Met deze nabeschouwing komt een ambitieus project ten einde: de Geschiedenis van de Nederlandse literatuur. Kort geleden verscheen het laatste ‘echte’ deel: De weg naar het binnenland. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1700-1800; de Zuidelijke Nederlanden, geschreven door de Belgische historicus Ton Verschaffel.
In de nabeschouwing geven de hoofdredacteuren van het project een overzicht van de verschillende delen en vertellen welke uitgangspunten ze hebben gehanteerd. Belangrijk was dat de teksten in het Nederlands waren geschreven ‘dat wil zeggen de Nederlandse taal als medium voor literaire systemen in het Nederlands sprekende deel van Europa.’ Dat betekende dat er geen speciale aandacht uitging naar verwante literaire culturen buiten en binnen het taalgebied, zoals de Surinaamse, de Afrikaanse en de Friese. De nadruk ligt dus op Nederland en Vlaanderen.
In de vroegste periode van de Nederlandse literatuurgeschiedenis drong het schrift steeds meer door in de samenleving. Literatuur ontwikkelde zich tot een medium voor serieuze inhoud.
Het project werd opgezet door de Nederlandse Taalunie en er is twintig jaar aan gewerkt. De financiering kwam van de Nederlandse en Vlaamse overheid.
Het eerste deel verscheen in 2006. Dat was het prachtige boek Stemmen op schrift. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur vanaf het begin tot 1300 door Frits van Oostrom. Hij tekende ook voor het fraaie Wereld in woorden. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1300-1400. Met beide boeken schiep hij een fascinerend beeld van de Middeleeuwen in de Lage Landen.
Frans Smits is hoofdredacteur van Historisch Nieuwsblad.
Ongeziene blikken. Nabeschouwingen bij de Geschiedenis van de Nederlandse literatuur - Arie Jan Gelderblom en Anne Marie Musschoot | 95 p. Bert Bakker, € 19,90 | Het boek is hier verkrijgbaar.
