Home Bloedbroeders

Bloedbroeders

Dat de communistische dictator Jozef Stalin na de Tweede Wereldoorlog obsessieve belangstelling koesterde voor zijn bloedbroeder Adolf Hitler was wel bekend. Maar dat hij zijn geheime dienst NKVD opdracht gaf tot het samenstellen van een heel boek over het Oostenrijkse fenomeen, weet niet iedereen. Het is te danken aan Matthias Uhl, medewerker van het befaamde Instituut voor Moderne Geschiedenis in München, dat de tekst boven water is gekomen. Uhl deed na de opening van de communistische archieven in 1991 onderzoek in het archief van Stalin en trof in de moeilijk toegankelijke inventaris een akte aan die de 'biografie' van Hitler bleek te bevatten.

Wim Berkelaar

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 18 januari 2006

Update 25 mei 2023

‘Het boek Hitler’ heet het lijvige manuscript neutraal. De Russische bewerkers durfden het geen titel te geven, bang als zij waren voor de toorn van de dictator. Het manuscript is gebaseerd op herinneringen van Heinz Linge, chef van de persoonlijke dienst van Hitler, en Otto Günsche, vanaf 1943 SS-adjudant van de Führer. Linge en Günsche werden op de beproefde manier van de geheime dienst ondervraagd over Hitler, de man die Stalin in 1941 zo verraste met zijn aanval op de Sovjet-Unie. De beide adjudanten werden gemarteld, in hun cel afgeluisterd en bedreigd met de doodstraf – dat alles om herinneringen aan Hitler uit hen te persen.

De memoires moeten als bron natuurlijk met de nodige voorzichtigheid en argwaan worden bekeken. De bewerkers hebben het boek naar Stalin toe geschreven. Dat wil zeggen: het Hitler-Stalin-pact uit 1939 komt er niet in voor, de westerse geallieerden worden steevast zwart afgeschilderd en de uiteindelijke Russische overwinning wordt als onvermijdelijk voorgesteld. Maar ook na kritische lezing van dit alles blijft er genoeg over. Vooral de herinneringen van Günsche, die veel besprekingen van Hitler met zijn militaire top bijwoonde, voegen iets toe aan het beeld dat van de Führer bestond. Het belangrijkste is wel dat Hitler, de meester van de Blitzkrieg, niet in staat bleek een langdurige en moeizame veldtocht te leiden.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Een kamp van Artsen zonder Grenzen in Tsjaad.
Een kamp van Artsen zonder Grenzen in Tsjaad.
Artikel

Artsen zonder Grenzen: onafhankelijk, maar nooit apolitiek

Een groep artsen die vond dat het Rode Kruis niet genoeg deed tegen mensenrechtenschendingen in Biafra, stichtte in 1971 de medische hulporganisatie Artsen zonder Grenzen. De initiatiefnemers wilden volledig apolitiek opereren, maar dat bleek in de praktijk vrijwel onmogelijk. Médecins Sans Frontières (MSF), de moederorganisatie van Artsen zonder Grenzen, is een medische internationale hulporganisatie. Momenteel biedt MSF hulp in Nepal na een dodelijke overstroming en is de organisatie werkzaam in Oekraïne en Gaza, waar ze...

Lees meer
Shortlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2026
Shortlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2026
Nieuws

Shortlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2026

De shortlist met vijf genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2026 is vandaag bekendgemaakt in radioprogramma OVT door juryvoorzitter Frits Spits. Genomineerd zijn: Over de Libris Geschiedenis Prijs De Libris Geschiedenis Prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. De criteria zijn dat het boek een oorspronkelijk onderwerp heeft, prettig leesbaar is geschreven en...

Lees meer
Socialisten in Manhattan in 1912
Socialisten in Manhattan in 1912
Artikel

Waarom heeft Amerika geen echte socialisten?

Een deel van de Democratische kiezers wil dat de partij afslaat naar links. Maar in de Amerikaanse politiek kreeg het socialisme nog nooit voet aan de grond. Al in 1906 schreef een Duitse socioloog hoe dat kwam: Amerika had een gebrek aan boze arbeiders. Het lijdt geen twijfel dat veel Democratische kiezers genoeg hebben van...

Lees meer
Sovjetkaart van Londen uit 1985
Sovjetkaart van Londen uit 1985
Artikel

De Sovjets hadden de beste kaarten, maar niemand mocht ze zien

Tijdens de Koude Oorlog reisden Sovjetspionnen de wereld over om het Westen in kaart te brengen. Civiele en militaire infrastructuur werden tot in detail vastgelegd. Om de vijand te misleiden stopten de Sovjets bewust fouten in hun kaarten, maar daar werden hun eigen burgers de dupe van. Tallinn, 1989. Onder toezicht van gewapende soldaten stapt...

Lees meer
Loginmenu afsluiten