Home De stoel van Bobby Fischer

De stoel van Bobby Fischer

'Dit gedoetje tussen mij en Spasski. Dat is een microkosmos van de politieke situatie in de hele wereld.' Bobby Fischer, die in 1972 op IJsland wereldkampioen schaken werd, schuwde nooit grote woorden. Maar deze keer stond hij daarin niet alleen: zijn strijd met Boris Spasski blijft voortleven als een voortzetting, en zelfs uitvergroting, van de Koude Oorlog.

Florentijn van Rootselaar

Gepubliceerd op: 26 mei 2004

Update 2 mei 2023

 
Fischer laat zich eenvoudig inpassen in het schematische model van de Koude Oorlog, waarin hij als Amerikaan de rol kreeg toebedeeld van vrijpostige kapitalist. Hij was buitenissig in zijn eisen als het ging om belichting, de aanwezigheid van camera’s en de hoogte van de schaaktafel. Maar het waren vooral zijn eisen over de hoogte van het prijzengeld die hem in de ogen van velen maakte tot alles wat verwerpelijk was in Amerika. Boris Spasski was minder geschikt om zijn rol te spelen in dit Koude-Oorlogsdrama: hoewel hij werd afgeschilderd als een koele sovjetbureaucraat, was hij in werkelijkheid eerder een playboy die niets op had met de sovjetideologie en zich in de eerste plaats Rus voelde. Ook wist hij door handig marchanderen een aardig appartement te verwerven – niet bepaald het gedrag van een modelburger. 

De BBC-journalisten David Edmonds en John Eidinow nuanceren in Bobby Fischer trekt ten strijde het dramatische beeld van de schaaktweekamp. Ze wijzen erop dat die plaatsvindt tijdens de detente, de periode waarin de gespannen verhouding tussen de VS en de Sovjet-Unie ontdooide. Op hoog niveau bemoeien politici zich dan ook nauwelijks met de schaakwedstrijd. Toch blijkt uit de acties van de spionagediensten van beide landen dat de relatie niet optimaal was.

Zo verspreidde de KGB het gerucht dat in de zwartleren stoel van Fischer een apparaat verborgen zat. Onduidelijk was of het de schaakprestaties van Fischer zou vergroten of het spel van zijn opponent zou aantasten. Om het gerucht aannemelijk te maken, onderwierp de KGB de stoel aan een röntgenonderzoek. Nog steeds is niet bekend of er echt een apparaat was geïnstalleerd in Fischers stoel.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten