Home Brieven maart 2003

Brieven maart 2003

Gepubliceerd op: 20 maart 2003

Update 7 april 2020

In deze rubriek kunnen lezers hun mening geven over artikelen die in het Historisch Nieuwsblad verschenen zijn. De redactie behoudt zich het recht voor brieven in te korten. Reacties: Postbus 1528, 1000 BM Amsterdam of [email protected].

In het artikel ‘Verwacht’ (Historisch Nieuwsblad 2003/1) staat een storende fout. Daar zegt u dat de heer Duisenberg minister van Economische Zaken was in het Kabinet Den Uyl. Maar in werkelijkheid beheerde hij de post Financiën. Minister van Economische Zaken was Ruud Lubbers; van hem hoorde de wereld later ook.

W.C. Kormelink, Zoetermeer

Bommeljé

In zijn afscheidscolumn (Historisch Nieuwsblad 2003/1) kondigt Bastiaan Bommeljé aan ‘sine ira et studio’ recensies voor Historisch Nieuwsblad te zullen gaan schrijven. Verder vraagt hij zich bezorgd af of de historici van vandaag nog wel weten wat die woorden uit het Latijn betekenen. Welzeker weten veel historici van vandaag dat nog! Tacitus wil daarmee zeggen dat men geen verzinsels mag rondstrooien om zijn gram te halen.
Het is ironisch dat Bommeljé in hetzelfde stukje uit zijn duim zuigt dat ik zou hebben gesolliciteerd naar een column in Historisch Nieuwsblad. Ik heb me wel eens proberen voor te stellen hoe dik de duim van een ‘historicus’ kan zijn, maar het blijkt altijd nog dikker te kunnen.

Doeko Bosscher, Groningen

Made in Germany

Het artikel van Judith Stalpers, ‘Made in Germany’ (Historisch Nieuwsblad 2003/1) was bijzonder aardig om te lezen. Ik wist niet dat de Engelsen dit maar al te effectieve motto zelf aan de Duitsers hadden aangereikt. Wel werd ons op school geleerd dat de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog voor een belangrijk deel economisch waren: The cause of the war was not made in Germany, but 'made in Germany' was the cause of the war.
De teloorgang van het ‘merk’ kan ik illustreren met de volgende anekdote. Begin jaren negentig hadden de N.S. grote problemen met locomotieven van Duitse makelij (de Franse locs deden het prima). Ik vertelde dit aan een Duitse collega. Het verbaasde hem niet. Toevallig was hij kort daarvoor op bezoek geweest in de fabriek waar die locomotieven werden gemaakt. Hij was getroffen door de inefficiëntie van het productieproces, de languissante houding en bewegingen van de werknemers en vooral door de lege bierflesjes die overal in het rond lagen.

E.F.Limburg, Vogelenzang.

Zinloos geweld

De angst voor geweld zou een recent fenomeen zijn, aldus Pieter Spierenburg (Historisch Nieuwsblad 2003/1). Spierenburg betwijfelt of de moord op Fortuyn een omslag betekende en refereert daarbij aan de liquidaties van Duisters en NSB’ers als voorbeelden van politieke moorden in een recent verleden.
Daarbij gaat Spierenburg te lichtvaardig voorbij aan de omstandigheid dat die liquidaties plaatsvonden in oorlogstijd. Het feit dat het front ergens anders lag, deed daar niet aan af. De essentie van oorlog is dat het geoorloofd wordt geacht te doden, terwijl dat in vredestijd strafbaar is. De bezetters dachten daar het zelfde over. De liquidaties van Duisters en NSB’ers kunnen niet worden aangevoerd om het beeld van het vredige Nederlahd in twijfel te trekken omdat de staat van oorlog uitzonderlijk is.
Als het gaat om inzicht in het actuele fenomeen ‘zinloos geweld’ biedt de studie van de Australische criminoloog Keneth Polk When men kill uit 1994 meer soelaas. Daarin beschrijft hij het fenomeen confrontational homicide, waarbij een onbeduidende onenigheid in zeer korte tijd escaleert tot doodslag. ‘Oorzaak’ daarvan lijkt mij dat men zich vaak niet bewust is van het gevaar van escalatie en dat men zijn eigen woede volkomen gerechtvaardigd acht, doordat men meent dat ‘respect’ iets is waarop men aanspraak kan maken, in plaats van dat men het moet bieden.

Jan Moerman, Vlaardingen

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten