Home Afluisterprogramma herinnert Democraten aan Nixon-jaren

Afluisterprogramma herinnert Democraten aan Nixon-jaren

Democraten in de Verenigde Staten vergelijken het afluisteren van Amerikaanse burgers zonder gerechtelijk bevel met praktijken uit de Nixon-jaren. Het is maar de vraag of ze daarvan bij de verkiezingen zullen profiteren.

Pieter van Os

Gepubliceerd op: 9 juli 2009

Update 31 mei 2023

Pieter van Os/ Washington

Op Capitol Hill is de historische analogie deze dagen niet van de lucht. Senator Durbin schuwde de vergelijking met nazipraktijken niet toen het over Guantanamo ging, en Hillary Clinton noemde het Huis van Afgevaardigden een ‘plantage’, met de republikeinse leiders als slavenhouders.

Maar het is vooral het afluisterprogramma dat het Witte Huis kort na elf september in gang zette, dat democraten in de afgelopen weken de meeste historische vergelijkingen ontlokte. Mensen bleken te worden afgeluisterd zonder dat daar een gerechtelijk bevel aan was voorafgegaan. De democratische ex-senator Gary Hart sprak over ‘een herhaling van de Nixon-jaren’.

Walter Mondale maakte als senator deel uit van de senaatscommissie die in die tijd onderzoek verrichtte naar een soortgelijk afluisterprogramma van het Witte Huis. Hij zei afgelopen week: ‘Bij degenen van ons die het destijds allemaal hebben meegemaakt, heerst teleurstelling en zelfs woede dat we terug zijn waar we begonnen.’

Destijds leidden de aanbevelingen van deze commissie tot de instelling van de rechterlijke instantie die het Witte Huis nu passeert in de strijd tegen het terrorisme. Verdedigers van het afluisterprogramma in de jaren zeventig beweerden net als de huidige Republikeinen dat terroristische aanvallen ermee waren verijdeld.

Politiek gezien is de vergelijking begrijpelijk. Destijds konden de democraten de verontwaardiging verzilveren in de presidentsverkiezingen. Toch is het maar de vraag of de verwijzing nu succes zal hebben. Een Republikeinse stafmedewerker: ‘Toen bewees de commissie dat het programma was gebruikt om anti-Vietnamorganisaties af te luisteren en burgerrechtenactivisten als Martin Luther King. Nu wijst niets daar nog op.’

Niet voor niets heeft Karl Rove, naaste adviseur van Bush en diens jarenlange campagnestrateeg, de republikeinen op het hart gedrukt de zaak juist te omarmen in de komende campagne. Want terwijl democraten neuzelen over privacy, oreerde hij in zijn laatste speech, ‘verdedigen wij het land’. Uit peilingen blijkt dat een kleine meerderheid van de kiezers dit met hem eens is.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten