Home Brieven april 2003

Brieven april 2003

Gepubliceerd op: 24 april 2003

Update 7 april 2020

Rijksdag

In het artikel over Rinus van der Lubbe (Historisch Nieuwsblad 2003/1) is een storende fout geslopen, die leidt tot de verkeerde conclusie dat Hitler in de Rijksdagverkiezingen (maart 1933) na de Rijksdagbrand ( februari 1933 ) de absolute meerderheid in het parlement behaalde. Dit klopt echter niet: de NSDAP kwam uit op zo'n 44 procent, dus geen absolute meerderheid.
Dit was de reden dat Hitler de zogenaamde Machtigingswet wilde doordrukken, waardoor hij geen toestemming voor wetsvoorstellen meer hoefde te vragen aan de Rijksdag en vier jaar lang van de grondwet af mocht wijken.

Henk May, Bergschenhoek

Immigranten

Het artikel over immigranten (Historisch Nieuwsblad 2003/2) begint met het vertrek van Antwerpenaren naar Haarlem en Amsterdam. Ook de rest van het artikel richt zich op Holland en Utrecht. De suggestie wordt gewekt dat het immigranten naar Nederland waren. Waren het echter niet eerder grensgangers? Er was een taal- en cultuurverwantschap met de Noordelijke Nederlanden dat zich had vrijgevochten van Spanje. De Zuidelijke Nederlanden was dit niet gelukt.
Welk begrip grens moet je hanteren wil er sprake zijn van immigratie? Die van nu, die van de Republiek of die van de gewesten van de Republiek? Ik wil dit illustreren met een voorbeeld.

Mijn grootvader (1864) trok samen met een jongere broer in 1895 van Cuijk-Vianen naar Wardhausen bij Kleef. Langs de Maas had men jaren van landbouwcrisis achter de rug, en in het Kleefse was de vraag naar voedsel voor het Ruhrgebied groter dan de productie aankon.
Taal was geen probleem. Aan beide zijden van de grens sprak men hetzelfde dialect. En de grens was nog niet de ‘nationalistische’ grens die het daarna is geworden. Mijn grootvader haalde zijn vrouw uit het Noord- Limburgse Middelaar. De kinderen werden geboren in Rindern, Kleef. In 1918, toen de oudste zoon in dienst moest, keerde hij terug naar de Nederlandse kant van de grens. Zijn broer had een Duitse getrouwd en bleef in Kleef wonen.
Over een aantal dingen kunnen we het snel eens zijn. Bijvoorbeeld dat er vooral economische redenen zijn om elders te gaan werken, nog steeds. Om in historisch perspectief te spreken van immigratie of emigratie moet een nadere definitie van het begrip ‘grens’ worden gegeven. In de geschiedenis blijken grenzen immers diffuus en weinig constant.

Huub van Est, Leeuwarden

Karel X

In de op een na laatste alinea van het artikel over Lodewijk XVI (Historisch Nieuwsblad 2003/2) staan twee onjuistheden. De coup van Louis-Philippe werd niet gepleegd tegen Lodewijk XVIII die toen al zes jaar dood was, maar tegen Karel X. Deze was de jongste broer van Lodewijk XVI. Lodewijk XVIII was de middelste broer, en niet de jongste, zoals vermeld.

Walter Dannis, Almere

Polak

In het artikel over Wim Polak (Historisch Nieuwsblad 2003/2) voert u hem op als staatssecretaris van Buitenlandse Zaken. Dat is niet juist; hij was staatssecretaris van Binnenlandse Zaken; veel minder reizen dus.

W. Kormelink, Zoetermeer

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten