Home Bloedbroeders

Bloedbroeders

Dat de communistische dictator Jozef Stalin na de Tweede Wereldoorlog obsessieve belangstelling koesterde voor zijn bloedbroeder Adolf Hitler was wel bekend. Maar dat hij zijn geheime dienst NKVD opdracht gaf tot het samenstellen van een heel boek over het Oostenrijkse fenomeen, weet niet iedereen. Het is te danken aan Matthias Uhl, medewerker van het befaamde Instituut voor Moderne Geschiedenis in München, dat de tekst boven water is gekomen. Uhl deed na de opening van de communistische archieven in 1991 onderzoek in het archief van Stalin en trof in de moeilijk toegankelijke inventaris een akte aan die de 'biografie' van Hitler bleek te bevatten.

Wim Berkelaar

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 18 januari 2006

Update 25 mei 2023

‘Het boek Hitler’ heet het lijvige manuscript neutraal. De Russische bewerkers durfden het geen titel te geven, bang als zij waren voor de toorn van de dictator. Het manuscript is gebaseerd op herinneringen van Heinz Linge, chef van de persoonlijke dienst van Hitler, en Otto Günsche, vanaf 1943 SS-adjudant van de Führer. Linge en Günsche werden op de beproefde manier van de geheime dienst ondervraagd over Hitler, de man die Stalin in 1941 zo verraste met zijn aanval op de Sovjet-Unie. De beide adjudanten werden gemarteld, in hun cel afgeluisterd en bedreigd met de doodstraf – dat alles om herinneringen aan Hitler uit hen te persen.

De memoires moeten als bron natuurlijk met de nodige voorzichtigheid en argwaan worden bekeken. De bewerkers hebben het boek naar Stalin toe geschreven. Dat wil zeggen: het Hitler-Stalin-pact uit 1939 komt er niet in voor, de westerse geallieerden worden steevast zwart afgeschilderd en de uiteindelijke Russische overwinning wordt als onvermijdelijk voorgesteld. Maar ook na kritische lezing van dit alles blijft er genoeg over. Vooral de herinneringen van Günsche, die veel besprekingen van Hitler met zijn militaire top bijwoonde, voegen iets toe aan het beeld dat van de Führer bestond. Het belangrijkste is wel dat Hitler, de meester van de Blitzkrieg, niet in staat bleek een langdurige en moeizame veldtocht te leiden.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Guilaume Groen van Prinsterer
Guilaume Groen van Prinsterer
Artikel

Grondlegger van de christelijke politiek waarschuwde voor agressief nationalisme

De negentiende-eeuwse politicus en polemist Guillaume Groen van Prinsterer was de grondlegger van de protestants-christelijke politiek in Nederland. Hij wordt vaak gezien als conservatief, maar hij keerde zich tegen nationalistische machtspolitiek. Dat blijkt uit zijn confrontatie met het Pruisen van kanselier Bismarck. Groen had een afkeer van de moderne, liberale staat, die stoelde op de...

Lees meer
Drie gestrande potvissen bij Ter Heyde. Gravure door Jan Wierinx, 1577.
Drie gestrande potvissen bij Ter Heyde. Gravure door Jan Wierinx, 1577.
Artikel

Gestrande walvissen voorspelden groot onheil

Timmy, de aangespoelde bultrug die Duitsland wekenlang in zijn greep hield, is na een grootse reddingsactie alsnog overleden. Tegenwoordig wekken gestrande walvissen medeleven, maar tijdens de Tachtigjarige Oorlog joegen ze kustbewoners de stuipen op het lijf. De verschijning van een ‘zeemonster’ interpreteerden ze als goddelijke waarschuwing. Wetenschappers en geestelijken, schrijvers en kunstenaars: van heinde en...

Lees meer
Hitler-borstbeeld bij de markt van Militracks in 2022.
Hitler-borstbeeld bij de markt van Militracks in 2022.
Interview

Historici kritisch over evenement met Duitse tanks en Hitler-beelden in Overloon: ‘Dit neigt naar naziverheerlijking’

Wandelen over een markt vol nationaal-socialistische parafernalia of een ritje maken op een Duitse tank. In het weekend van 16 en 17 mei is dat mogelijk in het Brabantse Oorlogsmuseum Overloon, tijdens een groot evenement met Duitse voertuigen en uitrustingsstukken uit de Tweede Wereldoorlog: Militracks. Historici zien risico’s: ‘Zonder de juiste kritische kanttekeningen kan het...

Lees meer
Hierogliefen van de Oude Egyptenaren
Hierogliefen van de Oude Egyptenaren
Interview

De Oude Egyptenaren schreven duizenden sprookjes, biografieën en liefdesbrieven

De Egyptenaren hebben niet alleen piramides en sfinxen achtergelaten, maar ook prachtige teksten. Egyptoloog Hans Schneider was zes jaar bezig om honderden oudegyptische mythen, romans, dagboeken en liefdesgedichten voor het eerst in het Nederlands te vertalen. ‘Je ziet de Egyptische invloed op de Griekse en Romeinse cultuur.’ Wat interesseerde u aan de oudegyptische literatuur? ‘In...

Lees meer
Loginmenu afsluiten