• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Historisch Nieuwsblad 5/2005

    Het beschavingsoffensief van de negentiende eeuw

    Het volk is ‘bandeloos, onbeschaafd, zuipend en onverstaanbaar

    Door: Judith Amsenga

    In de negentiende eeuw maakten gegoede burgers zich zorgen over 'het volk'. Een beschavingsoffensief moest opvoeden tot gedisciplineerde arbeid en een deugdzaam leven.

    Het zijn de kleine ergernissen van alledag: in de trein gedwongen meegenieten van het liefdesleven van een medepassagier aan de telefoon, of midden in de nacht wakker schrikken van luidruchtig afscheid-nemende cafébezoekers. Cultuursocioloog Gabriël van den Brink stelt in Schets van een beschavingsoffensief (2004) dat dit soort gedragingen en onze ergernis daarover aanwijzingen zijn dat er in Nederland iets mis is. Om dat op te lossen was volgens hem een beschavingsoffensief nodig.

    Hoewel Van den Brink pleitte voor een beschavingsoffensief, was hij geen voorstander van wetten om de moraal af te dwingen. De overheid zou burgers volgens hem juist ruimte moeten geven om zelf initiatieven te ontwikkelen. Hij verwachtte vooral veel van de hogere middenklassen en professionals, zoals politiemensen, artsen en maatschappelijk werkers. Enerzijds moeten lokale projecten zoals de buurtwacht, buurtvaders, oppasvoorzieningen en het onderhouden van het voetbalveldje worden gestimuleerd; anderzijds moeten de professionals meer persoonlijk contact leggen met de bevolking en haar aanspreken op haar gedrag.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen