• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 12/2018

    Gert Oostindie: ‘Verklaren is iets anders dan vergoelijken’

    KITLV-directeur reageert op kritiek

    Door: Bas Kromhout

    Is hij een vooringenomen witte man? Of een vertegenwoordiger van de ‘weg met ons’-mentaliteit? Hoogleraar Gert Oostindie is mikpunt van kritiek als mede-initiator van een groot onderzoek naar het Nederlandse militaire optreden in Indonesië tussen 1945 en 1950. Hij laat zich er niet door van de wijs brengen. ‘Je als activist profileren werkt averechts.’

    Waarom is er nieuw onderzoek nodig naar het Nederlandse militaire optreden? Eerdere studies hebben toch al aangetoond dat Nederland in Indonesië een smerige oorlog voerde?
    ‘Dat wil niet zeggen dat deze kennis is doorgedrongen tot het algemene historische bewustzijn in Nederland. Iedereen zegt altijd dat het keerpunt in het denken over de oorlog de onthullingen van oud-militair Joop Hueting in 1969 waren. Hij vertelde in een uitzending van tv-programma Achter het Nieuws over zijn eigen misdragingen en die van zijn medesoldaten. Die man is heel moedig geweest en heeft zeker de aanzet gegeven om Nederlandse oorlogsmisdaden onder ogen te zien. Maar Hueting stuitte destijds op enorme weerstand. De Telegraaf stond vol brieven van lezers die hem een nestbevuiler en een leugenaar noemden.

    Dat is heel lang de mentaliteit geweest. De regering heeft in 1969 gezegd: “We aanvaarden dat op een aantal plekken excessen hebben plaatsgevonden, maar als geheel genomen heeft onze krijgsmacht zich prima gedragen.” Dat is nog steeds het officiële beeld; er is nog nooit een kabinet geweest dat iets anders zei.

    Toen de weduwen van Rawagede [een Javaans dorp waar Nederlandse militairen in 1947 honderden mannelijke inwoners executeerden, red.] in 2011 een rechtszaak wonnen tegen de Nederlandse staat, kon je nog steeds uit de media vernemen dat extreem geweld uitzonderlijk was. Dit is empirisch niet vol te houden. De Nederlandse krijgsmacht heeft vele oorlogsmisdaden gepleegd en dat is onvoldoende erkend ­– en er is overigens ook nooit iemand voor berecht. Nu kan het niet meer, want de verantwoordelijken zijn vrijwel allemaal dood, maar eigenlijk is dat onverteerbaar. En het past zó slecht bij het beeld dat wij van onszelf hebben als kampioen van de mensenrechten.

    De tekst loopt door onder de afbeelding.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen