Home Met hart en ziel online

Met hart en ziel online

Maarten Muns

Historicus en wetenschapsjournalist

Gepubliceerd op: 4 januari 2012

Update 7 april 2020

In Nederland heeft meer dan 90 procent van de bevolking toegang tot internet. Daarmee zijn we wereldwijd een van de koplopers. Ook wat betreft het gebruik van social media spant Nederland wereldwijd de kroon. Met een volk dat zo graag zoveel tijd op internet doorbrengt, valt te verwachten dat allerhande (amateur)historici inmiddels hun weg in de digitale wereld weten te vinden. Een blik op de lange lijst inzendingen voor de Geschiedenis Online Prijs 2011, een initiatief van Archieven.nl en Historisch Nieuwsblad, maakt duidelijk dat internet inderdaad wemelt van onverwacht spannende historische activiteit.

Neem alleen al het enorme aanbod aan websites van historische verenigingen. Nederland heeft van oudsher een rijk verenigingsleven, en dat vertaalt zich duidelijk naar internet. Erg aardig is bijvoorbeeld de site van de Historische vereniging Oud-Leiden. Enthousiaste Leidse geschiedenisliefhebbers zetten zich in om kennis van de geschiedenis van Leiden te behouden en te verspreiden. Dat dit met hart en ziel gebeurt, blijkt onder andere uit de uitgebreide beeldbank vol historische afbeeldingen van de stad. Ook de site van de Historische Kring Weesp is een bezoekje waard. Het is een mooie, actuele website met ook een rijk gevulde beeldbank.

De vele historische musea die ons land telt, zijn goed vertegenwoordigd op internet, blijkt uit de inzendingen voor de Geschiedenis Online Prijs. Logischerwijs zijn er duidelijke verschillen tussen de manieren waarop musea zich presenteren. Terwijl bijvoorbeeld de site van martelmuseum Amsterdam Dungeon vooral grappig is en de inhoud niet te serieus moet worden genomen, zijn andere sites verrassend mooi en informatief.

Museum de Gevangenpoort in Den Haag bijvoorbeeld – ook een plek waar vooral martelwerktuigen tentoongesteld worden – heeft een site met een hoop gedegen achtergrondinformatie over het gebouw en oude rechtssystemen. Hier is alles aanwezig om u goed in te lezen voordat u het museum bezoekt.

Dat internet ook de uitgelezen plek is om de rest van de wereld iets bij te brengen over een historische passie of een uit de hand gelopen hobby wordt duidelijk wanneer we de vele historische sites bekijken die aan een specifiek onderwerp gewijd zijn. Neem bijvoorbeeld een pagina die geheel in het teken staat van een geheimzinnig radarstation (Seeadler), dat de Duitsers in 1943-’44 tussen Muiden en Weesp bouwden.

Op basis van ooggetuigenverslagen en enkele historische archieven wordt op deze site precies beschreven welk type radioantenne er stond en waarvoor deze gebruikt werd. De Seeadler, waarvan nu alleen nog de fundamenten te zien zijn, maakte deel uit van een systeem dat geallieerde vliegtuigen moest onderscheppen. Voor omwonenden is het een buitengewoon fascinerend idee dat er ooit een radar van maar liefst vijfentwintig meter hoog op hun land stond.

Een internetinitiatief waar u ook zeker eens moet kijken is dat van Jonge Historici Schrijven Geschiedenis. Een groep oud-studenten geschiedenis geeft collega-studenten de mogelijkheid hun afstudeerscriptie digitaal te publiceren. Hoewel er in historische universitaire scripties vaak gedegen onderzoek, prachtige verhalen en maanden schrijfwerk zitten, bestond er tot voor kort geen goede mogelijkheid om dit onder de aandacht van een breed publiek te brengen. De digitaal uigegeven afstudeeronderzoeken zijn voorzien van een mooie vormgeving en dikwijls zeer leesbaar.

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten