De premier die Nederland nooit kreeg
Herman Wiardi Beckman (1904-1945) was een held. Hoewel in dit boek zijn betekenis als SDAP-ideoloog een tikje wordt overdreven, was hij een veelbelovend politicus, die meteen in mei 1940 in verzet ging en in de Duitse concentratiekampen voor zijn medegevangenen een steun en voorbeeld was. Nadat hij kort voor de bevrijding in Dachau was omgekomen, kreeg hij een mythische status en waren velen van mening dat als hij was blijven leven uiteindelijk niet Willem Drees, maar hij premier was geworden - en dat dit voor Nederland veel beter was geweest.
Ondanks de ondertitel gaat Op verzoek van Hare Majesteit niet in eerste instantie over Wiardi Beckman – hoewel er na een flutboekje uit 1987 best ruimte zou zijn voor een echte biografie –, maar zijn het de plannen en pogingen om hem naar Engeland te halen die centraal staan. Wie wilden graag dat deze verzetsman naar Londen kwam, waarom werd hij zo belangrijk geacht, welke pogingen werden er ondernomen om hem uit bezet gebied weg te krijgen, en waarom mislukte dit steeds?
De plannen, de misverstanden en de miscommunicatie, de intriges en belangentegenstellingen binnen de regering in ballingschap worden minutieus en goed gedocumenteerd uit de doeken gedaan. Maar hoewel Wiardi Beckmans laatste poging om naar Engeland te gaan en zijn arrestatie ook voorkomen in de film Soldaat van Oranje, leest dit boek allerminst als het script van een spannende rolprent. Als lezer raak je geregeld de draad kwijt, terwijl Wiardi Beckman niet echt ‘tot leven’ komt.
Rob Hartmans is historicus, journalist en vertaler.
Op verzoek van Hare Majesteit. De oorlog van Wiardi Beckman
Frans en Tamara Becker
304 p. Boom, € 24,90
