• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 7/2015

    De zorg voor ouderen in de Middeleeuwen

    Verzorgde oude dag

    Door: Jaco Zuijderduijn en Geertje Dekkers

    Al in de late Middeleeuwen konden hulpbehoevende ouderen terecht in een gasthuis. Als ze tenminste geld of bezittingen hadden om zich in de kopen. Maar dan waren ze de rest van hun leven zeker van een dak boven hun hoofd en voldoende – zij het sober – voedsel.

    Het is 1395 als de Amsterdamse Ave van der Zipe besluit dat ze niet meer op eigen benen kan staan. Haar man Jan heeft haar al jaren eerder in de steek gelaten en Ave zoekt haar toevlucht in het St.-Pietersgasthuis. Haar huis en erf, vlak bij het gasthuis in de Nes, staat ze af en in ruil daarvoor krijgt ze voor de rest van haar leven kost en inwoning. Ze hoeft niet meer zelf te werken en kan genieten van haar ‘pensioentijd’.

    Hoe oud Ave is, vermeldt het contract niet. Een lotgenote met de naam IJslant wordt in de papieren van het St.-Pietersgasthuis aangeduid als ‘een grof out wijff’, maar verder is het gissen naar leeftijden. Mogelijk liep Ave tegen de zestig, want rond die leeftijd waren veel middeleeuwers behoorlijk opgebrand. De aftakeling begon in tijden van ongezondere voeding en mindere medische zorg nu eenmaal eerder dan nu. Daar hielden bestuurders overigens rekening mee. In Amsterdam, bijvoorbeeld, hoefden 60-plussers niet meer te waken in tijden van gevaar, zoals andere burgers wel moesten. Ze mochten een vervanger aanwijzen. Ook hoefden ze bij vorst geen bijten meer in het ijs te hakken.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen