer je je hart laat spreken, zou moeten laten gaan, doch alleen je hardheid doet dat alles overwinnen. Het is hard, hard en nog eens hard dat men moet zijn, daarmee wordt een oorlog gewonnen.' 

    Toen grootvaders brief op het tijdelijke pensionadres van zijn vrouw aankwam, was zij daar alweer vertrokken. 
     

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen