Brieven

Beeldgeheim 

De foto van ‘Beeldgeheim’ (Historisch Nieuwsblad 2003/3) had ik gezien in Kijkend naar Holland… 1900-2000 van Jos van der Lans en Herman Vuijsje, op bladzijde 92. Het eerste voetbalradioverslag: ‘Elf maart 1928 is een gure dag.’
Wedstrijd: Holland-België
Plaats: Olympisch Stadion
Reporter: AVRO-Telegraafjournalist Han Hollander
Uitslag: 1-1. 

W.F. Welagen, Beverwijk 

 
De foto dateert dus van 11 maart 1928 en niet van maart 1940, zoals vermeld in de rubriek.

Kennedy

In het artikel over John F. Kennedy (Historisch Nieuwsblad 2003/4) staat: ‘Wat weten we van de jonge Kennedy die op 31 juni afmeerde voor een spoedcursus Europa?’ Ik wist niet dat de maand juni in 1937 31 dagen had. 

Johan Bodelier

Liefdadigheid

De omslagfoto (Historisch Nieuwsblad 2003/4) uit het Gemeentearchief van ’s Hertogenbosch suggereert, mede door de opdruk ‘Liefdadigheid is terug’, dat het hier om armoedebestrijding in de vorm van voedseluitdeling gaat. Gezien de opgewekte gezichten en de meegebrachte emmers en kannen staat het hier gefotografeerde groepje volgens mij bij een zogenoemde waterstokerij. Mijn tante in Wassenaar had daar in de veertiger jaren aan het Schulpplein een kruidenierswinkel annex waterstokerij. Dat hield in dat in de nacht van zondag op maandag, een kolenvuur gestookt werd onder een hoge geïsoleerde ketel, waaruit ’s morgens voor de klanten – tegen betaling – heet water getapt werd voor de was. Waarschijnlijk was dit voor de omwonenden in die tijd voordeliger dan zelf de kachel aan te maken. 

Aldert Koop, Leiden

Schrijfmachine

Wat een onzin, dacht ik na het lezen van het artikel van Marjolein van Rotterdam. Heeft ze wel eens getypt? Als een Amerikaans bedrijf als eerste de machine in productie heeft genomen, zal dit ongetwijfeld een AZERT-toetsenbord hebben gehad. Het QWERTY-toetsenbord is door een Europeaan gedefinieerd, ik dacht een Zwitser. Daar ligt ook de grondslag voor de problemen bij de uiteindelijke ontwikkeling van de schrijfmachine. Er was volop behoefte aan, maar hoe maak je een machine met hefbomen van verschillende lengten en dus gewicht die niet voortdurend in elkaar verstrengeld raken? De AZERT-definitie bleek voor het Engels de oplossing te zijn. Helaas echter niet voor Europa met zijn Franse, Duitse en Nederlandse  talen. De veel voorkomende letters lagen ongunstig ten opzichte van elkaar waardoor ze steeds met elkaar in de knoop kwamen. Schrijven met de hand ging gewoon veel sneller. Voor Europa was QWERTY de oplossing.

Echt volslagen kolder wordt het waar Marjolein beweert dat de eerste schrijfmachines zijn uitgevonden voor de lol en blinden! Sinds de ontdekking van de boekdrukkunst is gestudeerd op de ontwikkeling van een schrijvende machine. Waarom het maar niet wilde lukken heb ik hierboven uitgelegd.

Het reliëf is er niet voor de blinde, maar voor de ziende. Om niet voortdurend naar het toetsenbord te hoeven kijken. Blindtypen heeft niets te maken met blinden, maar je leest het concept en vertaalt dit op het toetsenbord zonder dat ook maar één moment te bekijken. Die vaardigheid bepaalt je snelheid. Tot in de jaren tachtig zijn er competities gehouden op de schrijfmachine. Ik geloof dat het record ergens op de 1000 ligt, een onvoorstelbare snelheid.

Tot ver in de jaren tachtig werden in Europa nog Amerikaanse computers verkocht die afgeleverd werden met een AZERT-toetsenbord. De gebruikers moesten zelf de toetsen vervangen voor een QWERTY-toetsenbord. Tegenwoordig zie ik dat niet meer. Maar dat hoeft niet te betekenen dat de VS massaal zijn overgegaan op QWERTY.

T. de Wreede, Rotterdam

Rectificatie